Oldalképek
PDF

justitiæ causa non optet? Qnis non tribulari velit ? A VI. 0 si haec nunc gloriosi et divites lugerent, et

Quis se non maledici desideret : ut mereatur Chrisui voce laudari, et coelesti copiosaque mercede munerari ? Utinam ob Domini mei nomen atque justitiam cuncta infidelium turba me persequatur et tribulet ! Utinam in opprobrium ineum solidus hic mundus exsurgat : tantum ut ego nerear a Christo laudari; el suæ poliicitationis spe; are mercedem ! Grata itaque et desideranda tentatio est, cujus præmiuin speratur a Christo in coelo: nec maledictio gravis est, quæ divina laude mutatur. Sustineamus ergo nos paiilulum in hac vita tentari, ut æternam postmodum po simus pro temporali capere tentatione mercedem. IV. Ilominum quoque opprobria detractionesque paticnter et leniter [Al. leviter] toleremus, ut Domini laudibus digni esse possimus. Nam si humanam laudem quærimus, divinam amittimus. Quisquis enim ab ho. minibus laudatur, culpatur a Christo, sicut scriptum cst : Væ vobis divitibus, qui consulationem vestram habetis. vobis qui saturati estis, quia esurictis. vobis qui ridetis et gaudetis nunc, quia lugebitis et flebitis. Vae cum benediae*rint vobis omnes homines (Luc. vi, 24 seqq.). Vide ergo qua:o gravis et molesta sit humana laudatio, cui ita i)oiuinus coin;minatur. IIomines animales atque terreni, non nisi quæ ten: poralia et terrena sunt, diligunt: et quae diligunt, h;cc laudare videntur. De illis scriptum est : 0/nne animal diligit simile sibi : et sic omnis homo secundum geuus suum laudat opes, epulas , et divitias , et eos qui pretiosis et moliibus gloriautur in vestibus, quæ omnia lex sancta p:ohibet atque condemnat. W. Eos vero qui, dilectione et timore Domini cogente, abjiciunt hæc omnia, et sanctos secundum legis ordinem se exhibeut, irrident atque subsannant, infelices atque miseri suorum malorum nimietate cæcati : quibus non sufficit quod propria uolunt lugere peccata; adbuc insuper eos qui lugere videntur, irrident, eu in subsannationem habeat, quos debuerant imitari. Sed veniet tempus ut eorum risus vertatur in luctum, quibus nunc noster planctus est risus : et ut se fu:sse divites lugeant, qui nunc (>hristi pauperibus impudenter insultant. De quibus Scriptura dicit : Tunc stubunt justi in magna coustantia adversus eos qui se angustiarerunt : et qui abstulerunt labores eorum. Videntes turbabuntur timore li; rribili :

et subitatione insperatæ salutis dicent intra se pœniten- D

tium agentes, ct præ angustia spiritus gementes : lli sunt quos aliquando habui:nus in derisum, eu in similitudinem inproperii. Nos insensati, vitam illorum æstimabamus insaniam, et finem eorum sine honore. Quomodo ergo hunc computati sunt inter filios Dei, et inter sunctos sors illorum cst (Sap. v, 1 seqq.) ? Ergo non erravimus a via verit vtis : el justiti;e lumem non luxit nobis : et sol non cst oritis nobis. Lassali sumus in iniquitatis via et perditionis : el ambulavimus in solitudines diflicilès, dum viam Domini ignoravimus. Quid profuit nobis superbia nostra, aut divitiarum jactatio quid contulit nobis ? Transierunt omnia ista tamquam umbra.

qui alios irrident, dum tempus est, et ipsi se flerent, non necesse haberent eo tempore gemere, quomil. lus jam gemitus fletusque proficiet. Cujus temporis indicium beatus apostolus Jacobus cernitur memo. rare, dum divites nt in praesenti se lugeant, hortatur et commonet, dicens: Agite nunc, dirites: plorate ululantes in miseriis quæ advenient vobis. Divitiæ vestrae putrefactæ sunt : et restimenta reslra a lineis coinesta sunt : aurum et argentum vestrum eruginarii : et ærugo eorum in testimonium vobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis. Epulati estis, et in luaruriis nutristis corda vestra in die occisionis (Jac. v, 1 seqq.). Sciebat enim qnod quis juis se in præsenti tempore flesset, in futuro non deret. Iloc et ipse D0

B minus dicit : Beati qui lugent, quoniam ipsi consola

buntur ( Matth. 1, 5). Qui lugent, inquit, hoc tempore, ipsi postmodum consolabuntur a Clirisio. Rdentibus vero dicitur : vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis. WII. Sed ne quis putet quod Dominus generaliter omnibus ridentibus comiminetur, cum alibi dicat Scriptura : Vir autem sapiens tacitus ridebit (Eccl. i, 29 ). Est ergo sine crimine risus et est risus in crimine. Sapientis risus, nihil in se criminis habet. Ille vero indignus est, qui sanctos, et eos qui se Deo exhibent, irridet : de quo dictum esse puto : Qui irridet inopem, ad iracundiam provocat eum qui fecit illum. Sed qu s est iste inops, cujus subsannationis causa Dominus provocatur ad iram : nisi ille qui hu

O manas terrenasque opes idcirco contempsit, ut illi

placeret pauper, cui diffieile opulens placere potuisset? Merito illis irascitur Doumimus, qui propter se pauperem factum irridere non metuumt. Irridebant enim scribæ et pliarisæi Christum , quia divitias contempserat : sicut scriptum est : Hæc au;iienles scribæ et pharisæi, qui erant avari, irridebant eum. Habemus et nos scribas, habemus etiam pharisæos, qui nunc discipulos Christi spernentes divitias, irrideau : sicut illi irrisere I)oininum ac imagistrum. VIII. Sed diceudum est eis, quod tunc temporis dictum est illis : \'os estis qui justificatis vos coram hominibus, Quod enim hominibus altum est, ab0miratio est apud Deum (Luc. xvi, 15). Non oportet ergo nos quorumdam risu vel subsannatione terreri, cum etiam ipsuin Dominum a talibus non ignnrcmns irrisum : sed exsultare potius et gaudere debemus, si et mos illa omnia quæ Dominus noster ante pertulit, perferamus, recepturi etiam pro ipsa subsannatione mercedem. Quia nihil est quod nobis pro Chrisii nomine sine praemio irrogetur. Vide ergo quam beati sint atque felices, quibus etiam insipientium risus proficit àd salutem. Ita enim Dominus diligentes se diligit, ita se timentes honoral : ut nec irrideri eos gratuito sinat, quibus et pro subsannatione retribuit ultionem. IX. Hæc igitur tu, sapiens sanctaque anima, vide, ne insipientium et infidelium fabulis terrearis : quo ninus ca quæ sunt legis, facias. Neque enim de ge

hennæ ignibus nos hominum fabulæ poterunt libe A
rare vel risus: sed Christi timor atque justitia. Nolo
te nec in hac parte confundi, si tibi pro Chra ti no-
mine vel opere, a perituris et vanis liominibus dero-
getur: quibus et interitum felicitas præstat. Sed gaude
potius et lætare, sciens tibi repositam etiam pro ipsa
derogatione mercedem. Nam satis iniquum et impinm
est, si tu tibi pro ejus nomine nec detrahi patiaris,
qui propter te lanta perpessus est. Quam vero grave
sit pro Domino non sustinere omnia, quæ advenerint
in hac vita, sive damna, sive derogationes, suspicio-
nes, detractiones, vel cætera, quando ille cum Deus
et Dei Filius essct, pro tua salute opprobria homi-
num injuriasque sustinuit! Walle ab eo alienus est,
qui nec detractiones saltem sustinere contentus est.
Nam quomodo eum amare dicimus, si pro eo nihil B
sustinere parati sumus?
X. Quod si in nobis est ipsius vera dilectio, quæ-
cumque pro ejus nomine, quamvis gravia, irrogen-
tur, exigua censemus, et dicimus: Parva sunt ista
quæ patimur : majora ille pro vita nostra pertulit.
Nihil nobis dignum pro ejus nomine irrogatur. Quod
si sententiae ipsius meinores sumus, intelligenus.
Ait enim: Nom est discipulus super magistrum : nec
sertus super Dominum suum (Luc. vi, 40). Si patrem-
familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesti-
cos ejus! Et nos ergo si discipuli, si domestici Christi
sumus, debemusopprobria, detractionesque amplecti,
et susiinere libenter: et æquo animo ea omnia ferre,
quæ pro uobis magister et Dominus pertulit uos er.
XI. Qui vero hæe sustinere non vult, nec discipu- C
lum ejus se depramat esse, nec servun», nec filium,
nec domesticum. Ille enim inuocens, immaculatus,
intactus, in quo nulla potuit peccati macula repe-
riri: de quo Propheta praedixerat : Qui peccatum non
fecit, nec dolus inventus est in ore ejus (Isa. livi, 10;
I Pet. ii, 22), pro nobis sacrilegis et peccatoribus
et aeteruo supplicio maucipatis, tamquam atrocissi-
mus reus ab iniquis judicio sistitur, flagellis caedi-
tur, sputaminibus irridetur : et nos propter eum
coi.fuudimur erubescere, qui propter nos tanta pcr-
p^ssus est. Ilie enim pro salute nostra dorsum ver-
heribus, sputaminibus faciem , maxillas palmis non
co-funditur parare : et mos pro eo leve etiam con-
fundinaur audire convitiuum ? Gaudeamus potius, et
laetemur, si pro tam magnis ejus et pro nostra salute
passionibus vel parva sustineamus.
Xll. Caeterum quæ spes nobis est, si ob eum au-
dire blasphemiam, aut sustinere confundimur, qui
nostri causa de cœlis descendit ad terras, et ut nos
exaltaret , humiliavit se? Et cum immorlalis esset ,
mori contentus est : ut nos ab aeterno mortis laquoo
liberaret. Coronatus est spinis , nt nos qui ante spi-
mei et infructuosi steteramus, fructum bonæ arboris
apportaremus. Felle et aceto potatus est : ut in me-
bis jam nec fellis amaritudo, nee aceti esset asperi-
tas. Flius homiuis factus est, ut nos filios Dei face-
ret. Vide ergo si pro isto coofundi debemus aliquid
sustinere. Were illa est anima felix et angelis aequan-

da, quæ pro nomine et opere Christi tanta quanta
pro nobis ille sustinuit, voluerit sustinere.
XllI. Caeterum grande perieulum est justitiæ,
ejus eruhescere exemplo vivere, qui nostram injus-
titiam non erubuit sustinere. Deinde si aequo animo
pensamus id ipsum, quo nobis quis detrahere vide-
tur injuste, laudari nos potius, quam accusari pro-
bamur. Nam quid aliud faciunt, cum vera de sanctis
dicunt, nisi ut ea dicant quæ facimus, jejunos, abs-
tinentes, sobrios: qui jam deliciis non delectamur et
epulis, qui divitias spernimus, et pretiosis non glo-
riamur in vestibus. Qui auri cupiditate minime capti-
v.mur, qui non adipiscimur argentum , et quæcum-
que humana vanitas videtur complecti, contemnimus.
Nullus hic confusionis est locus, nullus verecundiæ
aditus. llli magis erubescere debent atque confundi,
qui ea quæ sanctis displicent, concupiscunt.
XIV. Erubescant igitnr ebriosi, voraces, injusti,
raptores, adulteri, et quicumque suis gloriantur in
nialis, quos gehennæ ignis exspectat: el quibus sup-
plicia præparantur æterna. Facientes autem Domini
voluntatem, confundi non debent : in quibus nulla
confusionis sunt opera. 0 quam indignum est atque
præposterum, ut justi confundantur ii, boiiis, et pec-
catores glorientur in malis ! Videat ergo anima I)eo
devota, ne insipientium risus eam, aut stultorum
liominum vanissimus .sermo confundat, ct a suo
proposito retrahat: in quo magis per dies singulos
proficere debet in melius. Videat ne quis a timore
Christi se revocet, ne quis ab ejus dilectione se di-
vellat, propter quem omnem sæculi gloriam pon-
p mone contempsit, cui nihil dignum poenitentiæ
comparavit, quem parentibus filii, quem liberis pa-
tres, quein conjugiis præferunt continentes.
XV. Crescat iu nobis quotidie amor Christi, cre-
scat fides, quia magna nos pro Dei amore merces ex-
speetat: tantum ne ab ejus cultura, vel opere semel
devota mens se retrahat, ne ei dicalur: Habeo adver-
sum te pauca , quod charitatem priorem reliquisti.
(Apoc. 11, 4). Unde certum est, non hominibus pla-
cendum, sed Claristo: nec humanam laudem quaeri
debere, seu divinam. Quid nobis prodest, si illi nos
laudent, quibus placere peccatum est? Quidve obest,
si vitupereat hi, quorum non plus vituperatio prod-
est, quam obest laudatio? Audiamus magis quid ill*.

D vas electionis doctor gentium dicat, et quo nos ne ho

minibus placere vellemus, hortetur exemplo:Si hominibus, inquit, placere vellem, Christi servus non essem (Gal. i, 10). Unde nulli dubium est, eos Christo servire non posse, qui hominibus optant potius quam Christo placere. Contenti ergo interim simus hominibus displicere, tantum ut Christo placeamus. Nee eorum laudibus delectemur, qui non alios quam sibi similes laudant. Nos potius laudent prophetæ, et apos:o:i, laudet in Evangelio suo Christus. Tunc erimus vere felices, si a talibus laudari digni fuerimus. 0mnium eiiim horum voce laudabimur: si quæcumque Dominus ; er aposlolos vel prophetas videtur præcepisse, servaverimus.

xVI. Nobis igitur detrahentibus cunctis et vitupe- A digium factus sum multis; et tu adjutor fvrtis. Et ite

rantibus universis, simus sobrii, sancti, huniles, et pudici, el Deum semper fideli corde precemur: ut ipse semper in nostra mente sit, et lex ejus nostro semper in pectore, ut possimus prophetica loqui v0ce: Pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi: ego autem orabam pro eis (Psalm. cviii, 4). Et alibi: Humiliavi in jejunio animam meam, et factum est mihi in opprobrium. Et posui vestimentum meum cilicium, et factus sum illis in parabolam (Psalm. xxxiv, 15). Et iterum: Genua mea infirmata sunt jejunio, et infirmata est caro mea propter oleunt. Et ego factus sum in opprobrium illis: viderunt me, et moverunt capita sua. Adjuva me, Domine Deus meus ( Psalm. cviii, 24 seqq.). Vides ergo omnes prophetas et sanctos propter hoc semper hominum subsannationes pertulisse, quia Deo vellent fideliter servire. Iloc et Apostolus ait : Fidelis sermo. In hoc enim laboramus, et maledicimur, qui speramus in Deum vivum, qui est Salvator nmnium, maxiine fidelium. XWII. Quid plura? nisi, ut sæpe jam diximus, cursum quem in timore Dei cœpimus, consummemus. Simus cæteris, in amore Dei, forma : custodientes ne quis in nobis aliquid scurrilitatis reprehendat aut vanitatis, sed magis quidquid est gravitatis et modestiæ : quia Christiani vita omnibus in speculo posita est. Qui etiam si quippiam titubaverit, jam cecidisse jactalur, et amplius etiam dicitur quam videtur. Simus ergo sapientes, graves, quieti; numquam vanitatem, numquam opera hominum lingua nostra

loquatur, sed sine intermissione legem Dei nostri C.

meditetur. Tunc si quis exstiterit sua, salutis inimicus, qui subsannel et detrahat et derideat: hæc non solum non metuamus, sed potius gaudeamus. XVIII. Et hinc nos aliquatenus consolemur, si mereamur odio magis sæculi vivere, quam Christi. Caveamus quoque ambulare indecenter et inquiele, sicut et sanclus apostolus monet, dicens: Rogo autem vos, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt a nobis (ll Thess. iii, 6). Cum hæc a nobis omnia omnino nostra virtute fuerint custodita : quicumque putaverit derogandum nobis, propheticæ simus sententiæ memores, per quam Dominus sui nominis causa tribulatos hortatur, dicens: Et tu, fili hominis,

ne timueris eos, neque pareas a facie eorum, quoniam D

insanient et conrenient adversus te. In gyro et in medio scorpionum tu habitas, verba eorum ne timueris, et a facie eorum me paveas. Et alibi dicit : Audite me qui nostis judicium, popule meus, in quorum corde lex mea est: Nolite timere opprobria hominum, et blasphemias eorum ne metuatis : quia sicut vestimentum, ita per tempus deficient; et ut lanam , comedet eos tinea. Justitia autem mea in æternum manet. Salutare vero meum in sæculum sæculi. Servandum præ omnibus: ne alterius laudem velimus [Al. malimus] servare, quam Christi : ut et nos cum Pro. pheta possimus dicere : Apud te laus mihi in Ecclesia magna (Psalm. xxi, 26). Et iterum: Tamquam pro

rum : Maledicent illi, et tu benedices. Qui insurgunt in me, confundantur, servus autem tuus lætabitur i.u te (Psalm. cviii, 28). XIX. Hæc ad consolationem in l)ei timore, devotis mentibus, proul ingenii tenuitas potuit, prosecutus sum breviter. Nunc superest ut aliquid amplius faciat mens devota, quam nostra parvitas suflicit admonere. Salutate omnes qui diligunl Dominum nostrum Jesum Christum, cui cum Patre omnipolcnte sit laus, virtus et gloria cum Spiritu sancto, el nu:c et semper et in omnia sæcula sæculorum. Amen.

MONITUM IN EPISTOLAM SEQUENTEM.

Nemo mom sentiat, recentiorem hanc esse Epistolam aetate Sulpitii Severi, quem auctor honoris causa mol* minat, dc Vitam S. Martini ab eo scriptam laudat. Stylum quod spectat, atque operis argumentum , ita proxime ad ejus libelli indolem accedit, qui de Singularitate Clericorum inscribitur, atque habetur cum alibi, tum præcipue inter supposititia S. Cypriani scripta, ut facile videri possit ab illo velut exemplari expressa. Contende invicem, et siquidem ille non immerito circa sæculum millesimum , quo tempore lis illa in Occidente maxime ferrebat, deputatur: quæ hujus habenda sit ratio intelliges.

EPISTOLA XLII. AD 0CEANUM. De Vita Clericorum.

Sophronius Eusebius Hieronymus Oceano suo salutem.

I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, qualiter clerici debeant victitarc in hac vita mortalium. Hinc me plerique maledictis æmuli præstolantur, quia non sileo veritatem : tamem, mihi charissime, ab Apostolo sumamus exordium, qui ait : Ilumanus sermo et omni acceptione dignus. Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, benignum, ornatum, hospitalem, docibilem, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non vinolentum. domui suæ qui bene præest (1 Tim. iii, 1 seqq.) : et reliqua. Totum comprehendit esse cavendum, cum irreprehensibilem ponit.

II. Quomodo igitur alterum reprehendet, cum ipse qui accepit potestatem ut doceat, sit reprehensibilis? Quia vita episcopi, forma debet esse clericorum. Ex episcopo gradus cæteri clericorum condiscunt quomodo debeant vivere in hac vita mortali. Seipsos imitabiles debent proponere sacerdotes : ut alii juuiores, gradus humiles consecuti, vita et testimonio sacerdotum possint exsurgere. Præcipue illud reor attentius tibi esse providendum : quia prima tentamenta sunt clericorum, mulierum frequentes accessus. Iste sexus reprehensibiles exhibet clericos. Quid tibi revera cum feminis, qui ad altare cum Domino fal)ularis? Te cuncti in publico, te in agro rustici, aratores ac vinitores quotidie graviter lacerabunt, si contra dispositum fidei, cum feminis habitare contendis. Et quia, ut arbitror, concupiscis irreprehensibilis inveniri, testimonio bono utere. Numquid in virgines morari, etiam quæ de genere tuo snnt. Dilige eas, exterius ordina, frequenter visita junctus ol)sequio clericorum : ne dum secretaliter ac solus ingrederis, macules testimonium tuum. Ill. Illud etiam adjiciendum est : quia si uxorem duceres, lex te non prohiberet habitare cum conserva. Cum uxoris enim consensu ejusmodi ad regimen sacerdotii promoventur : maxime cum Apostoli Epistola praeceptum hoc habeat : Unius uxoris virum ad honorem clericatus eligendum. Te vero non ita salntaria præcepta constringunt. Aliter conjugati, aliter virgines admonentur ecclesiastici onus subire ministerii. Feminarum cum clericis nullo pacto conjmca præcipitur conversatio. Janua diaboli, via ini

choro apostolorum feminæ affuerunt? Prohibe tecum A solatur. Potuit enim et Maria Mater Domini de choro

apostolorum non-discedere, si liceret. Thecla post tentationem a passionis, Antiochiam a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. VI. Non invideo charitati tuæ : sit tibi cum castis virginibus longæva dilectio. Tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis, si congregationes constituis puellarum : pulchre censeo in hebdomada secunda visitatione ad benedicendum congregationem venias : sed non solus, ne rumigeruli linguis te lacerantibus maculent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe meorum præcepta verborum : et monita humilitatis, quæ fraterno affectu, calamo b imperante, expressi

qnitatis, scorpionis percussio, nocivumque genus est B mus, dulciter lege.

femina : cum proximat, stimulat, incendit ignem. Flammigero igne percutit femina conscientiam pariter habitantis : exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris feminæ habitent, viscarium non deeril diaboli : ex eis aucupatus est ab initio peccalum. Ferreas mentes libido domat. Si alligaverit quis ignem in sinu suo, vestimenta ejus non comburentur? Aut si quis ambulaverit super carbones ignis, pedes tuos non comburet? IV. Mihi crede, non potest toto corde cum D0mino habitare, qui feminarum accessibus copulatur. Sed dicis: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter (Prov. x, 9). Bene et argute. Sed oportet te testimonium bonum habere ex his qui [oris sunt (I Tim. iii,

VII. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis apostoli testimoniis quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictæ sunt. Werum ne aliquis minus intelligens, ad episcopos tantum sentiat Apostolum fuisse locutum : quid de diaconibus ad Timotheum præceptum sit : quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat? Sed prætereundum non est superiorem explanare sententiam, Unius uroris virum (I Tim. iii, 2), et nova et vetus præceptio sacerdotem censuit eligendum : quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sicque asserunt: Concubina fuit illa, haec uxor; quasi non eadem sint commercia feditatis in illa , quæ in hac exercentur,

7). Licet coram Deo recte incedas : tamen coram C quæ uxor asseritur. An, quia conjugii tabulas non prædicta, et reliquerit : consecuti sumus maximum B pugilem describit Apostolus. Qui conscientias non

hominibus bona providenda sunt : quia et astutiores sunt filiis lucis filii tenebrarum. Cum ergo hoc gemus a te non amputatur : das reprehendentibus te locum : ipse te detralientium morsibus tradidisti, si Agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es, gaudeo: pudicus, falsum est. Si aliquis senserit cleuicum habitare cum feminis, non credit eum esse castum. Si pudicitiam quæris, quare habitas cum feminis? Feminam quam bene videris conversantem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non ve-tis tenera clericum facit, aut sacerJotem : sed tasta meiutis intenlio. Hæc enim devotionem, honoris in le custodit. Honorem quidem gloriosum, boni operis fama conservat. Sacerdotes quippe decet, vel cæteros clericorum gradus, ut supra dictum est, a feminis segregari. W. Si igitur generis gratia judicas easdem nullo facto dimittere : memento Thamar, quod ab Amnon fratre suo corrupta sit. ldipsum persequor, dilectissine : ubi unius est tabernaculi conversatio : carnis non facile tollitur delectatio. De duobus enim quod unus desiderat, etsi loqui non potest, tentatur tamen. Remotio igitur viri, castitatis collocat arma : constiuit in melioribus castra : pudoris honorem con

• Legebatur antea incongruo sensu, post tentationem passionis Antiochiæ, a Paulo prohibetur. etc., *ro quo Antiochiam, interpunctione etiam emendata, rescripsimus.

fecit, concupiscentia aliena non fuit? Nullo pacto digamos, vel concubinarum catenis insertos, decet subire sacerdotii ministerium. In Levitico scriptum est ac praefinitum , quales eligi debeant sacerdotes, sicul habes : Et dixit Dominus ad Moysen : Sacerdos urorem accipiat virginem de semine patrum suorum. Viduam vero aut destitutam, aut a viro marito derelictam, non accipiat. Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluat sacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ministerio applicare. Digamam enim duxit uxorem. Hæc Tito præcepta idem Apostolus de ordinandis clericis dedit. Wlll. Et quia jam liber finem exspectat : ad id redeamus unde digressi sumus. Nec si duæ vel tres pariter Dei ancillæ inorentur, solum ad eas ingredi convenit sacerdotem. Si quis haec præcepta non observaverit, hostis est animæ suæ. Quod si post monita nostra aliquis clericus agapetas amplius quaesierit amare quam Christum, secundum synodalem regulam conveniatur : et praecepta patrum in Nicæa definita ei legantur. Jam vero si conventus fugerit

b Equidem properante malim rescribi. Werus Hieronymus calamo temperante alicubi dixit. Ab eo multa ex his quæ sequuntur, auctor hic delibavit.

lucrum. Alioquin si neglexerit , talis ab Ecclesia Christi amathematizandus est. Germinant enim feminæ spinas cum viris hab tantes , et arcana men• tium aculo mucrone perculiunt. Proin i;efas! dolor est dicere, sed præterire uon decet: Christ , istæ nubere voverunt, non clerieis. IX. Unde sine iiuptiis genus novum uxorum? Et hoc ad nos quid pertit,et, quod infamare non cessamus? A machæra cessemus. Bonus honor est in Ecclesia, si a consortio virorum femin;e sint lo.ge. Momachum vel clericum solitiido facit, non publicum. Quid le virginale delecial alioquiuum? Cui s: nctimoniales contra (idem frequenias in Ecclesia, vel in ipso pul)lico? Si eos quos diligunt viderint, ridentibus

oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde B

cum salutavcrii:t, si eas [vi viros praeterire celerius viderint, contemptui cs suos judicant, et irascuntur. 0rd natur deinde desertæ satisfactio : post satisfactionem prandium, quasi uova lætitia disponitur. Inter pocula improperant verba contemptus : ille vero lamentari se simulat, quasi peccati genus induceris. Lege quia talis debet essc solitarius, qualem Jeremias esse descripsit. Ait euim : Sedebit solitarius et tacebit : quia levavit se super se : Bonum est viro cum levaverit jugum ab adolescentia sua (Thr. iii, 27, 28). Et quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat orare. Mariam quoque in penetralibus Angelus solam invenit, non cum agapeta loqucntem : et illa vi ilem i:itroitum trepidavit.Tu quæ fornax es malitiæ, quid a viro desideras frequentius salutari? X. An nescis quia dupliciter famam perdis: tuam

simul et clerici : cujus vita Ecclesia Christi debet ornari? Inordinata consuetudo est, et delicati sern:onis fabulosa calamitas. Sed si hospita!itatem cupis habere : habes tuas sorores, illæ apud te in domum tuam vocari debent, non clerici. Erit ad ædificationein tuam, sancta virgo, quod dixero. In beatissimi Martini Wita legimus commemorasse Sulpitium, quod transiens sanctus Marlinus, quamdam virginem moribus et castitate pr;t celsam, cupiens visitare : illa noluit, sed xenium misit ei : ac per fenestram respiciens, ait sancto viro : lbi, Pater sancte, ora : quia a viro numquam sum visitata. Gratias egit Deo sancius Martinus, quod talilius imbuta moribus, castam

custodierit voluntatem : et benedicens eam , abiit

lætus.

XI. Hucusque sufficiat de feminis dictum. Con

summata quippe virginum causa, transeamus ad reliqua. Hospitalem præcipit Apostolus clericum ordi

nandum. {loc præcepio pater Abraham ct Loth Angelos susceperunt : quia hospitalitatem inter cæleras dilexerunt virtutes. Sic et Onesiphorus Paulum doctrinæ fontem suscepit. Hæ imitationes sint vestrae: et ne sinatis incolam præterire, qui apud vos panem

non comedat. Sequitur, Non percussorem : Nec enim

[ocr errors]

percutiat singulorum; sed modestum: et reliqua. D0mum suam bene regentem : perquam horribile erit, si domui clerici detrahatur. Laedet sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male l0quitur populus. Super omnia liaec præcepit clericis boni testimonii Apostolus fundamenta componere : ut bonorum operum testificatio, casto confirmetur affectu. MONITUM IN EPISTOLAM SEQUENTEM.

Multa sunt άμοιόδιαι id genus epistolæ, quæ Hieronymum æquæ ac Dumasum mentiuntur; uos huc eas cöntulimus, una etiam atqne altera ineditis auctas, utpote quæ eumdem fere omnes auctorem redoleant. 0iio abutar, si velim singula, per quæ vo6tixv unaquæ: q.ie redarguitur, praefari. Ilanc satis abunde falsi convincit unüs il e de Chrysostomo locus, quem ut prætereum, si Hieronymus umquam laudasset, certum est, biennio saltem ab obitu Damasi, fuisse electum presbyterum, et Scripturas tum demùm cæpisse comimenta1 iis, aut homiliis ad populum illustrare. Quid quod neque est (.hrysostomi locus ille in Matuhaeum ? Certe in veris ejus commentariis nihil simile intenire est. Nec satis tamen habuit impostor, Hieronymiani nomim.is umbra suas nug:s prætexere: confinxit idem ipse Damasi responsum, sive decretum, quod Gratiaius 10 quæst. 4, cap. 15, profert : Hanc consuetudinem, quæ contra sanctam Ecclesiam calholicam augeri videtur, omnino interdicimus, ut nullo modo umquam oblationes, quæ intra sanctam Ecclesiam offeruntur, sub domino laicorum detineantur, etc. Confer utriusque dictatum, et ab uno eodemque artifice deprehendes prodiisse.

EPISTOLA XLIII.

C AD DAMASUlM.

De 0blationibus altaris a.

I. Noverit sancta auctoritas tua, papa venerande, quia de quæstione, quam clieiitulo tuo proposuisti, et congrua responsa per epistolam mandasti, hoc est, de panibus a fidelibus in altari oblatis, quis illis jure uti debeat. Quantum præcipuis Ecclesiæ doctoribus investigare valui, in paucis tibi rescribere cu- ravi. Testes autem idonei quos ad hanc rem corròborandam concitavi, hi sunt Gregorius Nazianzenus mirabilis doctor, Cyrillus, Alhamasius, Theophilus, Anatolius, Joannes Chrysostomus, Eustathius [Al. Eustachius], Eusebius chronographus, et noster Hilarius: qui omnes uno ore eodemque consensu veluti vera sancti Spiritus organa, anathematis inucrone censent esse feriendos, qui in usu laicorum panes oblationum contulerint: quia omnino sacerdotibus solis debentur : nisi forte religionis gratia, laici pro benedictione de manu sacerdotis accipiant. Non solum autem de panibus in Ecclesia hoc sanxerunt patres nostri, sed de omnibns quæ altari offeruntur : dicentes atque docentes, magnum nefas esse, et per omnia diabolica temeritale hoc fieri ubicumque acciderit, et valde esse intolerabile sanci;e

[ocr errors]

in »liis ejusmodi solemne est. Aliam Psendo. fiier,. {/yini epistolam ad Damasum de Canonibus Evangeliorum exhibuimus tomo praecedenti, pag. 665.

« ElőzőTovább »