Oldalképek
PDF

Non solum autem illi : sed et nos ipsi, in quibus A Spe enim salvi facti sumus. Spes autem, quae ride

complela sunt, necdum tenemus, sed in spe sustinemus, quamvis quæ multi videre justi cupierunt, viderimus. Item dicens : Si tamen compatimur, ut et glorificemur. Et inferens : Exspectatio creaturæ, de rationali creatura sermonem fecit, el non sicut quidam existimant, de irrationali, vel insensibili , quæ ad servitutem hominum creata est : et post hæc peritura, quando sol obscurabitur, et luna non dahit lumen suum, et stellæ coeli cadent super terram : et tunc erit novum cœlum et nova tempora. Creatura autem, Adam est et Eva, quæ adhuc exspectat se a Deo recipere adoptionem. Vanitati enim creatura. Wanitas est omne quod quandoque finitur. Item vanitas est prævaricatio : cui subjecta Eva, non propria voluntate, sed a serpente decepla, spe illa, qua audierat : Et eritis quasi dii, scientes bonum et malum. Servitus autem est corruptionis, quam audivit Adam : Terra es, et in terram ibis. In resurrectione recepturi sunt incorruptionem filiorum Dei. Subjecta est. Si angeli liominibus ministrant. Non volens, sed propter eum, qui subjecit eam in spe : quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriæ filiorum Dei. Jam non serviet eis, qui Dei imaginem corruperunt. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit et parturit usque adhuc. Sicut gaudent angeli super pœnitentes : ita dolent super converti nolentes. Item nunc communem creaturam nominat, post Adam et Evam, justos, qui fuerunt usque ad tempus Christi : qui et ipsi Adæ et Evæ, qui dicuntur creatura, simul congemiscunt , recipere desiderantes præmia virtutum, quæ Dominus promisit eis. Non solum autem illa, sed et nos ipsi primitias spiritus habentes, et ipsi intra gemimus adoptionem filiorum Dei. Non solum angeli, qui benigniores nobis sunt de hujusmodi dolent, sed etiam nos qui jam Spiritum sanctum habemus, de talibus ingemiscimus : sicut et Jeremias iugemiscens aiebat : i!eu mihi anima ! quia periit a terra revertens, et reliqua. Item dicens : Non solum autem illa, sed et nos ipsi primitias spiritus habentes : manifeste cdocuit, quia non de irrationali, vel insensibili creatura sermonem fecerit, quae non participat Spiritum sanctum, sed de sanclis dicit, qui Deo placuerunt naturali lege, similiter et Moysi. Discipuli autem Christi primitias dicuntur habere spiritus, id est, prima et præclara cliarismata, per quae dilaverunt omnem terram. Non enim tauta fuit gratia ante legem et in lege Moysi. Et quod priores sint discipuli Christi, Hebr;eis scribens docet : Sed et hi omnes testimonio fidei probati uon acceperunt repromissioiiem, Deo pro nobis melius aliquil providente : et me sine nobis consummarentur. Exspectantes redemptionem corporis nostri. Nondum rem ipsam promissam percepimus : sed speramus, sicut ad Corinthios ait : Per fidem enim ambulamus, et non per speciem.

tur, non est spes. Nam quod videt quis, quid sperat? Quod videtur, non speratur : sed si proprium est, possidetur. Nulla enim spes in rebus visibilibus est Christianis. Non enim nobis præsentia promissa sunt, sed futura. Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Ideo fides per patientiam grandis est præmii : quia quod non videt credit et quasi jam acceperit, ita secura est de nondum acceptis : sicut ait ad lHebræos : Patientia vobis necessaria est, ut voluntatem Dei scientes, reportetis repromissionem. Spes enim sine patientia esse non novit. Similiter autem, et spiritus adjuvat infirmita'em nostram. Secundum hanc spem adjuvat : ut non B terrena, sed coe!estia postulemus. Infirma enim est nostra possibilitas, nisi doetrina sancti Spiritus adjuvetur. Nam quid oremus sicut oportet, nescimus. Quia adhuc per speculum videmus. Frequenter obsunt, quæ prodesse putamus, et ideo nobis postulata minime conceduntur provisione divina : sicut et ipse alibi ait : Propter quod ter Doininum rogavi, ut discederet a me, et reliqua. Aliter : Difficile orationis nostræ desiderium secundum, quod corde concepimus, exprimere vix voce valemus : unde subsecutuS CSl. Sed ipse spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Deus ergo, qui scrutatur corda, et si sermone comprehendere non sufficimus : 1.ovit inC quantum modo credere cupiamus. Scit tamen, quia pro sanctis rebus, noii pro sæcularibus postulamus secundum ipsius voluntatem. Qui autem scrutatur corda, scit quid desideret spiritus. Quasi summus sacerdos. Quia secundum Deum postulat pro sanctis. IIic gratiam spiritus, spiritum nominavit : sicut alibi dicit : Si oravero lingua, spiritus meus orat, et æmulatores estis spirituum. Postulat autem, quia postulare nos facit gemitibus, qui enarrari non possunt, sicut lentare nos dicitur Deus, ut sciat : hoc est, ut scire nos faciat, quales scimus. Sed et hoc commune, quod l)ominus fieri jubet, ipse dicitur operari : ut ille ædificavit domum, aut ille codicem fecit, cum nec ipse scripserit, nec ille construxerit. Item graD tiam spiritus, nominat spiritum : qui docet pro nohis Domino postulare, sicut Isaias dicit : Spiritus sapienti;e et scientiæ, et intellectus. Et Corinthiis scribei;s dicit : Sic, et vos, quoniam æmulatores estis spirituum, et, a dificationem Ecclesiæ quærite, ut abundetis. Scimus autem quoniam diligentibus Deum, omnia cooperantur in bonum. Omnia quæcumque fecerimus, vel passi fuerimus propter dilectionem Dei, omnia nobis ad mercedem crescunt. Omnia enim quæcumque justus fecerit, prosperabuntur. His qui secunduin propositum vocati sunt sancfi. Nam quos præscivit. Secundum quod proposuit sola fide salvare, quos præsciverat credituros; et quos ad salutem operantes. Et prædestinavit conformes fieri imaginis Filii sui. Praedestinare idem est, quod praescire. Ergo, quos praevidit confornics futuros in vita, voluit ut fierent coi.formes in gloria. Qui transformavit corpus humilitalis nostræ, conforme corpori claritatis suæ. Ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Primogenitus ex mortuis in gloriam. ltem hic secundum quod hoino factus est, secundum gratiam, quæ in eo erat, Filius Dei, primogenitus, interpellat pro nobis, non quasi Deiis interpellat, sed quasi summus sacerdos. Quos autem prædestinavit, hos et vocavit : et quos vocarit, hos et justificavit : quos autem justificavit, illos et magnificavit. Quos praescivit credituros, hos

gratis vocavit ad salutem, multo m;igis glorificabit A Tunc vero Judaei volebant il!os a Christo ita sepa

rare, ut ad legis eos custodiam revocarent. Quia propter te mortificamur tota die. Non propter aliquod crimen, sed propter te, qui dixisti : Beati eritis cum persequentur vos, et caetera. Æstimati sumus sicut oves occisionis. Hoc in nobis Christianis maxime impletur, quibus non licet nosmetipsos defendere : sed exemplo Domini et magistri, qui sicut ovis ad victimam ductus est, omnia illata patientissime tolerare. Sed in his omnibus superamus, propter eum, qui dilexit nos. Has omnes tribulationes pro nihilo ducimus, propter eum, qui nos tantum dilexit, ut etiam moreretur pro nobis. Et quando pro ejus nomine morimur, tunc maxime triumphamus : praesertim

vocavit. Wocatio autem volentes colligit, non invitos. B cum leve sit pro se pati, quod pro aliis Christus Do

Aut certe discretio non in personis, sed in tempore est. Hoc ideo dicit, propter fidei inimicos : ne fortuitam Dei gratiam judicarent. Ergo vocantur per praedicationem, ut crellant : credentes justificentur per baptismum: glorificentur in virtutibus gratiarum. Quid ergo dicenus ad hæc? Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Vult ostendere, quod iieimo possit impedire eos, qui, diligentes Deum, diliguntur a Deo, quominus g!oriam, quæ promissa est, consequantur: eo quod perfecta, quæ in illis est charitas, omnem causam mortalis timoris foras expellat. Qui etiam proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Praemisit tradidit, ut tradentibus maneret libertas arbitrii, et nobis patieutiæ monstraretur exemplum. Quod dicit, pro o;miiibus, notandum quia non pro aliquanlis. Quomodo non etiam, cum illo omnia nobis donavit? Quid potest habere clarius, quod nobis neget, qui Filium non negavit? Quis accusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat? Qris est qui condemnet? Quos Deus elegit credentes, ac signis et virtutibus justos ostendit: quis pro pristinis audebit accusare delictis, vel pro contemptu legalium mandalorum. Christus Jesus, qui mortuus est: immo qui et resurrerit, qui cst ad dexteram Dei. Secundum assumpti hominis loquitur forniam: qui mortuus est, ei resurrexit. Qui etiam interpellat pro nobis. Ut cum ipso simus, ubi ipse est. Solent plane Ariani, ex interpellationis cai.sa, movere calumniam, dicentes, quod qui interpellatur, interpellante sit major. Quibus respondendum est, Deum oblivionem non pati : ut pro ipsis commoneatur semper, quos ipse elegit: sed in hoc interpellare eum dicitur, dum semper Patri hominem, quem suscepit, quasi nostrum pignus ostendit, et offert, ut verus pontifex et æternus. Quis ergo nos reparabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an periculum, an persecutio, an gladius? Sicut scriptum est. Post tanta et præclara beneficia, vel promissa, quæ p0terit tam gravis esse pressura, quæ nos ab ejus charitate divellat : et dicendo omnes docet, tales esse debere, qui a Christo nec periculis debeant separari.

minus pati dignatus est. Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque virtutes, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum. Pro certo confido, quia nec si mihi quis mortem minetur, nec si vitam promittat, nec si se angelum dicat a Doiuino destimatum, nec si se angelorum principem mentiatur, nec si in præsenti honorem conferat, neque si poliiceatur gloriam futurorum, neque si virtutes operetur, nec si cœlum promittat, et iuferno deterreat, vel profundiiatem scientiæ suadere conetur, umquam nos poterit a Christi secernere charitate. Neque creatura alia poterit nos separare a charitate

C Dei. O.mnem pene creatiiram nominavit : et non fuit

his contentus, nisi addiderit, ut etiamsi sit alia creatura, iuec ipsa valeat separare.

Quæ est in Christo Jesu Domino nostro. Deum diligit in Christo, cujus dilectio consistit in custodia mandatorum, sicut et ipse ait: Si diligitis me, maiidata mea servate. Nec non imitationem amoris sui in fratcrna charitate constituit, dicens: In hoc cognoscent homines, quia mei discipuli estis, si dilexeritis invicem. Et Joannes ait: Si fratrem, quem vides, non diligis: Deum quem non vides, quomodo potes diligere ?

CAPUT IX.

Veritatem dico in Christo Jesu : non mentior, testi

D monium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu

sancto : quoniam tristitia mihi magna est, et continuus dolor cordi meo. Contra Judæos acturiis, primum illis satisfacit, non se odii causa hoc dicere, sed amoris: eo quod doleat illos non credere Christum, ad quos primum salvandos advenerat. Quod autem dicit, se in Christo dicere veritatem : ostendit hominem baptizatum : qui per communicationem corporis ot sanguinis Christi in ipso manet, et ipse in illo : quidquid, vel facit, vel loquitur in Christo, eum loqui, vel agere, cujus est membrum. Et quidquid ei illatum injuriæ fuerit, Christo similiter irrogari. Nain quod ait: conscientiam sibi in hac parte testimonium perhibere: illum docet veritatem dicere, cujus con

scientiam in omnibus attestatur. Ncc eum mendacii
reum, interna accusatione constituit. ltem Apostolus
se trislem dicit valde pro fratribus suis secundum
earnem, qui dicit nullum nos separare a charitate
Christi: sciens se quando persecutor erat, et optabat
se anathema esse a Christo, vocatum a Christo secun-
dum ejus misericordiam : et volebat eos credere, et
eamdem misericordiam promereri.
0ptabam enim ego ipse anathema esse a Christo pro
fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum: carnem.
Optabam aliquando, cum persequerer Christum, non
modo optarem : sciebam quod ipsorum essent hæc
omnia. Sed postquam cognovi veritatem, dereliqui
eos, quos taliter diligebam, et ipsi nondum conver-
tunlur.
Qui sunt Israelitæ, quorum adoptio est filiorum. De
ipsis enim dicebat : Filius meus primogenitus Israel.
Et gloria, et testamentum, et legislatio. Weteris
latio, et novi promissio.
Et obsequium et promissa. Hoc est mysterium an-
gelorum vel prophetarum.
Quorum patres. Abraham, Isaac et Jacob.
Ex quibus est Christus secundum carnem : qüi est
super omnia Deus benedictus in sæcula, Amen. Contra
Manichæum, Photinum, et Arium : quia et ex Ju-
dæis est secundum carnem, et Deus benedictus in
sæcula : sicut et Thomas adorat, et dicit: Deus meus,
Deus meus. Quod ille confirmat, dicens: Quia vidi-
sti, ideo credidisti.
Non autem, quod exciderit verbum Dei. Licet Ap0-
stolus doleat Judæos excidisse a promissionis gratia,
ostendit tamen non inane fuisse verbum Dei : et
his promissa deberi, non qui secundum carnem ex
Abraham, Isaac et Israel nati sunt : sed qui servan-
tes fidem patriarcharum, de quorum semine putan-
tur. Item quia superius dixerat dolere se, quod genus
Israel proprio vitio excluderetur a regno, quorum
hæc omnia fuerunt. Hic ostendit illos, qui non cre-
dunt, non esse filios Abrahæ, ne omnibus Judæis
præjudicare putaretur, et objiceretur ei : Numquid
Deus mentitus est Abrahæ ?
Non enim omnes, qui ex circumcisione sunt Israel,
hi sunt Israelitæ: neque qui semen sunt Abrahæ, omnes
filii. Si non omnes, tamen aliquanti. Et si non om-
nes Israelitæ, Israel sunt : sunt ergo ex gentibus ali-
quanti, in quibus non est dolus.
Sed in Isaac vocabitur tibi semen. In solo Isaac
vocati sunt etiam tunc filii Abrahæ : non etiam in
Ismael, cum et ipse ex ejus stirpe descenderet. Item
semen Isaac non isti, qui secundum carnem nati sunt,
sed hi, qui secundum spiritum sunt, hoc est, secun-
dum fidem Isaac. Qui enim talis, hujus promissio est,
et adoptio filiorum. liabebatenim primogenitum Esau,
et non est a Deo dilectus, nisi Israel.
Id est, non qui filii carnis, hi filii Dei, sed qui filii
sunt promissionis æstimantur in semine. Ismael enim
secundum carnalem usum natus est ex ancilla: Isaac
vero super naturam de senib:is ex reproinissione Dei
est generalus, Ita nunc Christianos promissio facit

A filios Abràhæ, quam meruit fides, ut scilicet pater
sit gentium plurimarum. -
Promissionis enim verbum hoc est. Hic ostendit p0-
steriorem populum, more Isaac, esse repromissionis.
Secundum hoc tempus veniam, et erit Saræ filius.
Antequam nasceremini: immo priusquam Rebecca
Esau et Jacob ex utero suo funderet, in Jacob dilexi
vos. In Esau Idumæum odio habui. Quem locum
Paulus apostolus mystica disputatione eventilans,
scriptum est, ad Romanos: duo pariter testimonia
de Genesi Malachiaque conjungit. Sed et Rebecca de
uno concubitu habens lsaac patrem nostrum. Nam
cum nondum nati essent, aut aliquid egissent boni,
vel mali, ut secundum electionem propositum Dei
maneret, non ex operibus, sed ex vocatione dictum
B est ei: Quia major serviret minori : Sicut scriptum
est : Jacob dilexi; Esau autem odio habui.Hoc enim
quod dicitur: Sicut scriptum est, et ad Geneseos
librum, et ad prophetam Malachiam refertur. Et
non solum ait: Jacob dilexi, antequam nasceretur:
et odio habui Esau, priusquam ex matris utero fun-
deretur, sed in posteros eorum amorem meum, et
odium conservavi. Odium in Esau, cujus montes,
qui appellantur Seir, redegi in solitudinem, et urbes
feci esse desertas, et a serpenlibus ac bestiis obtineri.
Non solum autem illa, sed et Rebecca. Non solum
autem Ismael et lsaac : qui quamvis ex uno quidem
patre, diversa tamen matre sunt generati : non sunt
unum apud Deum, sed etiam Jacob et Esau : qui ex
uno sunt de Rebecca nati concubitu, antequam na-
C scerentur fidei sunt apud Deum merito separati : ut
propositum Dei de eligendis bonis et refutandis ma-
lis, etiam in præsenti maneret. Ita ergo et nunc,
quos præscivit de gentibus credituros, elegit: et ex
Israel rejecit incredulos.
Ex uno concubitu habens Isaac patris nostri. Quæ
legitur primo geminos edidisse: et eo, quasi novum
aliquid accesserit, perterrita Deum interrogat.
Cum enim nondum nati fuissent, aut aliquid boni
egissent , aut mali : ut secundum electionem proposi-
tum Dei maneret. Sive ut hoc significaret, quod
modo etiam de geminis, qui non credit, abjicietur.
Nox ex operibus, sed ex vocatione dictum est ei.
Præscientia Dei non præjudicat peccatores, si con-
verti voluerint. Dicit enim per Ezechielem ? Si di-
D xero peccatori, Morte morieris: et ille conversus
justitiam fecerit, vita vivet, et non morietur.
Quia major serviet minori. InGeneseos libro dictum
est: Duæ gentes, et duo populi in utero tuo, et popu-
lus populum superabit, et major serviet minori. Ergo
prophetia non de his est, qui secundum carnem sunt
Jacobi et Esau, sed de his qui futuri erant ex ope-
ribus boni et mali: et ex ipsis operibus, ant odium
Dei habere, aut misericordiam ejus consequi.
Sicut scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio
habui. Hoc autem, quod dicitur, sicut scriptum est,
et ad Geneseos librum, et ad prophetam Malachiam
pertinet. In Geneseos libro ad Rebeccam dicitur:
Duæ gentes et duo populi in utero tuo. Unde bene

ostendit Apostolus, promissiones non esse eorum, A annuntietur nomen meum in univérsa terra. Hoc et

qui secundum carnem filii sunt Abrahæ, sed eorum qui fidem patrum servant atque custodiunt. Quid ergo dicemus? Numquid iniquitas apud Deum? Absit. Timuit, ne quod ipse propterea dixerat, ut probaret apud Deum prærogativam generis nil valere: sive jam tunc significatum posteriorem populum meliorem futurum, non intelligentes, putarent eum dicere, quod alios Deus bonos faceret , alios malos: secundum ipsorum sententiam, quod erat iniquorum punire, qui non sua sponte peccasset: proponit sibi ex adverso testimonia, quibus ipsi hoc affirmare solebant. Quibus exemplis per breves subjectiones respondet, ostendens ita intelligi non posse. Moysi enim dirit, Miserebor cui misertus sum, et misericordiam præstabo. lloc recto sensu ita intelligitur: Illius miserebor, quem præscivi posse misericordiam promereri, ut jam tunc illius sim miSertuS. ? _ Cui miserebor. Econtrario Judæi sermo est. Igitur non volentis, neque currentis. Et iterum ergo cujus vult miseretur: et quem vult, indurat. Non enim Apostolus tollit, quod in propria voluntate habemus, qui superius dicit : Ignoras, quia bonitas Dei te ad pœnitentiam adducit ? Et iterum Timotheo scribit : In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et quædam quidem in honorem, quædam in contumeliam. Si quis autem mundaverit se ab his, erit vas in honorem sanctificatum. Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. lloc loco Paulus apostolus usque ad illum locum : Quid enim adhuc queritur? voluntati enim ejus quis resistere poterit ? personam de contrario assumit, venientis et dicentis, non esse in nobis, aut recte, aut malum agere, sed in Dei arbitrio constitutum : qui cujus vult, miseretur, et quem vult indurat. Homo tu quis es qui contradicas Deo ? Numquid dicit figmentum ei, qui se finxit, Quid me fecisti sic? Nunc Apostolus contradicentem sibi superius increpat, ostendens hoc ipsum, quod dicit. Cujus vuli, miseretur, et quem vult indurat : et quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistere poterit? Ex hoc igitur demonstrat eum esse proprii arbitrii, vel voluntatis, quod si ut ipsi econtrario

veniens dicit? Cujus vult, miseretur Deus, et quem D

vult indurat: nihil differt, quod figulus tractat in manibus, quod fingendi ex se vas aliquid contradicere non potest, quid ex eo vult efficere ; bic autem in eo in quo contradicit, queritur de Dei voluntate, ostendit liberi esse arbitrii : qui audet de Dei judicio retractare. Item si non est volentis neque currentis, ut quidam putant, quare ipse currit, dicens: Cursum consummavi, Et alios, ut currerent, adhortatus est, dicens: Sic currite, ut omnes comprehendatis. Unde intelligitur, quia hic interrogantis voce utitur, et redarguentis potius quam negantis. Dicit enim Scriptura Pharaoni: Quia in hoc ipsum ercitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et ut

C tem, dicere potest de Deo :

illi male proponunt. Sed hic locus duobus modis a diversis exponitur : sive quod unusquisque modum et finem peccatorum suorum implet, ut puniantur, sicut Sodomitæ et Amorrhæi. Hic ergo jam modum excesserat, et idcirco voluit Deus, quasi de jam perituro aliis providere, ut populus ejus agnosceret justitiam ipsius, atque virtutem : ut nec peccarent, nec suos adversarios vererentur. Tale est hoc quod in Pharaone gestum est, quale si medicus de cruciatu jam damnati rei, multis inveniat sanitatem, causas inquirendo morborum. Vel si judex, cum possit criminosum statim punire, ad omnium timorem diversis pœnis afficiat. Sive Dei patientia induratus est. Cessante enim plaga Dei, durior fiebat, et

B quamvis sciret eum non converti : tamen etiam in rum crudeliter jusserat enecare. ltem competens A ponit: quia polerant dicere, si non est ita, ut dici

ipso suam clementiam voluit demonstrare. Ergo cujus vult, miseretur, et quem vult, indurat. Ergo si hoc sic intelligitur : Cujus vult miseretur, et quem vult, indurat: quod satis iniquum est, et ita propositio vestra concluditur, ut dicalis malitiae vestræ non vos esse causam, sed Domini voluntatem, cui contradici non possit: sed resistit hic rationi vestræ ipsa natura justitiæ Dei. Dicis itaque mihi : Quid adhuc queritur ? Voluntati enim ejus quis resislit? Apostolus contra adversarios dicit : Dicis itaque mihi : Quid adhuc queritur? Et iterum infert, confirmans hoc quod dixerat: homo, tanto magis vere queritur, et juste, ex verbis tuis. Nemo enim propriam non habens voluntaquid adhuc queritur ? Unde recte arguens ejus imprudentiam, dicit : Tu quis es, qui respondeas Deo ? Qui enim a Deo induratus est, sicut tu dicis, contradicere suo creatori non potest, quasi non habens propriam voluntatem, sicut et lutum, insensibilis materio, fictori suo respondere non potcst, quia in potestate figuli positum eSt. 0 homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Numquid dicit figmentum ei, qui se finxit, Quid me fecisti sic ? Quibusdam videtur, et hoc adhuc ex ipsorum persona dicere, quia ipsum est dicere, neminem posse contradicere voluntati Dei alterius miserentis, alterum indurantis , et addere neminem Deo respondere. Quidam vero dicunt jam hinc Apostolum respondere, quod etiam si ita esset, ut illi calumniantur, non debere eos suo respondere factori : eo quod tales simul ad comparationem Dei, quale ad suum est luti artificem figmentum. In Græco habet, μενούν ys & àv0p»rs, quod est, o homo tanto magis! Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? Secundum hos, qui hæc verba Apostoli dicunt, massam dicit omnes in Ægypto commorautes : quia et Israel ibi idolis deservierat. Quod si Deus volens ostendere iram, et motam facere potentiam suam. Quia illum diu sustinuit blasphemantem, et populum suum variis operibus aflligentem. Præterea quod innoxiam ætatem parvuloresponsum : quia patientia, el ejus bonitas facit eos, qui propriam habent voluntatem vivendi, sive vasa iræ, sive misericordiæ. Sustinuit in multa patientia vasa iræ, apta in interitum. Implendo peccata sua, vasa iræ digna sunt facli, et a semetipsis ad inleritum præparata. Ut ostenderet divitias gloriæ suæ in vasa misericordiæ, quæ præparavit in gloriam. Digni eranl misericordia : quia et minora commiserant, el graviter fuerant afflicti. Quos et vocavit , non solum ex Judæis, sed etiam ex gentibus. Quia et tunc aliquanti Ægyptiorum exierant, cum filiis Israel, quod si Deus personam acciperel, solus Israel debuit habere salutem. lta et nunc non solum Judæos, sed etiam gentes vocavit ad fidem. Secundum eos autem , qui hæc non ex Apostoli, sed ex Judaeorum persona dici putant : Intantum, inquiunt, quos voluit, salvavit ; ut etiam gentes elegerit idololatras, qui numquam servierant Deo, et ex Israel paucos vocaret, secundum testimonium Isaiæ. Sicut in Osee dicit. Non populum, duas tribus dicit : et non misericordiam consecutam, derem tribus. Vocabo non plebem meam, plebem meam. Hoc loco Judam significat. Et non dilectam , dilectam : et non misericordiam consecutam, misericordiam consecutam. Israeliticum populum. Et erit in loco ubi dictum est eis : Non plebs mea vos. Genles demonstrat in Chrislo credituras ; sicut in Evangelio Dominus per parabolam loquitur, nuptiali coena facta, cum Israel venire noluisset, et pro ipso gentes vocantur. Ibi vocabuntur filii Dei vivi. Wocationem gentium significat. Isaias autem clamat pro Israel. Communicatio pro ipsis esse monstratur. Si fuerit numerus filiorum Israel, tamquam arena maris reliquiæ salvæ fient. Paucitatem eorum creditam esse demonstrat. Verbum enim consummans, et abbrevians in aquitate, quia verbum breviatum faciet Dominus super terram. IIistoria hos habet sensus : Sicut ego verbum abbrevio et cito definio : ita Deus hoc omni velocitate perliciet. ln prophelia autem verbum brcviatum, novum Testamentum accipitur: quia in eo breviter comprehensa sunt omnia et clausa. Et sicut prædixit Isaias. Bene prædixit : quia superius scriptum est. Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus. Quia non est passus paucos justos perire cum multitudine impiorum in fide, nisi semen Abraham Christus fuisset missus ad populum liberandum, qui corruisset. Quid ergo dicemus, quod gentes, quæ non rectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam. Si superiora ex persona Apostoli dicuntur, hic sibi iterum pro

mus, quia non est volentis neque currentis: qiiomodo gentes invenerunt justitiam, quam numquam antea quæsierunt. Israel vero quærens semper justitiam, non potuit invenire? Si vero totus superior sensus contradiccntibus applicatur : hic respondet Apostolus et breviter, recapitulal quæstionem, dicens: Quid ergo dicemus ad ea, quæ nobis objecta sunt, nisi quia gentes vocatæ crcdiderunt: et illi credere noluerunt. Justitiam autem, quæ ex fide est. Quia justitia ex fide est, cui illi credere noluerunt. Israel vero seclando legem justitiæ, in legem justitiæ non pervenit. Quare? Quia non ex fide, sed quasi er operibus. Reddit causas, quare non invenerint justiB tiam : quia falso in operibus gloriali, credere noluerunt, quasi justitiam gratiam reputantes, dicens : quoniam populus Judæorum ex operibus legis justificari se putans, in legem justitiæ, id est, ad fidem Christi dedignando non pótuit pervenire. Offenderunt enim in lapidem offensionis, sicut scriptum est : Ecce pono in Sion lapidem offensionis, et petram scandali. Qui videt lapidem, non offendit : qui autem caecus est, impingit. Quod contigit Juda;is, quos sua malitia excæcavit : et Christum non agnoscentes crucifixerunt. Sed el idcirco lapis offensionis, et peti a scandali, prædictus est Christus : quia multi in nativitate ejus et passione scandalum patiuntur, sicut scriptum esl : Quia scandalizabuntur in eo. Et Apostolus ait, Christum crucilixum, JuC dæis scandalum, gentibus stultitiam : ipsis vero vocatis, Christum Dei virtutem et Dei sapicuuiam. Unde et hic seqnitur : Qui credit in eo, non confundetur. Petrus quoque dicit, quod credentibus lapis electus sit angularis : incredulis vero offensionis. Et omnis qui credit in eum, non confundetur. Non Judæus solus, sed omnes credentes in eo, non confundentur de pristinis delictis. CAPUT x. Fratres : Vvluntas quidem cordis m ii, et obsecratio ad Deum fit pro illis in salutem. Hic se ostendit, non solis labiis, sed et corde pro inimicis orare. Testimonium enim perhibeo illis, quod æmulationem quidem Dei habent, sed non secundum scientiam. Habent scientiam sectandæ legis, sed non intellignnt, D quia Christus secundum legem venit. Et quia per legem justificari nou possunt : periclitantur revera, si sine scientia fiat, quia sæpe vertitur in contraria. Ignorantes enim justitiam Dei, et suam quærentes st tuere : justitiæ Dei non sunt subjccti. Ignorantes quod Deus ex sola fide justificat : et justos se ex legis operibus, quam non custodierunt, esse pulantes : noluerunt se remissioni subjicere peccatorum , ne peccatores fuisse viderentur, sicut scriptum est : Pharisæi autem spernentes consilium Dei in seme:ipsis, noluerunt baptizari baptismo Joannis. llem quia sacrificia legis, et caetera, quæ umbra erant veritatis, quæ per Christum perfici habebant, præsentia Christi cessaverunt : cui credere noluerunt ;

« ElőzőTovább »