Oldalképek
PDF

quæ naturali ratione seminibus insertæ erant animæ, A nestum, inquit, puto animas cum corporibus gene

exstinctæ sint pariter et corruptæ. W. Sive ergo ex insufflatione Domini sunt, sive ab una quæ prima facia est, necessarium est, simul ut cum corporibus corrumpantur, si eamdem cum corporibus etiam originem sumunt secundum ipsorum rationem. Aut enim nihil omnino ex rationabili atque immortali anima participavit illud quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quæ affirmat eam in seminis traducere simul cum corporibus seminatam : aut si participat, necessitas imminet coufiteri mortalem esse animam, quod fides nostra utique non recipit, Domino declarante, defunctorum animas et colloquium apud inferos liabuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus ovan

tem, et divitis flagrantem in incendiis. , B

VI. Esse namque animas immortales, non tantum divini, sed et pliilosophorum pleiii sunt libri. Quod taliter esse Cleon;broiius Ambraciota in Platonis libro , Socrate disputante, didicerat : qui homicida sibi esse non timuit, ac se de altissimo præcipitavit muro, dum et nullum post mortem autumat restare judicium , et sine discrimine aliquo meritorum, omnes animas post corpora æqualiterferri arbitratur ad cœlum. Quod adeo pro vero tenuerunt, et sic illos omnes saeculi sapientes una nebula hujus erroris involvit: ut et ipse tam laudabilis, ut putant, doctor homicidæ, ipsum se privatim me publice occideretur, occiderit. Sic quoque Cato, lecto in nocte ad lucernos Platonis libro, qui immortalitatem animæ docet, stricto gladio revelatum manu pectus semel iterumque percussit.

WlI. Redeamus ad illas præterea sanctorum nobilissimas disputationes, non in Academiæ nemorosæ obscuris textas [Al. tectas] umbraculis, sed coelesti illustratas ex lumine. Beatus itaque Ilieronymus tam sanctum Victorinum martyrem, quam plerosque catliolicos secutus, se potius fieri, quam propagari animas : secundum illud quod in Evangelio scriptum est: Pater meus quotidie operatur, et ego operor, credere significavit. Sanctus quoque Augustinus haiie opinionem in octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cum originale peccatum pœnasque parvulorum, qui sine baptismate moriuntur, declarare nititur, a Deo factam in Adam, el ex ipsa omnium hominum animas existere, tam suis argumeutis, quam Scripturarum testimoniis, ut est illud : Animæ quæ ingressæ sunt cum Jacob Ægyptum, et egressæ de femore illius, amplecti propensus comperitur.

WIll. IIujus assertionibus beatus Gaudiosus episcopus, animarum et corporum promptissimus medicus, nostrisque temporibus unus martyr: cum nohiscum colloquium familiariter habuisset, per totam orationis suæ seriem evidentissimis approbationibus usus est. At vero sanctus Ambrosius, quem jam superius inter viros apostolicos memoravimus. Inho

rari, ut anima nascatur ex anima, quod nec anim;e ipsi competit : aut si certe singulæ cœlesti potestate factæ sunt, et ex ipsis caeteræ natæ sunt, potest ex una Adæ anima credibile videri cæteras'nasci: sed non convenit, quia soli Deo hoc possibile fuit, ut simplex generaret , nec cæteris concederetur, quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judæis : verum etiam ab ipsis qui Christianos se dicunt, incredibile putetur. Photiniaiii enim hanc fidem spernunt, non credunt Deum generasse. Nam si eo tempore quo seminatur corpus, et anima a generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus: non tamen animam natam ex anima. Sed si costa secum habuit animam : jam non nata est, sed [Al. si] detracta in partem. Sed nec hoc scriplum est: propheta enim Zacharias inter cæterea : Qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. Nec Isaias ab his dissentiens, ait: Sic dicit Dominus Deus qui fecit te, et finaeit te in utero. Si ergo in utero fingitur , jam formato corpori tribuitur. Cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore : ut sicut aqna cum sit sine effigie , missa tamen in vas, figurata videtur, ita et anima cum sit natura incorporea et simplex : formatur in corpore, singula membra vivificans : quod qnidem Moyses manifestius tradidit, dicens : Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortiverit : si formatum fuerit, det animam pro anima: Si autem informatum fuerit, mulctelur pecunia : ut probaret non inesse animam antequam formam. Itaque si jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata: nam si cum semine et anima existit ex anima, multæ animæ quotidie pereunt: cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. IX. Sed si prius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adæ : in Adam eiiim exempluin datum est, ut ex eo intelligatur, quia jam formatuin corpus accepit animam. N im poterat Deus auimain limo terræ admiscere, et sic formare corpus. Sed ratio infirmatur, quia primum oportebat domum compaginari , et sic habitatorem induci. Anima certe, quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine fertur. Cum ergo corporis limiamenta compacta non fuerint, ubi erit anima ? An foras vagatur, quamdin immittatur, cum ratio tradat sic dari eam, ut anima in corpus non otiosa vagetur. Sed ex quo detur, dicant, qui aliud putant, ex mare, an ex femina [Suppl. Ex femina]? Non convenit, quia aliud in exemplo est : proponunt enim ex viro cum costa datam et animam , quod multis rationibus infirmari docuimus. Unde forte videatur dari ex femina , maxime propter Salvatorem : quem scimus sine complexu carnis, de Spiritu sancto natum ex femina : quod si arbitrantur, plus dant feminis : auctoritalem eiiim quam animæ originem ex viro dicant, convertunt se, ut id quod potius est, ex muliere dicant, id est, animam : quod vero minus, ex masculo, id est, corpus; cum [Al. tac. cum] manifestum sit ordinem exempli a Deo traditum immutari non posse. Qui ergo animias ex una propagari asserunt, et non in corpora juxla exemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anathema sint. Angustinus." Sancte frater llieronyme, consulens te de his quae nescio, oro Deum, ut fructuosum esse nobis velit [Al. velis]. Quamquam a enim sis tu multo, quam ego sim, ætate major, tamen etiam ipse jam senex consulo: sed ad discendum quod opus est, nulla mihi ætas sera videri potest : quia etsi senes magis decet docere quam discere : magis tamen discere, quam quid doceant ignorare. Hieronymus. Beate papa Augustine, in Scripturarum, si placet, campo, sine nostro invicem dolore ludamus. Noli igitur annorum existimare nos numero : nec sapientiam canos reputes, sed canos sapientiam, Scriptura testante : Cani hominis, prudentia ejus. Noli, inquam, fidem pensare temporibus : nec me idcirco meliorem putes , quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Augustinus. Accipe igitur quae mihi peto aperiri, ac disserere non graveris. Quæstio de anima mu'tos movet, in quibus et me esse confiteor: nam quid de anima firmissime teneam, non tacebo. Hieronymus. Metiris nos virtutibus tuis : et parvos magnus extollis, ultimamque partem convivii occupas, ut patrisfamilias judicio proveharis. Sed velle fateor, sed eniti praefero, magistrum renuens, comitem spondeo [Al. respondendo], petenti datur, pulsanti aperitur, quærens invenit : discamus in terra, quorum nobis scientia perseveret in cœlo. Augustinus. Certus etiam sum animain, nulla Dei culpa, nulla Dei necessitate, vel sua, sed propria voluntate in peccatum esse collapsam : nec liberari posse de corpore mortis hujus, vel suæ voluntatis virtute, tamquam sibi ad hoc sufficiente, vel ipsius corporis morte : sed gratia Dei per Jesum Dominum n0strum. Hieronymus. Anima immortalis, invisibilis et incorporalis est : secundum crassiorem dico corporis nostri substantiam : dico vel eo certe tempore punietur, et supplicium sentiet, quando pristinus corpus receperit : ut cum quo peccavit, cum ipso puniatur. Augustinus. Dicitur conceptio humana sic procedere, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem. Deinde duodecim diebus solidetur : reliquis quindecim formetur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum : et hinc jam reliquo tempore usque ad tempus partus, magnitudine augeatur.

* Ilæc verba , generatur ex anima, de Adam, in nupera editione desiderantur,

viri mutant in feminam. Cum enim tam corporis A

[ocr errors][ocr errors]

Hieronymus. Sicut nescis viam spiritus et animæ ingredientis in parvulum, et ignoras ossium et venarum varietates in ventre prægnantis, quomodo ex vili elemento corpus hominis in diversas effigies artusque varietur, et de eodem semine aliud mollescat in carnibus, aliud duretur in ossibus, aliud in venis palpitet, aliud duretur in nervis : ita Dei opera scire non poteris, qui factor est omnium. Augustinus. De animæ incarnatione utrum ex illa una quæ primo homini data est, sic cæteræ propagentur ? an singulis quibusque novæ etiam modo fiant : an alicubi jam existentes vel mittantur divinitus, vel sponte labantur in corpora ? Quænam sit eligenda opinio scire desidero. Hieronymus. Super animæ statu memini vestræ quæstiunculae, immo maximæ ecclesiasticæ quæstionis. Utrum lapsa de coelo sit, ut Pythagoras philosophus, omnesque Platonici, et 0rigenes putant : an a propria Dei substantia, ut Stoici, Manichæus, et insana Priscilliani haeresis suspicantur : an in thesauro Dei habeantur olim conditæ, ut quidam Ecclesiastici stulta persuasione confidunt : an quotidie a Deo fiant, et mittantur in corpora , secundum illud quod in Evangelio scriptum est : Pater meus usque modo operatur, et ego operor : an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinarius, et maxima pars Occidentalium autumant, ut quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima : et simili cum brutis animantibus conditione subsistat. Augustinus. IIoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo Deus faciat. Cui sententiæ ne objiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummaverit Deus, et septimo requieverit, adhibes testimonium ex Evangelio : Pater meus usque nunc operatur. Hieronymus. Quid enim ambiguitatis in dicto est : ut diversæ intelligentiæ tribuatur occasio? Constat, et super hoc nulla contentio est. Augustinus. Doce ergo, quæso, quæ doceam : doce quod teneam. Et dic mihi, si animæ singillatim in singulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant sacramento Christi, remis

- sione peccati, peccantes in Adam , ex quo caro est

propagata peccati : aut si non peccant, qua justitia Creatoris ita peccato obligentur alieno? Cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur : ut eas, nisi per Ecclesiam subventum fuerit, damnatio consequatur : cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismatis subvenire. IIieronymus. Alienati sunt peccatores a vulva : erraverunt ab utero: locuti sunt falsa : statim ut nati sunt, subjacuere peccato , in similitudinem prævaricationis Adæ, qui est forma futuri. lllud quoque quod in volumine Job scriptum est : Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir ? Si adversus famulos suos non credit : et contra angelos suos pravum quid reperit : quanto magis in

* Eadem edit. Quamquam enim te multo, quam eg0 sim, ætate majorem, tamen, etc,

PATRoL. XXX.

his qui habitant domos luteas : e quibus et nos de A eo qui frumenta furatus est; nec idcirco terram,

eodem luto sunus ! Nullus emim absque peccato, me si unius quidem diei fuerit vita ejus. Si enim stellæ non sunt munda in conspectu Dei, quanto magis termis et putredo, et hi qui peccato effendentis Adam tenentur obnoxii ! Augustinus. Obsecro te, quomodo hæc opinio defenditur, qua creduntur animæ non ex illa uia primi hominis fieri omnes : sed sicut illa una uni , ita singulis singulae. Ea vero quæ dicuntur alia contra hanc opinionem , facile me puto posse refellere : sicul est illud, quod quidam sibi eam videntur urgere, quoiuodo consummaverit Deus omnia opera sua sexto die, et septimo die requieverit, si novas adhuc animas creat ? Quibus si dixerimus, quod ex Evangelio supra posuisti : Pater meus usque nunc operatur : respondent : 0peratur dictum est, instiitstas administrando: non novas instituendo. IIieronymus. Ilic locus apud imperitos et Scripiurarum sanctarum meditationem usumque et scienliam non habentes, videtur opinioni tuæ priina fronte blandiri. Cæterum discussus facile solvitur : et cum testimonia Scripturarum aliis comparaveris testimoniis , ne sibi Spiritus sanctus pro qualitate locorum et temporum videatur esse contrarius : secundum illud quod scriptum est : Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum suarum. Cerno quo tua tendit assertio : sed de hoc in posterioribus disserendum est, me dum miscemus quæstionibus quæstiones, obscuram audientibus inlelligentiam relinquamus. Augustinus. Verum est, quod a rebus quæ non erant iustituendis r equievit: et hoc verum est, quod non solum gubernando quæ fecit, verum etiam aliquid non quod noiidum est, sed quod jam creaverat numerosius creando, usque nunc operatur. Vel sic ergo, vel alio quolibet modo eximus 9b eo, quod nobis ol)jicitur de requie Dei ab operibus : ne proplerea non credamus nunc usque fieri animas novas, non ex illa una, sed sicut illam unaim. Naim quod dicitur, quare facit animas eis quos novit cilo morituros ? Possumus respondere parentum hinc peccata, vel convinci, vel flagellari. IIieronymus. Super quo quid mihi videretur, in opusculis contra Rufinum olim scripsisse me novi, adversum eum libelluin quem sanctæ memoriæ Anastasio episcopo Romanæ Ecclesiæ dedit. In quo lubrica et stulta ac subdola confessione, dum auditorum simplicitati illudcrc nitilur, suæ fidei, imino perfidiæ illusit. Augustinus. Quod in libro adversus Rufinum posuisti quosdam huic sententiæ calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum : unde conantur astruere meritis gestae ante carnem vitæ, animas quasi ad ergastula hujus mundi juste posse perduci : non me movet multa cogitaiitem, quibus hæc potest calumnia refutari. lEt quod ipse respondisti , non esse vitium somontis in iritico , qu0d furto dicitur esse sublatum : seJ in

non debuisse gremio suo semina confovere , quia sator immunda ea projecerit manu, elegantissima similitudo est, quam et antequam legerem, nullas mihi objectio ista de adulterinis fetibus in hac quæstione faciebat angustias, generaliter intuenti multa bona Deum facere, etiam de nostris malis pravisque peccatis : Animialis autem cujusque creatio si habeat prudentem p;unque consideratorem , ineffabilein Creatori laudeum excitat ; quanto magis creatio non cujuslibet animalis, sed hoiuinis! Si autem causa creandi qua ritur, nulla citius el melius respoudetiir, nisi quia omnis creatura Dei bona est. Et quid dignius, quam ut bona faciat Deus bonus, quæ nemo potest facere nisi Deus ? Ilaec et alia quæ pos

B sum, et sicut possum, dico adversum eos, qui opi

nionem hanc , qua creduutur animæ sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. IIieronymus. Antonius, orator egregius, in cujus laudibus Tullius personat, diserlos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli igitur mihi oratorum, et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorumu atque puerorum aures decipi : sed simpliciter dic quid sentias. Augustinus. Cum ad poenas ventum est parvulorum, magnis, mihi crede, coarctor angustiis: nec quid respoudeam, prorsus invenio. Non solum eas poenas dico, quas habet post hanc vitam illa damnatio, quo necesse est traliantur, si de corpore exierint sine Christianæ gratiæ sacramento : sed eas ipsas quæ in

C hac vita dolentibus nolis versantur ante oculos, quas est, Deus omnipotens est : hoc dubitare omnino de- A confirmatione doctrinae. Nee illud quod in Ecclesia

enumerare si velim, prius tempus quam exempla deficient. Languescunt ægritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur meinbris, privantur sensibus, vexantur ab immundis spiritibus. Demonstrandum est itaque quomodo ista sine illa sui mala causa juste patiantur. Non enim dici fas est, aut ista ignorante Deo fieri, aul eum non posse resistere facientibus, aut injuste ista vel facere, vel permittere. Hieronymus. Diversis testimoniis Scripturarum eadem in quæstione uteris in theatrales praestigias : qui unum eumdemque hominem, personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt : ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. Augustinus. Cum te iratum sensero, nihil aliud quam veniam deprecabor. ; Hieronymus. Quæso ut patienter audias: non enim de adversario victoriam, sed contra mendacium quærimus veritatem. Augustinus. Numquidnam sicut animalia irrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus, etsi vitiosis, sicut apertissime in Evangelio videmus, porcos ad usum desideratum concessos esse dæmonibus : hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim, sed rationale, etsi niortale. Anima est rationalis in illis membris, quæ tantis afflictionibus poenas luit, Deus bunus est, Deus justus mentis est. Tantorum ergo nialorum, quæ fiunt in parvulis causa dicatur. Nam cum majores ista patiantur, solemus dicere, aut sicut in Job merita examinari, aut sicut in Herode peccata puniri : et de quibusdam exemplis, quæ Deus manifesta esse v0luit, alia quæ obscura sunt, hominum conjecturæ conceduntur, sed hoc in majoribus. De parvulis autem quid respondeamus, edissere, si tantis poenis nulla in eis sunt punienda peccata. Nam utique uulla est in illis ætatibus examinanda justitia. Hieronymus. Dedit Ecclesiastes primo omnium mentem suam ad sapientiam requirendam, et ultra licitum se extendens, voluit causas rationesque cognoscere : Qnare parvuli corriperentur a dæmone : Cur

naufragia et justos impios pariter absorherent: Utrum B

et haec et liis similia casu evenirent, an judicio Dei? Et si casu, ubi providentia? Si judicio, ubi justitia Dei? Augustinus. Doce igitur, quid dieere, quid senlire debeamus, ut constet nobis ratio novarum animarum, singulis corporibus singillatimque factarum. Ilieronymus. Wideris milii obliviosus esse, et quasi nihil supra dictum sit, per easdem disputationis reverti lineas : huc enim longa dissertione discussum est. Augustinus. Damnationis in parvulos causam rcquifo : quia ueque animarum, si novæ fiunt singulis singnlae, video esse ullum in hac ætale peccatum, nec a Deo damnari aliquam credo, quam videt nullum habere peccatum. An forte dicendum est, in parvulo carnem solam esse peccati : novam vero illi animam fieri, qua secundum Dei præcepta vivente in adjutorio gratiæ Christi, et ipsi carni edomitæ ac subjugatæ possit incorruptionis meritum comparare. Hieronymus. Detnus operam ut perniciosissima hæresis de Ecclesia auferalur, quæ semper sinulat pœnitentiam, ut docendi in Eeclesiis habeat facultatem, ne si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Augustinus. Quærenda eausa atque reddenda est, qtiare damnentur animæ, quæ novæ creantur singulis quibusque nascentibus, si præter Christi sacramentum parvuli moriantur. Damnari enim eas, si sic de eorpore exierunt, et saneta Scriptura, et sancta est testis Ecclesia. Unde illa de animarum novarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppr*gnat, sit et mea : si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi quod seriptum est : Qui finxit spiritum hominis in ipso, et qui fingit singillatim corda eorum. Aliquid fortissimam atque invictissimum requirendum est, quod nos non cogat Deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. Nam vel t;intumdem valet, vel plus est forsitam creare quam fingere : et tamen seriptum est: Cor mundum crea in me, Deus. Nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri priusquam a!iquid esset. Sicut ergo jam existens creatur innovatioiie justitiæ, sic jam existens fingitur

ste scriptum est : Tune convertetur in terram pulvis sicut fuit, et revertetur spiritus ad Dominum qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam volumus esse nostram. Plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. Nam sicut convertitur, inquiunt, pulvis in terram sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non revertitur, ex quo propagata est, sed ad terram unde primus homo factus est : sic et spiritus ex ipsius unius spiritu propagatus, non tamen ad eum revertitur, sed ad Dominum, a quo illi datus est. Werum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omnino huic opinioni, quam defendi volo, videatur esse contrarium : admonendam tantum credidi prudeliuiam tuam , ne talibus tesiimoniis ex liis angustiis ne coneris cruere. Nam licet nemo faeiat optando, ut verum sit quod verum non est, tamen si fieri posset, optarem ut hæc sentenlia vera esset, sieut opto, ut si vera est, abs te liquidissime atque invictissim.e defendatur. Hieronymus. Proposuisti testimonia, quæ non de alterius Scripturæ loco, sed de propriis lii)ris absoluta sunt : Revertatur pulvis in terram suam, unde sumptus est : et spiritus revertatur ad Dominum, qui dedit illum. Ex quo satis sunt ridendi, qui putant animas cum corporibus fieri, et non a Deo, sed a corporum parente. Cum eniin caro revertatur in terram, et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum, , manifestum est Deum parentem esse animarum, non lnomines. Augustinus. lllam vero opinionem , quod ex una fiant omnes animæ, nec disculere volo nisi necesse sit. Atque utinam ista de qua nune agimus, si vera est, sie abs te defendatur, ut hoc necesse jam non sii. Quamvis autem desiderem, rogem, votis ardentioribus exoptem et exspectem, ut per te mihi Dominus hujus rei auferat ignorantiam : tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a D0mino nostro. Hieronymus. Juxta beatum Apostolum : Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic. Certe quidquid dici poluit, et sublimi ingeuio de Scripturarum sanetarum hauriri fontibus, a te positum atque disserium est. Sed quaeso reverentiam [Al. verecundiam ] tuam, parumper patiaris me uuum laudare ingenium. Nos euim inter nos eruditionis causa disserimus. Cæterum a:muli, et maxime hæretici, eum diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amare, suspicere [Al. suscipere], colere, mirari, tuaque dicta quasi mea defendere. Augustinus. Qui animas ex una propagari asserunt, quam Deus homini primo dedit, atque ita eas ex parentibus trahi dicunt, si Tertulliani opinionem sequuntur, profecto eas non spiritus, sed corpnra esse contendunt, et corpulentis seminibus exoriri : qu0 perversius quid potest dici? .-

Hieronymus. Qui dicunt prius animas fuisse quam A habebamns unde viveremus, nec isteunde moreretur.

natæ sunt, et non corpori secundum exemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anathema sint. Augustinus. Quis negat non unius tantum, sed omnis animæ creatorem factoremque Deum, nisi qui ejus eloquiis apertissime refragatur? Sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dixit : 0mnem flatum ego feci, animas scilicet intelligi volens. Hieronymus. Dominus in Evangelio : Videte, inquit, ne comtemnatis unum ex his pusillis. Dico enim vobis, quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in cælis est. Magna dignitas animarum, ut unaquæque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum designatum. Sufliciat nobis memorata credulitas : et nostra tandem finiatur oratio. Ecce,

Materiam ergo de nostra mortalitate suscepit, ut de sua immortalitate collata, mori possit vita pro mortuis. Et quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis nostris, et sideribus illaturus, necessarium erat, ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis sui consecraret, ut coleretur vel jugiter, jure per mysterium quod semel offerebatur in pretium ; ut quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetua esset etiam redemptionis oblatio, et perennis illa victima, viveret in memoria, et præsens semper esset in gratia. Vera unica et perfecta hostia, fide existimanda, non specie : nec exterioris censenda visu homiuis, sed interioris affectu. Unde merito coelestis confirmat auc

Dco favente, feci quod flagitasti, immo quod potui : B toritas, quia Caro mea vere est cibus, et sanguis meus

rationem animæ juxta exemplum primi hominis, et verbum Salvatoris a Domino Deo quotidie fieri jamque formalo corpori dari, totumque cursum ejus breviter licet, saltibus potius, si dici fas est, quam passibus pro festinatione ad finem usque perduxi : atque pro tenuitate ingenioli mei per cunctos Ecclesiæ magistros, præsertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hieronymum assistentes, aureo dextera lævaque candelabro, instar Juorum coeli luminarium cognitioni ad liquidum tradidi : de quamplurimis eorum opusculis, sua eis solerti vigilantia, et sagaci perquisitione investigata restituens dicta, loqui veluti præsentes alternis vicibus feci. Quid tam rectum, quid tam verum, quid tam catholicum, quid sole clarius, ad instructionem omnium magis utile, vel contra hæreticos certe, qui inimica adversum nos mente desæviunt, quid tam irreprehensibile? Vos ergo catholicorum virorum præcepta tenaciter assequendo, justi hæredes, sed et necessarii inveniemini: qui Latiali eloquio pollentes, sapientioribus præferamini : et non magis stillantis liquoris, sicut præfatione comprehendi, quam inundantium fluviorum ubertate rigati, redundetis fluentis Sanctorum.

MONITUM IN SEQUENTEM EPISTOLAM.

Sæpius hoc titulo apud medii ævi tractatores homiliæ occurrunt. Hanc e primis statim verbis agnoscit 0u4inus esse Fausti Rhegiensis episcopi, qui $ub nomine £usebii Emisseni hactenus latüit. Habetur etiam inté, hujus homilias impressa.

EPISTOLA XXXVIII. seu HoMiLiA DE coRPoRe et sANGUINe ciinisti.

I. Magnitudo coelestium beneficiorum angustias humanæ mentis excedit : et propterea ordinavit ita divilia providentia, ut quod capere in nobis ratio rerum mole victa non poterat, fides devota conciperet, et intellectum credulitas robusta nutriret. Cum ergo propter transgressionem Adæ, origini et morti teneremur obnoxii : prospiciens ex alto Deus , ex quo essemus gravi debitores, juxta qualitatem captivitatis, reparavit munus redemptionis, id est, ut pro debita morte offerret indebitam, quia nec nos

vere est potus (Joan. vi, 56). II. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum, quandoquidem qui auctor est muncris, ipse est elian testis veritatis. Nam visibilis sacerdos, visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui, verbo suo secreta potestate convertit, ita dicens : Accipite et comedite, hoc est corpus meum ( Matt. xxvi, 26). Et sanctificatione repetita : Accipite, inquit, et bibite, hic est sanguis meus. Ergo ut ad nutum praecipientis Domini, repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum : ita parem potentiam in spiritualibus sacramentis verbis præbet virtus, et rei servit effectus. Quanta itaque et quam celebranda vis divinæ benedictionis operetur: et quomodo tibi novum et impossibile videri non debeat, quod in Christi substantiam terrena et mortalia commutantur : teipsum, qui jam in Christo es regeneratus, interroga. III. Dudum alienus a vita, peregrinus a misericordia, a salutis via, intrinsecus mortuus exsulabas: subito initiatus Christi legibus, et salutaribus mysteriis innovatus, in corpus Ecclesiæ non videndo, sed credendo transisti : et de filio perditionis, adoptivus Dei fieri occulta puritate meruisti, in mensura visibili permanens, major factus es teipso visibiliter sine quantitatis augmento, cum ipse atque idem esses, multo aliter fidei processibus exstitisti. In exteriore nihil additum est : et totum in interiore mutatum est, ac sic homo Christi Fi

D lius effectus, et Christus in hominis mente formatus

est. Sicut ergo sine corporali sensu, prætcrita vilitate deposita, subito nova indutus es dignitate : et sicut hæc qu;e in te Deus læsa curavit, infecta diluit, maculata detersit, non sunt oculis, nec sensibus tuis credita : ita cum reverendo altari cœlestibus cibis satiandus accedis, sacrum Dei tui corpus et sanguinem respice, honora, mirare, mente continge, cordis manu suscipe : et maxime haustu interiori aSSume. IV. Quod si illins veteris legis manna, de quo legitur: Pluit eis manna ut ederent, hoc unicuique sapiebat quod desideriis concupierat : aliudque erat quod sumebatur, aliud quod videbatur ; invisibili

« ElőzőTovább »