Oldalképek
PDF
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][graphic]

τάμφαι; C. G. Müllerus dedit átror$u\lat. Dedi quod res est; etsi largior AEOMENO> esse vitium incisoris vel auctoris. Vss. 77. 78. Fogg. ά[yovt]ss â7rayysXiav *AyXAεί, κλaici pâov sine constructione; nec apparet, qui sint illi äyovres. Erravit Fogginus putans se in lapide dispicere EIIATIEAIAN; fuit potius EIIATIEA |AIAX; idque etiam Fabrettus vidit, qui expressit AIAXIA: et haec ita esse vel duo A convincere poterant. Scripsit auctor EIIATITEAAI pro EIIAIIEAAEI, ut saepius habet τίχος pro τεῖχος. In omnia alia ivit C. G. Müllerus, qui spretis ductibus: a[υτού Tgâ]es άπ[sigyovrai || δ''A%λ[λάως xai] φ[εύγουσιν. Vss. 99. 1 oo. C. G. Müllerus audacius άγόνας τgotí9erai Évsxa τῶν άγιστείων. II. Posthomerica.

a. AiSioTis xarà 'Agκτύον τὸν MA%aiov. De hoc poemate deperdito vide Welckeri Cycl. ep. p. 2 1 2 sq. conf. Odofr. Mülleri Zeitschr, f. Alterthumsw. 1855. n. 145. p. 1 164. Nitzsch. Hist. Hom. II. p. 48 sqq. • Res Aethiopidis exhibentur in segmento superiore basis columnarum, quod ad sinistram mutilum est. Ad imaginem deperditam refertur inscriptio [IIoãg]zws, ut bene Fabrettus, existimans fuisse ibi Podarcem cum Penthesilea Amazonum regina pugnantem, quem ab illa transfixum narrat Q. Smyrnaeus I, 244. Huius Podarcis etiam Il. II, 704. mentionem fieri annotant interpretes. Deinde conspicitur IIsvSe7iλεια, quam interficit *A%λλεύς, imago crebro repetita in monumentis (vide Mülleri Enchir. Arch. p. 657. ed. alt.); tum *A%λλεύς, Θεgaitns: Achilles Thersiten necat, qui ei amorem Penthesileae obiecerit (Q. Smyrn. I, 72o.); post 'AX/XXsùs, MÉuyωv, *AvTiXoX,os: Achilles occidit Memnonem Aethiopum regem, qui Antilochum interfecerat Nestoris filium (Q. Smyrn. II, 243. 389. cf. Mülleri Enchir. arch. l. c.); rursus *A%λλεύς ante portam Scaeam succumbens telis Apollinis (Sophocl. Philoct. 553. Q. Smyrn. III, 6o.); eum protegunt Aûs, 'Oövza s's, ne a Troianis in summo muro consistentibus opprimatur (Q. Smyrn. III, 4o2. Dictys Cret. Hist. bell. Troi. IV.); aufertur 'Ay%X£wς ττάμa, iacetque ad scutum; Mcúza deplorat mortem herois; ©£τις cinerem eius deponit in sepulcrum *Az%ειον dictum (Odyss. XXIV, 6o sq. Q. Smyrn. III, 592. 727.); postremo Aίως μάνιώδηs in saxo sedens; ante pedes eius aries mactatus (Soph. Aiac. 233. Q. Smyrn. V, 528.); conspicitur procul columella, qua sunt qui putent sepulcrum ad Rhoeteum significari (Strab. XIII, 595. Q.Smyrn. V, 654. cf. Mülleri Enchir. arch. 1. c.); C. G. Müllerus moenia Troiae ibi censet conspici, quod falsum esse recte statuit Welckerus. Ex hac tabula colligi potest in fine Aethiopidis fuisse etiam iudicium de armis et Aiacis insaniam descripta.

b. 'IXiàs ì μικgâ Ἀεγομά η κατά AÉ7z/v IIváαῖον, Cuius poematis excerpta dedit Proclus (vide Welcker. de cycl. ep. p. 2 1 5 sq. et p. 267 sqq. conf. O. Müller Zeitschr. für Alterthumsw. 1855. n. 144. p. 1 1 59 sq. p. 1 164. Nitzsch Hist. Hom. II. p. 58 sqq.). Res huius Iliadis complectitur segmentum basis inferius idem ad sinistram mutilum. Exhibetur Paris, ut videtur, a Philocteta sagittis IIerculis transfixus (Q. Smyrn.

X, 235. Dict. Cret. IV.); deinde duo viri ad aram sacra facientes, coniiciente Schornio Priamus eiusque filius. Ante Tischbeinium aliter hae imagines expressae sunt. Sequuntur Eύgùτυλος, NeoTr6Xsuos, hic illum interficiens (Q. Smyrn. VIII, 2oo.); *Oê[v]aαεύς et Aiou{δας surripientes Palladium (IIaXXds; Virg. Aen. II, 163. Q. Smyrn. X, 35o. cf. Mülleri Enchir. archaeol. p. 657. edit. alt.); δούgnos ἐττος et Tgvââss zai £gùyss áváyovai τόν ίττον, IIgíauos qui praeit (Virg. Aen. II, 238. Q. Smyrn. XII, 425.); > îvwv manibus in tergum ligatis deducitur in urbem (Virg. Aen. II, 146. Q. Smyrn. XII, 415.), cuius repraesentatur > καιά τ[jλn, postremo Kaza dvöga quae abripitur ab Aeace, ut videtur Welckero (conf. Smyrn. XII, 525. Tryphiod. 187.).

c. 'IXiov τάgaris xarà xt/rízogov. Vid. Kleinius Stesichori fragm. p. 75 sqq. Polygnoti tabulas cum his cómparavit O. Jahn 1. c. p. 13o sqq. Conspicitur in media area tabulae Troia moenibus cincta divisa in duo segmenta, superius et inferius. Infra urbem regio est suburbana, quae et ipsa in duo segmenta dispescitur parum distincta. In urbis superiore segmento medio templum Minervae, quod cingunt aedes porticibus insignes: prope stat δοῦgηος άττος, cuius ex latere descendunt Achivi (centum secundum Stesichorum fragm. 26. conf. Virg. Aen. II. 258.) per scalam equo admotam (Q. Smyrn. XIII, 51. Winckelmann. Monum. ined. p. 188. Müller Enchir. archaeol. p. 658. edit. alt.); ante templum Minervae Cassandra in genua prolapsa ab Aiace Oelei filio abripitur (conf. Tryphiodor. 432. Virgil. Aen. II, 4o5. Müllerus 1. c. Gerhardus Auserlesene Wasenbilder III. p. 147.); Coroebus ad aram occiditur a Neoptolemo (Pausam. X, 27. a Peneleo Virgil. Aen. II, 424. a Diomede Q. Smyrn. XIV, 168.); alii ab aliis mactantur. In inferiore segmento utrinque templa, cuius alterum isgàv 'Aqgoότης : ante hoc templum mulier seminuda et heros Achivus eam adoriens; illa pro Helena habetur, hic pro Menelao (cf. Tychsen. l. c. Böttiger Ideen zur Arch. d. Mal. I. p. 519. not.), qui conspecta Helena gladium putatur abiecisse, ut ap. Stesich. fragm. 27. (cf. n. 841 1.) Achivi lapides, quibus obruturi erant Helenam, abiiciunt; ante alterum templum mulier Troiana ab Achivo interficitur. Inter utrumque templum porticus regiae Priami; ibi Priami filius Polites a Neoptolemo occisus iacet (Virg. Aen. II, 526.); ab eodem Priamus ad aram Iovis Hercei interficitur (Tryphiod. 625. Q. Smyrn. XIII, 222. Pausan. X, 27. cf. Creuzer Comment. Herod. p. 251.); ab altera parte arae Hecuba abripitur, cuius ad pedes iacet mortua filia (fortasse Medusa, quam vocat Stesichorus fragm. 3 1. ap. Paus. X, 26. sub fin.). Infra templum Veneris ASgg Helenae serva abducitur a Demophonte, cuius nomen adscriptum mutilum A^[μοφάν], et ab Acamante (Q. Smyrn. XIII, 496. Hygin. fab. Lxxix. cf. Heyne ad Iliad. I. p. 476.), deinde duae mulieres humi prostratae, quarum altera pro Clymene habetur (Il. III, 1 4o. cf. Heyne ad h. 1.). Huc Welckerus sibi videbatur trahere posse Stesichori fragm. 2 1. ex quo Iphigeniam Helena narratur Argis peperisse The

seo, quum Aphidna Lacedaemonem a Dioscuris reduceretur Menelao nuptura; fragm. 74. de ira Venepis, a qua repetitur infortunium Tyndarei, cuius filia utraque maritos deseruisset suos; denique fragm. 73. 96. 2o. Infra alterum templum AiyKgs patri tradens penates in aedicula conditos (Virg. II, 7 15.), quem adoritur miles Achivus; ab alio Achivo mulier petitur. In hoc inferiore urbis segmento medio porta panditur: inde egrediens Ai has, cuius humeris insidet 'AyXj7/s aediculam tenens; ad manum Aeneae 'Aaxdvios, praeit 'Egu%s (cf. n. 628o. B. vs. 25.) pro quo Venerem nominant ducem Q. Smyrnaeus XIII, 326. et Tryphiod. 659. (cf. Gerhard Auserles. Vasenb. III. p. 13o.); pone sequitur femina, quam alii Eurydicen, alii Creusam vocant, plerisque coniux, sive Eurydice sive Creusa (Paus. X, 26, 1. Virg. Aen. II, 72 1 sqq.), Welckero Venus videtur esse. In regionis suburbanae segmento superiore sinistrorsum “Ex rogos τέφος, supra clypeus, cui nonnulli leonem incisum viderunt, symbolum virtutis (Pausan. IX, , 4o, 5.); prope T@3'3ιος και Tgvâôss, in quibus fuerit Stesichori (fragm. 5o.) Clymene; sedent in gradibus tumuli 'Ayàgevêzy, Astyanactem tenens, Ka7σάνδga velo tecta, "EXsvos moerore affectus; ad alterum latus tumuli 'Ezö3^, a qua dimittitur IIoXv%vw; rurSuS 'Avôgouázy sedens sine filio Astyanacte utpote iam perempto; "EXevos item sedens, cum quo loquitur 'Oövaarsùs (cf. Pausan. V, 22, 2.): dextrorsum *A%λΆζως σ%ua, ad quod NsoTr6Xeuos, IIoXv%vr, quae mactatur (conf. Müller 1. c.): Neoptolemo adest popa cum urceolo; huc Welckerus refert Stesichori fragm. 28. 29. Pausan. X, 27, 2. de Hecuba ab Apolline Hectoris patre in Lyciam servata; et ad descriptam mortem Achillis fragm. 25. de urna aurea, in qua Thetis filii ossa deposuit. Ab altera parte sepulcri *Oδυσσεύς sacrificii auctor sedens (Euripid. Hec. 152. IDict. Cret. V, 15. Tzetz. ad Lycophr. 525. Q. Smyrn. XIV, 178 sq.), pone stat Ká?%ας vaticinans; inque summo tumulo Achillis cernitur figura vestitu muliebri (statua Achillis habitu muliebri Tertullian. de pall. 65.), quam Fabrettus et Begerus pro Polyxena, Fogginus rectius pro anima Achillis habet (conf. Euripid. Hec. 157. et quam Schornins confert gemmam ap. Winckelmann. Mlonum. inedd. p. 144. Descript. de pierres gravées cet. p. 595.). Postremo in huius regionis segmento inferiore sinistrorsum vaûata $uov 'A%αιάν, dextrorsum promontorium > si%aiov (i. e. > £y£iov), cuius pharus apparet; hinc describitur à tôtà ovs Aiy%ov. Aiyas σύν τοῖς i[3]ícis άτιαί. gων εἰς τ}v 'E7regáv: in navem paratam tolluntur 'AyyjTws και τά is3& ab Aenea Ascanium ducente, quem sequitur Maryás tubam vel, ut alii, remum gerens (Virg. Aen. VI, 162.). Abest Creusa, utpote perdita in itinere (conf. Virg. Aen. II, 775.). Memorabilis haec imago, si universa ex Stesichori poemate desumpta est; de quo certe causa non est cur dubites. Nam quod Fabrettus putavit extrema non ex Stesichoro sed ex poetis Romanis deprompta esse, coniectura est parum probabi

INscR. GR. VoL. III.

lis (conf. Tychsen. p. Lxxiv.). Videtur utique etiam pars ea, quae Aeneae discessum repraesentat, ex Stesichori esse poemate. Neque aliter iudicarunt Niebuhrius Hist. Rom. I. p. 2o 1. Odofr. Müllerus Class. Journ. Vol. XXVI. p. 515. Welckerus Annal. Inst. Arch. I. p. 255 sqq. Opusc. I. p. 182. Addubitavit quidem Niebuhrius de Miseno, cuius figura prope cogit de colonia Troiana in Latio considente cogitare. Sed eam dubitationem tollere studet Müllerus 1. c. p. 5o8. coniiciens fabulam de Aeneae in Italiam adventu una cum cultu Apollinis ac Sibyllarum Cumis Aeolicis translatam esse Cumas Italiae ibique ad promontorium, ubi Romani posthac Misenum appulisse voluerunt ad consulendam Sibyllam,

famam invaluisse Misenum heroem olim fuisse oraculi oppidique conditorem, eamque famam Stesichoro innotuisse, priusquam Romani de Aenea cogitarent. Et haec coniectura probatur etiam Welckero, qui tamen si dicit auctorem tabulae id spectasse, ut Romam tanquam novum Ilium celebraret, ob eamque rem de industria tantum posuisse operae in repraesentanda Aeneae demigratione, haud scio an nimium premat artificis consilium. Nam si id solum statuas spectasse artificem, ut Aeneam protagonistam tabulae exhiberet, verendum ne ei iniuriam faciamus fidemque eius infringamus res a Stesichoro descriptas repraesentantis ; sin diligenter expressit Stesichorum, quod eum fecisse probabile est, iam concedendum de eius consilio multum derogari.

Sed, ut paucis dicamus de consilio tabulae Iliacae, cum qua conferri possunt fragmenta n. 61 26615o., Zoëga putavit imagines vetustiores, quales exhibet tabula Albani, in unam tabulam Iliacam contractas esse, unde exemplaria repeterentur in museis studiosorum antiquitatis deponenda. Sed tales tabulas usui iuventutis destinatas fuisse, ut carmina poetarum lecta facilius memoriae imprimerent, quum alios ratio anaglyphorum docuit, ut Barthelemyum, Tychsenium (Proleg. ad Q. Smyrn. p. Lxx.), Boettigerum (Archaeol. d. Mal. p. 286. 5 1 5.), tum ex tabula lusoria in aversa parte fragmenti Veronensis n. 61 26. insculpta colligi potest, quae magis puerorum quam virorum ludo convenire videatur, ut recte monet Heerenius (ad tabulam Borgianam n. 61 29.). Mlinus apte nuper contradixit Hadrianus de Longperier (Revue de philol. T. I. p. 459.), cui tabulae ad celebrandam originem Romae domusque Augustae factae videntur (cf. Klausen. Aeneas II. p. 1 15.). Rem dirimit distichon superiori fasciae basis columnarum tabulae nostrae incisum, quod ex tabula Veronensi n. 61 26. A. restituit Lebrsius Mus. Rhen. II. p. 554 sq.:

φίλε τά, essâ], grsv μέ$e τέ%w “Ou*gov,

άφάα διεῖς τότης μ£rgov §xys aoq)ias.

Nempe Theodorus pictor quidam (Sillig. Catal. art. p. 445.) bellum Iliacum pluribus tabulis pinxit, quae Romae fuerunt in Philippi porticibus (Plin. H. N. XXXV, 56, 4o.). Hae tabulae celebres fuisse videntur; ex iisque deinceps verisimile est concinnata esse anaglypha minori modulo tabulisque minoribus ex

[ocr errors]

pressa, quarum tabularum exemplum fuerit pars tabulae eius, in qua explicanda versamur. Hinc dispositio rerum ab Homero expositarum, quae debebatur Theodoro pictori, dici ©so%gnos τάς 'Ouygov (i. e. τόν “Oμήgov §7jv) poterat. Apteque Welckerus confert Pausan. III, 18, 15. È7ri à τούτοις 'HgaxX£ους τετοΒτaι τὰς τῶν igywy τὸν ἐς τ}v "y?gav xai ύς άνη•yays τοῦ"Auòòv τ}ν κύνα, quae vulgo male transferuntur in Latinum. Quamquam Theodorus hic etiam alius potest esse, quem pro sculptore habet R. Rochettus Lettre à Mr. Schorn ed. alt. p. 416. Idque etiam verisimilius, si tabulam illam lusoriam quasi pro tessera habueris, qua auctor artificium nomenque suum posteritati commendavit. Hoc igitur usu tabulae Iliacae non perspecto Fabrettus de origine eius coniecit non prorsus inepta. Etenim reperta est tabula Iliaca prope Bovillas in ruderibus aedis sacrae, eodem fere loco, quo anaglyphum apotheosin Homeri repraesentans n. 6151. et simulacrum grande alis aquilae impositum, Claudii Caesaris apotheosis symbolum, eruta sunt. Iam vero auspiciis Tiberii sacrarium Iuliae genti effigiesque divo Augusto apud Bovillas a. u. c. 77o. dicatum narratur Tacito Annal. II, 41. Ibidem postea Claudii simulacrum a Nerone consecratum videtur, Aeneadum generis qui sextus et ultimus heros. Itaque quum constet Claudium Graeca studia ita secutum esse, ut vel Homericis versibus loqui solitus sit, Neroni autem Graecarum rerum imitationem eo usque viguisse, ut non solum scyphos Homericos in deliciis haberet (Suet. Ner. 47.), sed etiam Troica composuerit (Iuvenal. Sat. VIII, 22o. Persius I, 155. Servius ad Virg. Georg. III, 36.), Fabrettus coniicit Neronem, cuius praeterea non mediocre studium pingendi et fingendi

fuerit (Suet. Ner. 53. Tacit. Annal. XIII, 3.), hoc

monumentum una cum Homeri apotheosi in sacellum quoddam apud Bovillas inferendum curasse. De sacello aut templo Claudii recte dubitans Fogginus statuit in eodem sacrario gentis Iuliae, quod dedicatum refertur a Tiberio, et simulacrum Claudii a Nerone collocatum et anaglypha Homerica ornatus causa exposita esse, ut et Claudii ingenio honorem haberet et studiis simul indulgeret suis: non refragaturus is tamen, si quis cum Blanchino (Demonstr. hist. eccles. T. I. P. I. p. 5o5.) malit sacrarium gentis Iuliae his sculpturis Homericis exornatum ab ipso Tiberio fuisse, ut gentem Iuliam Troia Romam demigrasse ostenderet exhiberetque historiam mythologicam, cuius ipse usque ad ineptias atque derisum investigator fuit (Suet. Tib. 7o.). Ac sane nihil obstat quominus tabulam Iliacam a Tiberio in sacrarium gentis Iuliae illatam putemus una cum aliis similibus, non ornatus causa, sed quod ex supellectili litteraria Augusti fuerit eiusque studiis puerilibus inservierit. Nam quod Fabrettus putavit tabulam non ante editam Aeneidem confici potuisse propterea quod insint, quae cum poemate Virgiliano conspirent, non opus est ut refutetur disertius. Nec vero video causam, cur Welckerus, qui tabulam ad celebrandam Iulii Caesaris originem compositam putavit, intutum iudicarit coniicere eam in sacrario Iuliae gentis apud Bovillas collocatam esse. Utcunque autem de his iudicaris, certe vix demonstrari potest, quod contendit Viscontus (ad St. Croix Exam. crit. des anc. hist. d'Alex. 18o4. p. 788.), omnes has tabulas Iliacas, quibus adiicit etiam tabulas n. 5984. et n. 6o2o., Augusti temporibus esse antiquiores asseverans. Concesseris de n. 5984. et n. 6o2o., de reliquis non item.

6126.

Tabularum Iliacarum fragmenta duo, quae Veronae asservabantur in museo; fragmentum A quattuor fere lineas crassum ex opere tectorio, ut n. 61 25. possedit olim Blanchinus Veronensis, deinde in museum Veronense receptum, quo rediit postquam trans

latum Parisios est inter belli spolia ; utrumque fragmentum edidit Montfaucon Supplem. d'Antiq., expl. T. IV. p. 84. tab. 58. 1. 5. 4. aeri incisum, qui habuit a IBlanchino ; melius Maffeius Mus. Veron. p. ccccLxviii. ccccLxix. (cf. Dittico Quiriniano publicato e considerato, Verona 1754. 4.). Fragmentum A repetiit Bottarius aut Fogginus Mus. Capitol. T. IV. p. 556. aeri incisum (cf. p. 529.); accuratius delineatum dedit Choiseul- Gouffier Voyage pitt. T. II. P. I. p. 546. praemissa explicatione; fragmentum B ex schedis Münteri editum est etiam in Biblioth. litt. et art. ant. Gotting. I. extr. ex Maffeio repetiit Welckerus Cycl. ep. T. II. 1849. p. 524. in quem librum incidi, postquam quae ad n. 6125. diximus impressa erant. Utrumque partim in Inghirami Galleria Omerica tab. v. vi. xix. xLii. Lv. conf. de Witte Annal. Instit. arch. T. XV. p. 65. Denique fragmenti B quae in altera parte perscripta sunt, ex Maffeio petiit Donatus p. xxvI. 5. De utroque fragmento disseruerunt Tychsenius ad Q. Smyrn. p. Lxxv. (cf. Müller Götting. Gelehrten Anzeigen 1854. n. g3. p. ga5 sq.) et O. Jahn Kieler Stu

[merged small][ocr errors]

A. vs. 1. extr. AIIOINA omittit Montfauc.; post AIIOINA Maffeius habet AP ... quod omittit Chois. Gouff. Vs. 2. extr. O omittit Maff. deinde ubi Montf. et Chois. Gouff. MHNI>, ibi Maff. . . . I>. ; quod infra est I`, omittit Montf. Vs. 4. Montf. A®PO AITH et nihil amplius, Maff. A®POAI. . . IIA. .., Chois. Gouff. quod dedimus; deinde in fascia Montf. £YNII ΣYK|KY> |I>, Maff.... Ys lii>, Chois. Gouff. quod dedimus. Infra MH AIOY> omittit Maff. idem omittit ultimum A; Chois. Gouff. >T EI, ubi Montf. Maff. habent STH. Nomen ad latus AINEIAS solus habet Chois. Gouff. quod tamen scriptum in tabula videtur AINHA>.

[ocr errors]
[ocr errors]

init. Maff. A pro A; deinde omittit AE, quod habet
Montfauc. Vs. 9. init. Maff. YIO>., Montf. EKEfö>.
sculptore se ipsum corrigente. Vs. 15. extr. Maff. ¥,
Montf. +.
A. Tabula similiter concinnata ut n. 6125. (cf.
Welcker. Annal. inst. arch. I. p. 25o.): unde Mont-
fauconius putavit partem esse illius tabulae maioris;
quem errorem perspexerunt Maffeius et Fogginus.
In media area conspicitur urbs Troia moenibus tur-
ribusque cincta; quam imaginem cingunt segmenta,
quae singula rhapsodiae argumentum repraesentant;
in ora superiore imaginis 'IXiàs 'O[μ%gov], in ora la-
terali singulis segmentis adscriptus est numerus rha-
psodiae, partim apposito argumento, nisi quod argu-

[merged small][ocr errors]
« ElőzőTovább »