Oldalképek
PDF
[ocr errors]

»mbire. Aon recep/ut contumelia minorntionit; in uuilo enim minuiiur, quoniam ubique lolus esl in creaturie visibilibus, quamvis non ubique et aequaliter« appareat. Polest et sic non incongrue» interpretan : non recipiens subingressionis subjectionem. Nulli enim corporeae creaturae subjicitur, quia superemincns » in omnibus est. Semper motus; non enim slat, sed incessaliilitcr movelur per omnia, mnvens omnia. Per seipsum motu»; a nullo quippe corpóreo elemeiilo motum paiiiur. Motens alterum, subaudjs elementnm; movet enim per » seipsum primo aera, per acra aquam, per aqiiam terram terrenaque omnia corpora. Comprehended incomprehensut; devorat quippe, et in se consumil omnia corpora solubilia, a nullo auiem consumilur; non В enim ipsum », operalionem ejus, aqua extinguit. Hon indigent alterius; nullius elementi indigene, dum omnia nulril el fovet. Latent veré; ignea ' siquidem natura * invisibilis est ', in suis aulem operationibnsse manifestât. Calore scntilur, lucevidetur. Crescent a seipso; omnibus quippe corporibus incremeiiium dat, nulliusque alterius elemento crescit, sed per seipsum cresci l, quamvis dicatur aquariim exhalalionibus nutriri, non ut crescai abéis, sed ul eas in seipsum consumât. Ei ad susceptas materias manifestons sui ,0 magnUudinem; in materos plane ardentibus magniluilinem ardorissui déclarât. Activus poleas; polenter siquidem agit in inferioribus se creaturis, ex quarum nulla patitur. Simul omnibus praesens invisibilité!-; praesens quippe от- С nibusesi, quihuseliam absens pulaluresse; in glaeieelnive non puiaiurcsse; non lamen, si eis non inessei, eo solverenlur,aut '■ sui caloris •■ participes essent. Negteclus non esse putalur, hoc est, dum arsibili aliqua materia nutriri negligiiur, non esse putalur, ас veluii mortuus esse. Attritu autem subito relucens, sicuti quadam vindicta connaluratiter et proprie, hoc est, dum '» attritiis, secreiaque sua quiete excilalus, quasi invilus subito rclucet, ac veluii quadam lv vindico maiericm, quam arripit, invadil coiinaluralilcret proprie; naturale quippe ipsius est et proprium, absque ulla mora aitriius lueere. Et Herum incompreltensibiliter impalpabilis; ñeque e¡iim comprebeiuli se sinit, neque «• palpari

prietatespulchras, ut i„ sensibilibus, id esl, quantum in sensibilibus, imaginibus divinae operaiionis. Fotassis, inquit, quisquís sludiose Ígneas viriules invesligaverit, inveniel mullas proprielales ignis, in quibus imagines divinae operaiionis, quantum in sensibilibus imaginari potest, manifeste rcperiat. Deus siquidem in omnibus est, quoniam ipse essentia omnium esl, el per omnia venu, quia omnia disponit, et removetur ab omnibus, quia superesseiilialis esl super omnia, et lucel in crealura, quam fecit, quia occullus et incognitus per seipsuni essei, si non " universalem creaturam veluii qnandam malcriam ", in qua apparerel •', conderet, et in qua acliones suas manifestaret. Et hoc quis ignorât, nisi aut niniium stullus, aul nimium perfidus, Deuui immensurabilcm esse et invisibilem per seipsum? Et ut breviter colligam omnia, quae *' de laude ignis praedicanlur, pulchre per melaphoram de Deo pracdicari "possunl. Hoc ergo scientesï'heosophi, caelestes essentias ex igne conformant, significantes earuni deiforme, et quantum possibilet' bei imilabile. Nam м in crealura corpórea, igne dico, divinae operaiionis et deiformilalis et divinae imilalionis mulla et pulchra indicia sunt "; quid de spiritualibus divinisqno animis senliendum? Non dubilandum est, plus el incomparabiliter imagines divinarum operalionuin eis inessc.

§ 5. Post ignem de humana tractai effigie. Sed et humum formes ipsas déscribunt, \ioc esl, non solum Theosophi ipsas caelestes essentias igniformes, verum eliamet liumaniformes describunt; propter intellectuale et turtum habende intuitivas viriules, eo quod inielleciualis crealura est homo, ad imagineni Dei faclus, el eo quod contemplativas viriules sursiim, quando sc et naturaliler et ralionabiliier" movet, ad Deumsuum conversos; et figurae rectum et lucutentum, hoc est, propter figurant corporis sui reclam et claram; et secundum naturam principale el regale, quia natura humana ad principaium et regimen lolius sensibilis inundi creala est"; et quod secundum tension minimum quidem, quantum ad reliquas irrationabilium animalium '■• viriules, omnium

[ocr errors]

MCUtHS.

[ocr errors]

canis odores discernit. El sequiiur : omnium vero A divinae inspirationis susceptivum. Inspirationen! p >

poleniissimum viriuie magniludinis intellectus. Ui enim solus minus mullis animalibus acumen habet sentiendi, iia solus cunclis'* animantibus viriuiem possidel inlelligendi. 'Et secundum ralionabilem inlelligentiam continuitate; virtus siqnidemralíonabilís scientiae continua est; prius enim desinel subsislerc, quam saltern * vel miniino * momento rationabi!i * scienlia carere. El secundum natura " animae liberum el poleniissimum; nulli quippe animalium praeter bdminem liberum arbilriuni el potenlia electionis datum est naturaliler. Ubi dalur intelligi, liberum voluntatis arbitrium inter data naturae, non inter dona • gratiae coinpulandum.

Est aulem et » per singula, ut aeslimo, corporalis

suit pro vociferatione, eo modo,quo causa pro etfectu ponitur. Causa aulem vocis est spirilus aelbereus.

Gustativas aulem invisibilium escarum plenitudinem et dimnarum el alemium promoluum susceptivum , hoc est, gustativas virlutes dicuul signilicare plenitudinem ,8 invisibilium et diviuarum escarum, quibus caelestesessenliae reficiuutur; significareeliam illud, quod in eis suscipit. Alentes promolus, hoc est, nulrienlia incrementa.

Faclivas vero convenientis aut nocenlis in scientia diagnosticum. Virlutes, inquit, quae in sensu langend! sunt, dicuni significare diagnosticum ", hoc est discrctivum in scienlia, quo caclesies essentiae, quod sibi convenit, ab eo , quod sibi nocet, disliu

nostrae multiplias partiiionis imenire caelestes virtu- В guunt ". Quo sensu inlelligibili frui noluerat primus

homo, qui noluit convenientem sibi obedienliam sequi, el nocentem sibi superbiam fugcre, sicul noluit aelerna'e beatiludinis escam gustare, cujus plenitudinem si susciperet, aeternis incremeiilis divinae concupisceniiae el alereiur el proveheretur. Noluit similiter inlcllectuali aure suscipere vocem praccipienlis sibi obedire mandalis , noluit inlelligibili olfactn suaveolenles aeternac vitac exhalationes a!i aeternae morlis foetídís" exbalalionibus discemere, noluit pulcherrimae verilalis speciem contemplan , noluit sursum se erigere in eum , qui se diligentes sibique adhaerenics dtilicat, sed promis in rerui» camalium deleclalionem et concupisceniiam corruii, omni spiritnali sensu privatus.

Palpebras deinde et supercilia divinarum visionum intelligeniiae custoditivum, subaudis : significare dicuni.

Juvenilem verb et adullam actatem illud innovan! i s semper vilalis virtutis, hoc est, ¡Hud, quod renoval semper vitalem viriuiem , imaginare dicuni. Sed si qüaeris, quid est illud ct illud ,.et quoliescunque" in hac dispuiaiione dicilur illud, uno modo possum responderé : illud est.ineffabilc et multiplet divinae distributions munus in omncs divinas essentias.

Dentés aulem divhivum inditae nutrienlis " perfeclionh. Denles humanos, inqiiil", dicuni imaginare divisivum , hoc est discrelivum, quod indilam caelestibus essenliis nutritivam pascit perfectionem.

les. Est, inquit, Tlieosopboruni, caclesies virlutes, hoc est caeleslium virtutum imagines invenire per singula membra, ut juilico, quibus multiplex parlihilisnostri corporis harmonía constituía est. Dicentes, conspeclivas quidem significare virlutes ipsum ad i'ivina luminaria clarissimum respecium, hoc est, dum dicuni Theosophi, clarissimum oculorum noslrorum contuituro in divina luminaria, a Deo videlicet in ráelo condita, significare contemplativas caeleslium* cssenliarum virlutes. Et iierum leneram et liquidant et non repercussam, sed acute mobilem et purum et planum impassibiliter, subaudis, oculorum nostroruiii inlentionem significare, divinarum suseeplionem illuminationum, qua caelestes virlutes divinas siiscipiiint illuminationes *. Pupilla siquidem oculorum leñera, liquida 10, et, dum sil sana, calígine non repercutí tur ".

Post oculos ponil olfactum. Olfacluum " vero discreteas virlutes, subaudi : dicen les significare illud, super intclleclum suaveolenlis distributionis, quantum possibile ", receptivum, et non Itujusmodi scientia discrelivum, etomnino refugilivum. Dicunl, inquit, Theosophi, ollactus, quibus discerninius exhalationes '*, significare in caelestibus essenliis illud, quod recipit super siiuin intelleclum suaveolentem dislribulionem, divinarum videlicet gratiarum doiialiones, et quod discernit per scientiam non" htijusmodi, id esl, quae tales non sunt; elIS omnino refugit; discerní i

quippe divina virais superessenliales a contrariis r» Uiiaqnáeque enimesseniia"inteltectualis donaiamsibi

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]

est superiore, essentia uniformem inlelligeniiam ve- Л peciora innnerc imlomilam cusioJiam vivificac dis

luli ile.'iii! us discretions comininuit el mulliplicat per providam viriulem juxia duclricem analogiam infírioris essentiae. Duclricem pro educalricem dixit. Divina siquidem mysteria, nisi intellectualibus déniions prius communicantur a magisliis, non possunt proJesse discipulis ', nee vitale incrementum praesiare. Granum nami|uc sinapis, nisi contusum fuerit, vim siiara exercere ncscit. >

Humeros nutem el brachia, et herum manus, (actiпш/й operaihum, et activum, significare dicunl.In his enim tribus membris humani corporis forlitudo consistit. Factivum ad manus refertur; ipsae enira faciuiit; opcrativum ad brachia, in quibus tota vis operationis exislii; aclivum ad humeros , in quibus

Iribulionis, quae a supposito corde originen) ducil. Cor siquidem corporali situ sub pectore, sic * veluli sub inuiiiminc luto firmaquc custodia vilalis '" sui motus, quo lolum motu corpus viviflcal, naluraliler constitutum est. Ubi durum posuimus, ibi in Graeco. àî«(i«<rrov ", quod el durum signiflcat el indomitum.

Dorsa vero continuum simut cunctorum " fertilium virtutum. Dorsa hominis signiiicanl continuationcm fertilium virtutum. Ut enim ossa spinac sibi invicení coailbaerenl, el per illorum medullas vilalis moins in totum corpus riifliinililur, el maxime qui est in tactum: ¡la spirituales viriutes sibi invicem adunantur inseparabiliter, ut, ubi " una, ibi omnes.

veliiti quodsm cardinc actionis motus primo volví- В Ab una quippe, caritate videlicet, omnes proceilunt.

tur, dcinde per brachia in manus exlenditur. Ut sui 'in in anima ralionabili primus motus ejus in animo rsl, veluli quibusdam suis humeris, qui motus actio dicitur, deinde descendens per progressiores numéros * veluli per quaedam brachia in artilléis aeslimationcm , operationis nomen accipil, dum in effvciiim moti corporis exserilur *, factivus vel eflectivus non incongrue vocitaliir" : ¡ta, ut opinor, in caeleslilus animis, dum veluli primo motu primordiales causas in principio omnium, quod Dens est, supra se intnentur, actio eorum *, dum in seipsis, quod supra se vident, conformant, operalio, dum vero, quae facienda sunt in natura rerun» juxta analogiam eorum, quae supra se contemplantur el in se

el concatenatim singulae singulis dependent '*, et fcrtiliiaiem angelicis el humanis inferunt. Ubi posuimus fertilium, ibi in Graeco Cuoyóvuv, quod proprio fertility lein significat.

Pedes nutem , subaudi significant, mobile et veloz et cursile in " divina semper euniis molionis, hoc est, mobilem vclocernque et currenlem motion caeleslium esseutiarum in divina mysteria. Propter quod et pennatos theologia sanctorum intellecluum figuravil pedes. Pennatus namque significat anagoyicam, hoc est, sursuin ducenlem '• velocitatem, et caetestes sursum versus " itineris activum, id est, caelesleui actionem itineris virtutum, quod sursum ducil in veritatis contcmplationem, et ab omni liumili per

conformant, faciunt alquc efficiunt, factivus vel С sursum ferens remolum, hoc est, peunali pedes san

iffcciivus eorum motus non inconvenieuier dicitur. Cor vero symbolum esse deiformis vitae propriam ritalem viriulem deiformiter in ea, quae praeintellecta nut, seminaniis. Dicunl esse cor symbolum , signum plane, deiformis vitae, quae est in ' intelleclualibus el raiionabilibus crealuris, quae propriam vilalcm viriulem deiformiler seminal in ea , quae divina Providentia, priusquain fièrent, praejntellexit. Quo in loco notandum, quod omnes viriutes, quae per singula membra humani corporis imaginanlur,non solum ad caelestes essenlias, verum ctiam ad causam omnium, ex qua omnes procedunt virtuies, possunt referri. Ex qua eliam veluli intimo corde vilalis moins in Universitäten) visibilis el invisibilis creaturae tan

< i or,: m intelloctuum significant, quod ipsi ab omni humilitale corporalis creaturae re'voii sunt, per sursum ferens, id est, per intcllcclualem theoriam, qua sursum fcruntur in causam rerum volitantes. Ipsa vero pennarttm levitas nichil terrenum, sed lolum munde el sine gravitate in excelsum ascendens. Superins expositiini est 18, quod levitas pennarum significat, nihil in caelesiibus essenliis terrenum esse, sed totas eas inundas omnique gravilate absolutas in excelsum, Deum plane, ascenderé. Notandum quod beatos iste magister, sicuti céleri ejusdem linguae doctores, omnia genera, omnes numéros omnium verborum ceterarunique partium significativarum inlellcclus per singularia neuiralia nomina, saepe

quam in unum quoddam corpus distribuitur alque П eliam per verborum infinita usitalissimc insinuant.

[merged small][merged small][ocr errors]

Beat, nisi quod divini anlmi dimlssi, id est, liberi el Л scientia fecundanl; quam custodian» maxime tempe

raniiae el consiantiae eihnici atlribuunl. Est enim conslanlia virlulum cusios ас vcluli zona, habilum illarum praccingens, quod consequenler adjungil: et congregantem eat habitum in seipsum unite converti et circulariler, cum facilitate casu árente naturae simililudine circa seipsum circumferri. Hoc est: Zona Mgnilic.il habitum , qui eas congregal virlules in шипи, el ipsum habilum in se ipsum per aduna tionem virtiitiim in simiil conven!, qiiemadmodum zona in seipsam revolvitur **, el circulariler circa se ipsum circumferri cum facili el sine casu nalurali simililudine. Talis siquidem differentia est inter virtu I es et vilia, quod vilia disslmilia sibi sunt el a ro ipsis discrcpanlia, virlules vero siliiinet simillimao

absoluli sinl ', sua propria volúntale ralionabiliter Cruentes Deo? el quod immensurabiles sinl? Infinita est enim illorum natura el incircumscripta, nisi solo conditore^suo, qui omnia définit et circumscribit; et quod puri sinl? incoiitaminali' videlicet adjectione eorum, quae extra sunt, sensihiliuin videlicet el corporatiiim rerum , el quibus caeleslcs virlules omnino remotae; et quod similes sintsimplicilali * divinae , quantum imilari earn crealurae possibile "?

Sed quoniam itervm simpla et multum varia sopliia et nudos vestii,ei vasa quaedam dal ipsis circumferre, fipie et animorum caeleslium sacros amiclus el Organa, secundum quod nobis possibile ', aperiamus. Sed

ftps *, inquit, id est * age ", quoniam apud B ac veluli teres rota in seipsam revoluta, ita ul iere

Graecos horlaliva adverbia sunt fipt, ays ", aperiamus, hoc est exponamus, quantum nobis possibile est, quid sancti amiclus sanr.laque Organa animorum caelestium symbolisant ; quoniam non solum sopliia, id est sapienlia, quae simpla et mullum varia est, ánimos caeleslcs vcluli nudos homines myslice conformat, verum etiam eos, quos nudos describil, ilerum veslit, el dat ipsis gestare quaedam vasa operationibus sais congrua , quae Organa vocantur. Organum est enim generaliier omne inslrumenlum non solum musicis, sed cl " ceteris operationibus aptum.

Claram quidem enim vestem •' igneamque significare aestimo deiforme juxta ignis imaginem el lucu

omnes una videanlur '? el una omnes, insilis lamen naturalibus diiïerenliis illarum harmoniae.

Virgas etiam, subaudi significare aestimo, regale et ducale reclaque omnia definiens. Quoniam virga regum aut ducum signum est, omnia quoqne, quae recle definiunlur el mensuranlur, modum quendam virgae imilari dubiiim non est. Propterea in Graeco*' scriptum esinon/жбЗоиг simpliuitei, sed «vpa65ovc**; hoc est, non virgas, sed rectas virgas; non eniin oniiiis virga recta est.

Tela vero et secures dissimililudinum separathum el discernentium virlulum acumen el efftcax et actnesum. Tela el secures, quae prius organa caeleslium animorum vocavit, significare aestimo dividieaiivam

lentum propter in cáelo quietes ». Arbitrer, inquit, C eorum virtutem, qua veluli quadam securi dissiinilia

claram igneamque sánela rum imaginum vestem significare divinorum animorum deiformitalem, quae in imagine ignis solet apparere, eorumquc luculenliam, quae instar aelheris splendidissimi nulloque spiritu periurbali quietam vitam in caelo ducit. Vbi lumen et omnino invisibile dicendum aut inlellcclualiler illuminons, aut intellectualiter illuminatum. In caelo quippe lux invisibilis el maccessibilis est, et omnino dicendum, aut intellectualiter llluminans lumen in caelo est, ul Deus, aut intellectualiter illuminatum, ut divini intcllectus a Deo illuininaii, qui solus illuminans lux est, et a nullo illuminatur. Sacerdotatem vero, subsudi vestem significare aestimo ", ad divina

a similibus séparant, rationalities mollis ab irralionabilibus, humiles a superbis, volentes ** a non voleniihiis se emendare, sígnalosT" a non signait» fidèles plane ab infidelihus, credenles in crucem Christi a non credenlibus; el discernentium virlulum acumen significare, ul seciiris acuta, elefficax. ut teluin velox, et acluosum, actionis plenum. Divina siquidem virtus, discernens omnia, penetral quae discernit, ас sine mora lemporis agil. Velle quippe ejus actio ejus est, she per seipsam sive per angelo»

SIIOS.

Geométrica el tectónica, hoc est fabricaliva, vasa significare aestimo fundativum et aedificativum et

et mystica speculamina duclivum , el totins vitae vo- j. perfeciivum, hoc est : quo mensurali el fundali et tum. Est enim sacerdolum, eos, quibus praesunl ", in divinas el mysiicas speculationes ducere aciionis exemple doclrinaeque studio, totamque vitam suam sequenliumque se Deo vovere.

Zonas quoque, significare aestimo, (ecundafum" xptarum (.ustoditivum '" virlulum, quae animam acin,

collocali sunt divini aninii incomniuialiiliter absque tilla ruina aposlasiae. Et quomodo aedificali sunt"? Super illud fiindamenlum, Deum videlicet Verbuni, Dominum nostrum Jesu m Christum, super quena vcluli inconcussam pel ram universalis Ecclesia ralionabilium el inlclligibilium fabricatur. El quomodo

[ocr errors]

pcrfecii tum ? lu union» et cnntem|ilativae veriiatis. A declarant, quae duo divino conveniiinl judicio, quod

[merged small][ocr errors]

no angustia liberlatem aut discipliuae fittent aut В пае linein ; tolius divinae discipJinac finis est habitus

prions constantiae resumplionem aut apposilionem (iliorum donorum parvorum aut magnorum, sensibilité aut imisibilium, et omnino forsan non dubitarit ptrtpicax animus pulchre invisibilibus adunare visitilia. Vasa, inquit, quae gestare angelos divina tra<lii Scriptum, symbola sunl aliquando divinorum indicioriim, quibus nos judicamur, dum alia quidem rorrigentem disciplinam aut punientem justiliain

VARIAE LECTIONES.

1 Corr. B\ AB audit. * Corr. B", AB edenx. * Coni., AB secundo. k A participathne. 'В sunt giita. • Sic AB, В' ad marg. adscr. ab angustia. 'Conj., AB se veritalem. 'Rad. corr. В, AB lecurum. • В praecussor. "arboris от. А. "С qui. "В' infra adscr. ab angustia. "AB nspiшкащ. •* Corr., A resumptione. '* Explicit от. А.

viriiilis el aedificiiim,quaelecionicis organis pulchre significantur; aut prioris conslanliae resumptionem '-*. In Graeco est thnaStiaç. Evmßtiotv Cicero inierprelalur conslantiam, ut jam diximus, sequentes sanctum Augustiiium : tÙ7ra9tiîu sunt, id es', conslanliae 1res secundum Stoicos, voluntas, gaudium, caulio, el non nisi in animo. Explicit ".

JOANNIS SGOTI

EXPOSITIONES

SUPER IERARCHIAM ECCLESIASTICAM S. DIONTSIL

Cod. ms. bihl. Univers. Iipslen. 188, membran., sec. im. ..... A.

Cod. ms. Vat. 177, membran., sec. xiv I!

Cod. ms. Sorbouu. 1383 bibl. Heg. Parisienas, membran., sec. im. . C.

INC1PIT

PROLOGES SECCNDI LIBRI.

Secundas vero liber, cui est inscriptio de ecclesiastica lerarchia ', humanae naturae, Salvaloris nosiri sanguine redemplae, unitalem denuntiat, ad similitudinem videlicet caelestis sacerdolii, quantum possihile est, morlalibus adhnc ordinatam. Cujus snmmns ponlifex est ipse, qui earn sibi per graliam siiam ' coadapiavit, qui eliam totius ierarchiae, caeleslinm quidem et terrestrium, principium est et medium et finis, ad quern omnia referunlur. Haec •laque nostra ierarchia instar caelestis tripartita est, «¡licet ¡л 1res ierarchias. Qiiarum prima temporal!

D quidem ordine, ullima vero dignitale legale fil * sacerdotium. Quod in varus * valde el " ohscuris symbolis per legislatorem Moysen plane carnali adhuc populo lillcraeque, non spiriiui serviegii distribulum est. Cujus maximus character erat labernaculum illud in Arábico monte figúrate monstratum. Secunda vero, quae et media, sacerdotiiim, quod nunc est, Eo.clcsiam dico Novi Teslamenti, sub gratia quidem conslilutam, partim symbolis visibilium sacramenlorum disposilam, partim vero veriiatis contemplatione perfectam. El esl finis praelcriiae primae, initium vero fiilurac ierarchiae, quae est lertia, nunc ex parle iitchoala in primiliis contcmplationis, perficienda vero post gloriam futurae resurrectio

VARIAE LECTIONES. 'A ter,reluja. * Sic C, mam in cod. Am. glossators supra ailsi r. * C, sil. kSicC, A vatiis. 'eiom. С

« ElőzőTovább »