Oldalképek
PDF
ePub

1ionem et inquisitionem, cui non licebat, terrenae A enim per experimentum spernendi semel corrobo

dico vitae, attribuens, et sensibus conferendo, quam ad Deuii ferendo animum dehonestans. Si vero adhuc per activam vitam bellator contra armatas passiones sum, nondum per eas accipere volentium inimicorum pure effugiens dolos, et dilexero indiscrete corpus, detentus sum ab eo, videlicet ad illud habitum a virtute separari praesumens. Deripitur itaque contemplativus, immoderatus jam per habitum adveniens corpori, divinarum megligens contemplationum, detinetur vero activus, corpori pugnans, datus ad ipsum luctationi, laborando pro virtute, qiiae est animae libertas, servus esse pas

sionum eligens. CAPITULUM II. Eju$dem Ex Eodem SEnMONE.

In hoc : Quae erga me sapientia, et quod magnum mysterium ? An rult partem nos esse Dei, et desursum fluentes, ut non per dignitatem exaltati, et caelestia contemplantes despiciamus Creatorem, in luctatione ac pugna, quae contra corpus est, ad ipsum semper aspiciendum, et conjunctam infirmitatem nutrituram esse dignitatis.

Haec quidem consequentes verba, nullamque, ut oportet, pro labore inquirendae veritatis mercedem accipientes, ad id, quod facile est, et multas habet jam ex Graecorum doctrinis occasiones, confugiunt, dicentes, quandam extitisse, ut eis visum est, rationobilium unitatem, per quam cognati sumus Deo, mansionemque in ipso habebamus et collocationem. Adhuc vero et factum motum, éx quo dispersa sunt differenter rationalia, ad generationem corporalis hujus mundi, Deumque noscens praeparatam gratiam, ligare ea corporibus in ultionem eorum, quae ante commissa sunt, et hoc per haec insinuasse verba arbitrantur magistrum. Sed ignorant, quomodo impossibilia sequuntur, et inopportuna considerantur, sicut procedens posthac consequensque a ac vera approbabit ralio. Si enim Deus immutabilis est, utputa omniuma plenitudo, omne autem, quod ex non existentibus esse accipit, movetur : merito ad quandam omnino fertur causam. Nondum vero, quod movetur, stat, jure extremo ad quietem virtutis motae, quae secundum desiderium est, nondum largito. Nihil enim aliud sislere, quod fertur secundum maturam, consuevit, quam illud ostensum : nullum itaque motum stat, utpote novissimo nondum fortassis viso, quoniam neque illud alicubi apparens, eorum, quae circa se feruntur, motum stabilitavit. Si autem hoc aliquamdo fuisse ex praecepto jubent, et ex, in novissimo videlicet et permanenti dato, collocatione et mansione permotata b rationabilia dispersionem acceperunt, ut non superflua dicam, qualis approbatio, eosdem in seipsis in infinitum habitum rationabilia lapsus ex necessitate juste sustinebunt. A nullo

[ocr errors]

rantur, neque in aeternum corroboratum iri ulla prohibens erit ratio. Ferri vero sic rationabilia, et nullam habere vel sperando basim immobilem in bono fixurae, quid aliud fieret miserabilius? Si vero posse quidem dixerint, nolle vero, nisi per facium contrarii expérimentum, et sic non per seipsum ut bonum, sed per contrarium, erit eis bonum ex necessitate amabile, quomodo non ex natura aut proprie, quod est amabile, est. 0mne enim, quod non per seipsum bonum est et amabile, et omnem ad se non attrahens motum, non est proprie bonum. Ae per hoc neque attrahat juste delectantium se desiderim, sed et gratias restat confiteri eos malo, qui talem sequuntur sapienliam, merito per ipsum, quod necesse est, discentes, in bono scilicet fixuram quoquomodo habere poenitentes, et generationem ab eo necessario dixerint, siquidem sibimet generationem astruere noverunt, natura ipsa utiliorem, jure dum sit proficua secundum eorum doctrinam eu omnium pretiosior possessio. Ex caritate dico generationem, per quam naturaliter inest, omnia ex Deo facta in Deum congregari perpetuo atque inconversibiliter.

Et iterum. Eorum , quae ex Deo facta sunt, et intelligibilium et sensibilium generatio ante motum intelligitur. Non enim potest ante generationem motus esse. Eorum enim , quae facta sunt, est motus, sive intelligibilium intelligibilis, sive sensibilium sensibilis. Nullum enim eorum, quae facta sunt, est omnino eadem ratione immobile ; neque eorum anima caréntium et sensibilium, sicut studiosioribus eorum, quae sunt, contemplatoribus visum est. Moveri enim omnia dixerunt aut per rectam lineam, aut per circmlum, aut ol)lique. 0mnis enim motus simplici et composito continetur modo. Si ergo intelligitur generatio ante motum eorum, quorum est, inspicitur profecto eorum, quorum est, motus per generationem, utpote dum sit post eam secundum notitiam. Talem autem motum virtutem vocant naturalem, ad suum finem festinantem, qui sacram divinorum nobis mysteriorum scientiam sacre introduxerunt *, aut passionem, id est, motum ex altero venientem ad alterum, cujus finis est impassibilitas, aut operationem activam, cujus finis est per seipsum perfectio. Nullum vero eorum, quae facta sunt, suimet finis est, quoniam neque sui causa est; alioquin et ingenitum, et carens principio, et incommutabile esset, merito ad nullum quoquomodo habens moveri; transcenderet enim eorum quae sunt naturam, utpote pro nullo esset; siquidem vera de ipso definitio, quamvis aliena, quae dicit, finis est, pro quo omnia, ipse vero pro nullo. Neque per se perfectio, alioquin non efliceretur jure plenum; et similiter et a

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

nullo esse haberet; per, se enim perfectum, quemadrnodum et incausale. Neque impassibilitas , alioqui et manens a et infinitum et incircumscriplum esset. Non enim pati naturaliter inest, quod universaliter impassibile est, quod neque amatur ab alio ant movetur ad aliud quid per amorem. Nullum igitur eorum, quae generata sunt, motum stat, utpote primam et manentem b causam, ex qua esse his, quae sunt, inest, nondum comprehendens, aut intra novissimum factum est datum, aut ex primogeniua unitate rationabilium sparsor sibimet corporum generationem consequenter coaptans arbitratus est. Et testimonium perhibent Moyses et David et Paulus sancti, et eorum Dominus Christus. Moyses qnidem. Ne gustet eae ligno, vitae primum parentem describens; et alibi dicens: Non enim venistis usque nunc in quietem et in haereditatem, quam Dominus Deus vester dabit v0bis. David vero : Satiabor clamans dum apparuerit mihi gloria tua, et sitivit anima mea ad Deum fortem viventem ; quando veniam et apparebo vultui Dei ? Paulus quoque Philippensibus quidem scribens : Si quomodo occurram in resurrectionem, quae est ex mortuis, non quod jam acceperim, aut jam perfectus sim; expecto vero, si forte comprehendam, in quo et comprehensus sum ab Jesu Christo. Hebraeis item : Ipse enim intrans in requiem suam et ipse quievit ab operibus suis, veluti a propriis Deus. Et iterum in eadem epistola : Neminem pervenisse ad promissiones affirmat. Christus vero : Venite ad

A eo, quod semper est, bene esse est; sicut et principium est ipsum esse, quod quidem est Deus, qui et esse dat, et bene esse donat, jure principium et finis. Ex ipso enim et absolute moveri nos ut a principio, et quoquomodo moveri ad se, ut ad finem, est. Si autem movetur corrationabiliter sibimet intellectualiter intellectuale, omnino etiam intelligit; si autem intelligit, omnino amat quod intelligit; si ainat, patitur omnino ad ipsum ut anal)ile excessum; si autem patitur, profecto etiam festinat; si festinat, omnino etiam intendit validum motum ; si autem intendit validum motum, non stat qtiotisque fiat totum in toto amato, et a toto comprehendatur, libenter totum secundum voluntatem salutarem accipiens circumscriptionem, ut totum B toto afficiatur circumscribente, ut nihil omnino restet velle ex seipso, seipsum totum cognoscere valendo circumscriptum, sed ex circumscribente, sicut aer per totum illuminatus lumine, et igne ferrum totum toto liquefactum, aut si quid aliud talium est. Ex quibus speculative futuram, sed non jam factam et incorruptam e, dignis bonitatis participationem per similitudinem solummodo accipimus, quoniam et super omnia haec sunt, quae speranda sunt, merito dum sint summa visionis, sicut scriptum est, et auditus et intellectus. Et hoc utique est ipsa subjectio, qua divinus Apostolus ait Patri Filium subjecturum fore, voluntarie accepturi subjectos esse, post quam et per quam novissima inimica destruetur mors, utpote corruptionis potentia, per quam ad nos fecit in

me, omnes laborantes et onerati , et ego quiescere C troitum, ipso in nobis, qui per se potens est, adju

vos faciam. Nondum ergo ullo modo ullum eorum, quae facta sunt, naturalem virtutem ad finem motam stabilitavit , neque operationem quiescere fecit contendentem se suo fine c, neque passionis, quae secundum motum est, fructum messuit, impassibilitatem dico et immutabilitatem. Solius enim Dei est, fimis esse et perfectio et impassibilitas; eorum vero, quae facta sunt, ad finem principio carentem moveri, et a tanto perfecto fine quietam facere operationem, et pati, sed non esse, aut non fieri secundum essentiam non est delectabile d. 0mne enim factum et creatum non immensum profecto, fideliter autem passioni auscultandum. Non enim ea, quae secundum conversionem et corruptionem

virtutis est, hic declaratur passio, sed ea, quae D.

per natnram subsistit in his , quae sunt ; omnia enim, quaecunque facta sunt, patiuntur moveri, sicut ea quae non sunt, per se ipsum motus aut per se ipsam virtus sunt. Si ergo, quae geniua sunt, rationabilia subsistunt, omnino etiam moventur, utpote ex principio secundum naturam per esse, ad finem secundum cognitionem per bene esse mola. Fihis enim eorum, quae moventur, motus ipsum in

vante secundum nos, voluntarie universaliter Deo implente t et bene regnante quod regit *, otium agendo, ne quid velit, praeter quod vult Deus; sicut alibi ait ipse in seipso formans, quod nostrum est, salvator ad Patrem : Verumtamen non sicut ego volo sed sicut tu: et post eum divinus ac mirabilis Paulus, veluti seipsum negans, et propriam habere jam vitam nesciens : Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus. Non conturbet vos, quod dictum est; non enim ablationem propriae potentiae fieri dico, sed positionem magis secundum naturam fixam et immutabilem, id est excessnm intellectualem, ut unde nobis subsistit esse, et moveri accipere desideremus, velut imagine redeunte ad principale exemplum, et signi instar per figuram bene compacti principali formae, et aliorsum ferri neque habente de ce' tero, neque valente, an apertius dicendum et verius, neque posse volente, merito divina accepta operatione, magis autem Deus per deificationem facta, et plus dilectata excessu ab his, quae naturaliter in ea sunt, et ab his, quae sunt et intelliguntur, per superantem. se gratiam spiritus, et solummodo habentem operatorem Jesum et accipientem, ita ut sit una et sola per

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

omnia operatio Dei et dignorum Deo, magis autem A sunt omnia, quae in caelis et quae in terra, sire risibi

solius I)ei. utpote toto totos dignos bene ac pulchre ambiente. Omni enim necessitate per omnia circa aliud quid quiescent potestativo motu qui secundum desiderium est, novissimo apparente dato et participato, et corrationabiliter participantium virtutiimcomprehensibiliter, ut ita dicam, capto; ad quod omnis festimat conversalio excelsi et intellectus, et in quod omnis stabilitatur appetitus, et supra quod nullo modo fertur; neque enim habet, et ad quod tendit omnis festinantis motus, et a quo venientibus omnis contemplationis requies, ut ait beatus iste magister. Neque erit quid extra Deum tiinc manifestatum, aut Deo econtra imaginari a visum, ut alicujus desiderium ad seipsum fluere erroris sit b, omnibus ambitis ab ipso intelligibilibus et sensibilibus secundum ineffabilem ipsius manifestationem et praesentiam; sicut neque in die siderea lumina et ipsa astra, sole apparente multo et incomparabili lumine, ex quo eis lumina esse, occultata, et neque, quia sunt, quantum sensui cognita. In Deo vero plus, quantum inter non creatum et creatum, infinita medietas est et differentia. Tunc enim per essentiam eorum, qiiae sunt, subsistentiam secundum quod, quid, et quomodo, et in quo esse, ut arbitror, scientes, ad quid appetitum adhuc per cognitionem non movebimus, uniuscujusque et in unoquoque eorum, quae post Deum sunt, cognitione nobis consummata, et infinita ac divina et incomprehensibili fructuose nobis proportionaliter proposita mansione et participatione. Et hoc est, quod valde philosophatum est secundum deiferum hunc magistrum dicentem, cognoscituros nos quandoque quantum cogniti sumus, cum deiforme . hoc et divinum, nostrum animum et rationem proprio admiscebimus, et imago revertetur ad principale eremplum, cujus nunc habet appetitum. De eo igitur, quod non sit dispertita unitas, et quomodo secundum notitiam ex possibilibus nunc nobis Scripturae intellectibus et disputationibus erit futurorum status, dictum est hactenus; de eo vero, quomodo, dum pars Dei simus, a Deo refluximus, Deo duce hinc sermonem faciam. • Quis enim ratione considerans et sapientia ea, quae sunt, ab eo, quod non est, a Deo in id, quod est, transducta, si per naturalem eorum, quae sunt, infinitam differentiam et varietatem prudenter animae contemplativum ad luceret, et inquisitiva condiscerneret ratione, per intelligentiam, secundum quam creata sunt causam, non multas cognosceret causas unam causam, eorum, quae facta sunt, inseparabiliter ciimdiscretam c differentiam per eorum et inter se iiivicem et seipsa inconfusam proprietatcm ; et iterum, unam multas, omnium ad eum relatione, per seipsum inconfuse subsistens, unum essentiale et unum substantiale !'ei et Patris Deum Werbum, merito principium et causam omnium, in quo creata

lia sive ìnrisibilia, sive Throni, sive Dominationes, site Principatus, sive Potestates : omnia ex ipso et per ipsum et in ipso creata sunt. Causas enim eorum, quae facta sunt, habens ante secula praesubstitutas, voluntale bona secundum eas visibilem et invisibilem ex non existente substituit creaturam, ratione et sapientia omnia secundum opportunum tempus el fecit et facit, et quae universaliter sunt et quae per singula. Causam enim Angelorum creationis praelixisse credimus causam uniuscujusque complentinm mundum, qui super nos est, cssentiarum et virtutum; rationem hominum rationem uniuscujusqu* ex Deo esse accipientium, ut non per singula dicam, siquidem ipse infinite per seipsum supereminentia, dum sit ineffabilis et intelligibilis, et omnis summa creaturae, et existentis per seipsam et intellectae differentiae et discretionis, seipsum in omnibus, quae ex eo sunt, singulorum analogiam bene ae pulchre ostendens d et multiplicans; et in seipsum omnia recapitulans, per quem et esse, et permanere, et ex quo, quae genita sunt, et ad quem genita sunt, et manentia et mota participant Deum. 0mnia enim participant, eo quod ex Deo facta sunt, proportiomliter Detim, sive per intellectum, sive rationem, sive sensum, sive motum vitalem, sive essentialem, et habitum opportunitatem, ut magno et divino manifestatori Dionysio videtur Areopagitae. Unusquisque ergo intelligibilium et rationabilium angelorum et hominum per eam, qua creatus est, rationem, qua in Deo est, et ad Deum est, pars est et dicitur Dei, per suam anteexistentem in Deo, sicut dictum est, causam. Itaque, si secundum ipsam moveretur, in Deo fieret, in quo essentiae suae ratio ante inest, ut in principio et causa, et nullius alicujus ante pr0prium principium desiderium accipere vellet, neque reflueret a Deo, sed magis per eam, quae ad eum est, intentionem Deus fieret, et pars Dei dicerelur, participando connaturaliter Deum, utpote secundiiim naturam sapienter ac rationabiliter per pulchrum motum suum accepturus principium et causam, " habens aliorsum de cetero post suum principium a! rationem, per quam crearetur, ascensum et resti* tionem movendi, aut quomodo moveretur, in divin0 D. videlicet desiderio, iìotu suo ipsum finem accipiente divinam visionem, ut Basilius declarat in interprelatione in sanctum prophetam Isaiam, dicens *"* Sabbatha autem vera sunt reposita requies populo Dei, quae quidem eo, quod vera sunt, recipit I)eus el manifestat summa Sabbatha quietis, ille cui mundus crucifixus est, discedens profecto a mundanis, e! ih proprium locum spiritualis quietis occurren*, in quo factus non jam movebitur a suo loco, dum *" silentium et par circa illum statum. 0mnium igitur locus dignorum uali beatitudine Deus est, secundum qu*

NOTAE.

[ocr errors]

* I. e. coexistentem. J ln Graeco 8axvovp.evov,verte pertransien*

[ocr errors]

scriptum est : Esto mihi in Deum protectorem et in A quasi securus Deum constituens concionator; siqui

locum munitum salvandi me. Apud quem firmiter omnium rationes fixae sunt, per quas etiam cognoscere omnia ante generationem eorum dicitur, nerito in ipso et apud ipsum existentibus per ipsam veritatem omnibus, etsi ea omnia, et quae sunt et quae fuiura sunt, non simul siiis causis, ut cogiiita suut a Deo, in essentiam adducta sunt, sed singula quaeque opportuno tempore secundium Creatoris sapientiam pulchre juxta eorum causas creata sunt, et per se esse operatione accipiunt; quoniam ipse quidem semper secundum operationem est crealor, ea vero potentia quidem sunt, operatione autem nondum; quia neque possunt horum simul esse infinitum et finita, neque ulla ratio approbare manifestabitur, horum simul esse valens essentiam et superessentiale, et in idipsum ducere menso immensum, et ei, quod in habitu est, quod caret habitudine, et quod nullam habet in se categoriae speciem affirmatam et per omnes eas categoriarum videlicet species constituto. Omnia enim, quae creata sunt, secundum essentiam et generationem omnino in omnibus affirmantur per formas, et existentibus eorum, quae extrinsect:s sunt circa eam, rationibus continentur. Sublata itaque summa et abdicativa Verbi theologia, secundum quam neque dicitur neqiie intelligitur, neque est omnino quid alicui cognitorum, merito superessentiale, neque a quodam ullo modo in aliquo participatur; multae causae una causa est, et una multae. Nam secundum bonam ac pulchram in ea, quae sunt, unius et factricem et continuatricem processionem multae una. Per vero in unum multorum conversoriam et manuductricem relationem et providentiam, velut in principium omnipotens, aut centrum rectarum ex eo linearum principia praeambiens, et sic omnes congregans, una muliae. Pars igitur sumiis et dicimur Dei, eo quod essentiae nostrae rati •nes in Deo praesubstitutae sint; fluentes vero desiirsiim it*rum dicimur, eo quod non secundum in Deo praesu!)sistentem causam, per quam facti sumus, moti fuim:;:s. Secun;!um alterum quoque modum facile est pie amare eorum , quae sunt , causam eriiiiilo de hoc ratiouem percurrere. Si enim essentiam unicuiqiie virtutis unum suhsistere Dei Verhum non dnbilat;ir — nam essentia omnium virtutum ipse est Donii:;tis noster et Deus Jesus Christiis, sictit scriptum est : Qui factus est nobis a Deo sapientia, et justitia. et sanctificatio, et redemptio; profecto haee, quae dicta *iunt, absolute in seipso habet jure, qui est per se sapientia et juslitia et sanctitas, et non sicut in noliis cum definitione, ver! i gratia, sicut sapiens homo aut justus homo — omnis prefecto homo virtutem secundum habitum fixum par;icip.;ns, sit.e ai;ibiguitate Deum participat essentiam virtutii:m , veliti ;aturalis semen boni fideliter per voluntatem colens, et id ipsum osten.!ens principio finem, et principium fini, magis vero id ipsum principium esse et finem,

dem universae rei principium et finem qui in seipso videt, subsistere credit: principium quidem. quasi iiide accipiens et essentiam per participationem naturale bonum; finem vero, veluti per cognitionem ipsius principii et appetitum, laudabilein, ad ipsiim sine errore ducentem cum festinatione perficiens cursum, per quem fit Deus ex Deo, Daus esse accipiens; merito secundum imaginem naturali bono, voliintate, per virtutes addens similitudinem, per insitam ad proprium principium ascensionem et familiaritatein. Et impletur de cetero in ipso apostolicus sermo dicens: In ipso enim vivimus et movemur et sumus. Fit ei;im in Deo per excellentiam anteexi tentem in Deo essentiae rationem non corrump ns, et movetur in Deo secundum praecedentem in Deo bene esse rationem, per virtutes operaiis, et vivit in Deo sgcundum praecedentem in Deo semper esse rationem. IIic quidem jam secundum impassibilem valde habitum id ipsum sibimet et incommutabilis est : in futuro vero seculo secundum datam theosin praedictas in Deo antecedentes causas, magis autem Deum, in quo causae bonorum praefixae sunt, in caritate amans et salutaturus: et est pars Dei, ut est per essentiae suae in Deo rationem, et ut bonus per bene essendi in Deo rationem, et ut Deus per semper essendi rationem, merito eas honorans, el secundum eas operans, et per eas seipsum quidem Deo soli per totum inserens, Deum vero solum sibimet per totum et imaginans et formans, ita ut et ipse sit gratia et vocetur Deus, et Deus sit condescensione, et vocetur per se homo, et mutuo in hoc affectu ostendatur virtus, quae et hominem Deo per divinum amorem deificat, et Deum homini per humanum amorem inhumanat, et facit per honam conversionem Deum quidem hominem per hominis deificationem, et hominem Deum per

Dei inhumanationem. Vult enim semper et in omni

l)us Dei Verbum et Deus stia incorporatione operari

mysterinm. Qui vero suum relinquens principium,

pars Dei constitutus per existentem in ipso virtutis rationem secundum red !ilam causam , ad id, quo ! non est, irrationabiliter fertur, recte de sursum defluere dicitur, non ad sum principium et causam, a qua et in qua et per quam factus est, motus; et est in meaui instabili et inordinatio::e fluxili animae et corporis a non errante et similiter habente causa, ad id, quod malum est, voluntario nomento expli'sionem suam peragens; ex quo et fluere proprie dicitur, eo qiiod in se inotae ad Deum inseparabiliter • animae grosstis facien'o, valido poteiitiae, quod deterius est et quod non est, pro meliori volens mutavit.

Has autem, quas dixeram rationes, ipse quidem Areopagita sanctus Dionysius praedestinationes et divinas voluntates vocari a divina scriptura nos edocet. Similiterque et qui sint circa Pantaenum magni Clementis amicum, qui factus est ma

[ocr errors][ocr errors]

gister Stromatei •, divi:as voluutates a Scriptura A hominum, quicunque nullam secundum motum, qui

vocari dicnnt, inde interrogati a quibusdam superhis in eorum eruditione, quae extrinsecus sunt, qtiomo lo cognoscere ea, quae siint, Deum aestimant Christiani, suscipientibus illis, intellectualiter intelligibilia et sensualiter 'sensibilia eum cognoscere ea fitiae sunt. Respondemus, neque sensualiter sensihilia, neque intellectualiter intellectualia. Non enim esse possibile est, ut ostendit ratio, eum, qui est stiper ea, quae sunt, per ea, quae sunt, ea, quae sunt, accipere; sed sicut suas voluntates cognoscere eum dicimus ea quae sunt, addentes etiam ex causa ratiocinationem. Si enim voluntate omnia fecit, et nulla contradicit ratio, cognoscere autem suam voluntatem Deum, semper pium dicere et justum est,

unumquodque vero eorum, quae facta sunt, volens B

fecit; igitur ut suas voluntates Deus cognoscit ea quae sunt, quoniam et volens ea, quae sunt, fecit. Hinc et ego aspiciens censeo secundum has dixisse seripturam rationes hoc: Cognoscebam te super omnes ad Moysem, et de quibusdam hoc : Cognovit Dominus qui sunt sui, et iterum hoc ad quosdam: Non novi vos. Sic profecto unumquemque aut secundum voluntatem et rationem, aut contra voluntatem et rationem Dei voluntarius motus divinam audire vocem praeparavit.

Haec et hujusmodi deiferum hunc virum arbitror intelligentem dicere : cum deiforme hoc et divinum nostrum animum et rationem proprio admiscebimus, et imago revertetur ad principale exemplar, cujus nunc habet appetitum; ac per hoc simi

liter per pauca haec verba quodcunque aliquando C

eorum, quae sunt, tetigisse mensuram arbitrantes aestimandum doctrinaliter retrahere, et rationem, quomodo pars Dei sumus, declarare, et futuram beatae quielis proprietatem insinuasse, et ad immobilem ipsius et quietem, et nullo modo cadentem fructum iiicitasse in ea, quae in hoc est, spe purgatos et festinantes. Oportebat enim, quemadmodum ad hoc habemus et in esset, tia et ratione notiones, per rationem et naturam recte quidem ingredi simplo «ordine, et nos sine omni qualicunque quaestione, circa quam solam et peccare est et falli, deiformiter, •quantum possibile est, omnia cognoscemus; non jam per ignorantiam ab eo, qui circa ea est, motu detenti, merito magno animo et rationi et spiritui no

strum animum et rationem et spiritum, magis autem D.

toti Deo totos nos ipsos, veluti principali exemplo amago, accedentes b, sicut etiam in sermone, qui est de grandine, e'ocet sic dicens : Et nos quidem ineffabilis luae accipiet, et sanctae ac regalis contemplatio trinitatis illuminantis planius et purius et totius toti animo mixtae, quam etiam solam regnum caelorum ego pono, cum delectatione delectatur et laetatur, ut his, quae sunt ipsius, audax conjungam quae mea sunt, omnis creatura rationalis angelorum et

ad finem est, naturaliter compactarum eis divinarum rationum ab ipso Creatore per negligentiam corruperunt, magis autem seipsos temperanter salvaverunt, totos inconversibiliter, utpote divinae organa naturae, et esse et futuros esse scientes, quos per totum totus circumspirans c Deus in modum animae, veluti membra corporis compacta et optima Domino factos ad voluntatem tractat, et propria implet gloria et beatitudine, vitam dans et donans aeternam, atque ineffabilem, et omnibus modis universa liberam cognitione constitutae proprietatis praesentis, et per corruptionem constitntae vitae. Quam videlicet vitam aeternam non aer inspirans, neque sanguinis rivuli epate fluentes constituunt, sed Deus totus totis participatus, et animae in modum ad corpus animae et per mediam animam ad corpus factus, sicut novit ipse, ut ea quidem inconversibilitatem accipiat, illud vero immortalitatem, el totus liomo deificetur per inhumanati Dei gratiam deificantis; totus quidem homo manens secundum animam et corpus per naturam, et totus factus Deus secundum animam et corpus per gratiam, et convenientem sibi per totum divinam beataé gloriae claritatem, post quam nihil est ad intelligendum lucidius aut excelsius. Quid enim θιώσεως dignis amabilius, per quam Deus diis factis unitus, omnino universitatem suam facit per bonitatem? Ac per hoc delectationem et passionem et gaudium bene nominaverim talem statum, qui est per divinam notitiam, et consequentem se laetitiae fructum: delectationem quidem merito, dum sit finis naturalium operationum, sic enim delectationem definiunt ; passionem vero, veluti extendentem virtutem, et ad id, quod facit, id, quod patitur, inducentem, secundum redditam aëris ad lucem et ad ignem ferri paradiguiaiicam causam, et credibilem naturaliter ac vere, neque aliud quid esse praeter hoc, eorum, quae sunt, capitulnm [hoc est consummationem], quam impassibilitas opportune sequitur; gaudium quoque jure, dum nihil habeat contrapositum, neque praeteritum neque futurum; gaudium enim dicunt neque tristi

tiam nosse praeteritam, neque ex timore satietatem” acceptum iri spectandam, sicut delectatio. Unde etiam veluti demonstrativam appellationem futurae veritatis subsistentem decreverunt ubique et a Deo inspirati sermones, et ex eis divina sapientes mysteria

Patres nostri. Itaque quemadmodum in transitu appa

ret per me paululum, et naturaliter et per [scriptu

ram] Patres ostensum est, quomodo nullum eorum,

quae facta sunt, unquam sistis motu, neque in se se

cundum divinam speculationem accepit quietem, cum

his quoque, quomodo impossibile est in Deo perman*

sionis dignorum reprehendi firmitatem. Quomodo

enim est possibile, ut his, quae dicta sunt, parvum

[merged small][ocr errors][merged small]
« ElőzőTovább »