Oldalképek
PDF

baptizare detectus, Judici qui Provinciæ præsidet of- A dentur etiam litteræ ad judices, ut et in aliis provinciis

[merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

rum, provincialibus, item et defensoribus hanc curam injungit, multaque adeo minatur Honorius, huic rei conniventibus, vel vim non arcentibus. Quod tralatitium, et quidem eidem Honorio gemina germana leg., ab eodem Honorio lmp. l. 40, supr. de hæ• ret., siiiiiliter in negotio Manichæorum , Phrygum , sivè Priscillianistarüm usurpatum, ut et l. 45, eodem tit., et l. 46; simililer ut iisdem injunxit ut vim a Judæis el Gentilibus amolirentur, in quiete degentibus, l. 24 infr. de Paganis, ita et a Patribus Africanis postulatum : sic énim in commonitorio : Sed nos illud poscimus ut Catholicis 0rdinum (et sic Principalium) per civitates singulas, et vicinorum quorumque possessorum per diversa loca sine ulla dissimulaiione tuitio præbeatur. Et mox : Ad hæc autem omnia præsidio opus est potestatum suarum quarumcumque provinciarum. Quatuor haec scilicet hominum genera in provinciis erant, qui oppressis tuitionem præbere debebant, quosque vigilare oportuit, ne quid adversus leges ádmitteretur : de defensoribus, vid. quæ in Paralitlon tit.Ade defensorib. congesta sunl ; de principalibus vide Paratitlom de decurionib. (1) Edielum de unitate, seu ἐνωτικόyinissumab Ilonorio Imp. in Africam adversus Manichæos et Donauisuas fuerat ipso anno 405, mense superiore Februario. Quod Idacii quoque consularia testantur Stilichome 11 et Anthemio : }; Coss. inter Catholicos et Donatistas unitas facta. Cujus quidem edicti H;enotici pars est leae 58 supr. de Ne sanctum baptisma iteretur. Ejusdemque mentio fit triennio post in concilio Carthagineiisi decimo anno 407, Canone 99 Codicis Africani. Huic igitur Elicto exsequendo ut eodem die simul specialia ab Ilonorio mafidata ad Iladrianum PP. Italiæ (sub quo Africa erat) missa fuere (quæ continentur l. 4. et 5, Ne sanctum baptisma iteretur), ita uno mense post, Martio, inquam, peculiari hac ad proconsulem Africæ lege, Edictum istud per Africam Ilonorius proponi jubet, quo omnibus innotesceret. De quo propónendorum Edictorum more et ralione alibi dictum plene. Cæterum de Henotico hoc, aliisque Henoticis, vide quæ dixi plenius ad d. l. 58, supr. De Hær. J. G. (2) Multy auraria dEcEy AuRi I infAntw clericis haereticorum Minislris a Theodosio Mlagno imposila ,

aereticis, et ler 4 supr. D

anno 392, l. 21, supr. hac Honorii filii ipsius constitutione ad Donalistas hæreticos (qui tameu se hæreticos negabant) ubicumque, fatentes vel convictos, expresse porrigitur: porrigiuur, inquam, nam hoc est illud quo.l illis verl)is indicatur : legis tenore servato puenam de* bitam absque dilatione persolvere decernimus. Ut mirer I3aronium consignata hac leg. nilnilominus scribentem, llonorianam de imulta auraria decem lil)rarum

c |)ersolvenda constitutionem desiderari. Nos illud vi

deamus, quibus gradibus ad hanc leg. ferendam IIomorius adductus fuerit. Primo, quidem anno superiore 404, Patres Africani eo concilio ita decreverant , iit habetur can. 95 Cod. Africami, simul etiam petendum, ut illam legem quæ a religiosæ memoriæ eornm patre Theodosio de auri libris decem in ordinatores vel ordinatos hæreticos, seu etiam in possessores, ubi eorurn congregatio deprehenditur , promulgata est , ita d, inceps confirmari præcipiant, ut in eos valeat contra quos propter eorum insidias Catholici propocati contestationem deposuerimt: ut hoc saltem terrore a schismatica vel hæretica praritate desciscant, qui consideratione æterni supplicii emendari corrigique dissimulant. Sequantur nunc Augustini loca, hanc in rem; priinum procedat locus epistolæ 50 ad Bonifacium comitem rei militaris, de moderate coercendis hæreticis pag. 219 : Antequam istæ leges quibus ad conrivium sanctum coguntur intrare , in Africam mittercntur, nonnullis fratribus videbatur in quibus et ego eram, quamvis Donatistarum rabies usquequaque saeviret, non esse petendum ab imperatoribus, ut ipsam hœresim juberent omnino non esse, pœnam cvmstituendo eis, qui in illa esse voluissent, sed hoc potius constituerent ut eorum furiosas violentias non paterentur , qui veritatem Cathólicam vel prædicarent loquendo vel legerent constituendo. Quod eo modo fieri aliquatenus posse arbitrabamur, si legem piissimae memoriae Theodosii, quam generaliler in omnes hæreticos promulgavit, ut quisquis eorum rel Episcopus vel Clericus ubilibet esset inventus, decem libris auri multaremur, erpressius in Domalistas, qui se negabant hæreticos, ita confirmarent, ut non omnes ea inulta ferirentur, sed in quorum regionibus aliquas violentias a clericis re! a çircumcellionibus vel populis eorum Ecclesia catholica pateretur, ut scilicet posi protestalionem Catholicorum , , Tui fuissënt ista perpessi, jam cura 0rdinum ad persolXXW. I)ECRETUM CONCILIl hAbIti HoNORio vii, ET THE0D0S10 11, AUG. COSS. Idibus Junii Carthagine in Basilica Regionis secundæ. De plebibus vel diœcesibus ex Donatistis conversis. Ut illæ plebes, quae conversæ sunt a Donatistis, et

A habuerunt episcopos, sine dubio, inconsulto concilio habere mereantur: quæ autem plebes habuerunt episcopum, et eo defuncto voluerint non episcopum proprium habere, sed ad alicujus episcopi diœcesim pertinere, non eis esse denegandum. Nec non et illud suggestum est, quod plebes, ante legem imperatorum de unitate latam , quicumque converterunt

ANNOTATIONES.

vendam multam episcopi sive ministri caeteri temeren.tur. Ita enim existimabamus , eis territis et nihil tale facere audentibus, posse libere doceri et teneri catholicam veritatem, ut ad eam cogeretur nemo, sed eam qui sine formidine rellet, sequeretur, ne falsos et simulatores catholicos haberemus. Et quamvis aliis fratri`bus aliud videretur, vel ætate gratioribus , vel multarum civitatum et locorum erempla currentibus , ubi firmam et veram Catholicum videbamus, quæ tamen ibi talibus beneficiis Dei constituta esset et firmata , dum per priorum imperatorum leges ad communionem homines Catholicam venire cogeremtur , obtinuimus tamem, ut illud potius quod dixi ab imperatoribus peteretur, decretum est in concilio nostro, legati ad Comitatum missi sunt. Sed Dei major misericordia qui sciret, earum legum terror, et quaedam medicinalis molestia, quam pravis vel frigidis animis necessaria, et illi duritiæ quæ verbis emendari non potest, sed tamen aliquantula severitale disciplina potest , id egit ut legati nostri, quod susceperant obtinere non possent. Jam enim nos prævenerant eae aliis locis quædam episcop0rum querelæ gravissimæ, qui mala fuerant ab ipsis multa perpessi, et a suis sedibus exturbati: præcipue horrenda et incredibilis cædes Maximiami episcopi catholici Ecclesiæ Waggiensis effecit , ut nostra legalio jam quid ageret non haberet. Jam enim leae fuerat promulgata, ùt tantæ immanitatis hæresis Donatistarum , cui crudelius parci videbatur quam ipsa sæviebat , mon tantum violenta esse, sed omnino esse, non sineretur impune. Non[tamen supplicio capitali, propter servandam etiam circa indignos mansuetudinem christianam , sed pecuniariis damnis propositis , et in episcopos vel ministros eorum exsilio constituto. Et mox|: Hinc ergo factum est ut Imp. religiosus et pius perlatis in notitiam suam talibus causis mallet piissimis legibus illius impietatis errorem omnino corrigere, et eos qui contra (Ihristum Christi signa portarent, ad unitatem Catholicam terrendo et coercendo redigere , quam sæviendi tantummodo auferre licentiam et errandi ac pereundi relinquere. Jam vero cum ipsæ leges in Africam , etc. ldem epistola 68: Crispinus judicatus hæreticus, nec poena decem librarum auri, quæ in hæreticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem Calholicam feriri permissus est, et tamen ad Imp. appellandum putavil. Cujus appellationi quod ita responsum est: Nonne vestrorum præcedens improbitas et eadem ipsius appellalio eaetorsit, ut fieret? nec tamen etiam post ipsum rescriptum, intercedentibus apud Imp. nostris episcopis eadem auri condemnatione multatus est. Ea, concilio 220 autem nostri episcopi legatos ad comitatum miserunt qui impetrarent , ut non omnes episcopi et clerici partis vestræ ad eamdem condemnationem decem librarum, quæ in omnes hæreticos constituta est , temerentur, sed hi soli quorum in locis aliquas a vestris violentias Ecclesia catholia pateretur. Sed cumlegati Romam venerunt, jam cicatrices episcopi catholici Vagitani horrendæ ac recentissimæ imperatorem commoverant, ut lEGEs tAle- mitterentur, quales et missæ sunt. Idem epist. 169, ad Donatistas: Et tamen cum Crispinus propter hoc factum in proconsulari judicio convinceretur haereticus, ejusdem episcopi Possidii intercessu decem libras auri nom est exactus. Cujus benevolentiæ et mansuetudini ingratus, ad lmperatores Catholicos ausus est appellare. Unde hanc in vos iram Dei de qua murmuraiis, multo importumius et vehementius provocavit. Idem. lib. 3, contra Cresconium, cap. 473 Crispinus episco.

pus vester exhibitus est, quod se esse proconsuli qnærenti negaverat, facillime coNvictus hæreticus; decem tamen librAs AuRi, quam multam in omnes hæreticos I mperator major Theodosius constituerat, intercedente Possidio non est compulsus eaesolvere. Qua mitissima sententia non contentus, nescio quo consilio , quod displicuisse cæteris omnibus dicebatur, ad ejusdem Theodosii filios provocandum putarit. Acceptum est rescriptum quod pars Donati jam sciret se ad illum poENAM aurariam cum cæteris hæreticis pertinere; et quae mox sequuntur, ubi vocal recentissimas leges. Idem contra litteras Petiliani lib. vii , cap. 85 : Ipsa Catholica Ecclesia solidata principibus caiholicis imperatoribus terræ marique armatis turbis ab 0ptato atrociter et hostiliter oppugmata est. Quæ res coegit tunc primo adversus vos allegari apud Vicarium Seramum legem illam de decem libris auri, quas vestrum nullus adhuc pendit, et nos crudelitatis arguitis. Idem epistola ad Crispinum ipsum 175 : Nani possemus agere , ut decem libras auri secundum lmperatoria jussa persolveres. An forte propterea non habes unde reddas quod dare jussi sunt rebaptizatores, dum multam erogas, ut enuas quos rebaptizes. Possidonius quoque in v Augustini, cap. 12:0rispinus, inquit, proconsulari, etc. libellari sententia est ProNoNciAtUs hæreticus. Proque illo apud cognitorem catholicus episcopus intercessit ne auraria multa exigeretur , ei et beneficium impetratum. Unde cum ingratus ad piissimum Imp. provocusset , ab !mperatore relationi debitum est responsum solutum, et conscculum prÆceptUM NUi.i.0 prorsus loco Donatistas llaeheticos esse, et ad jura LeGum omnium contra hæreticos latarum UbiQue temeri debere. Ex quo et judex propter officium , et idem Crispinus quod minime fuerat ex Actus præcepti sunt demas libras auri fisci juribus INferre. Qui postremus Possidonii locus hujus legis sententiam et - verl)a prope ipsa exprimit : Ait, Donatistas hæreticos esse. Lex ipsa lial)et, Donatistæ superstitionis haereticos, et infr. l. 44, Donatistarum hæreticorum , de quo mox plura. Ait, nullo prorsus loco : item utique ipsa lex , quocumque loci. Aii; ad jura legum omnium contra reticos latarum ubiqueteneri debere: lex ipsa ait, legis tenore servato. Deìique ait, præceptos quod minime fuerant exacti denas libras auri fisci juribus inferre. ln ipsa lege ait Honorius, poenam debitam absque dilutione persolvere decernimus. Itaque jam dubium mullum, hanc illam esse Honorii legem, de multa decem librarum auri Donatistis hæreticis imposita: Huereticis, inquam, Donauistis. Qua unica vocé flonorius indicat rationem hujus leg. et cur multam a Theodosio M. patre in hæreticos generaliter latam , in l)onalistas quoque proroget: quia et ipsi hæretici sint : quod etiam indicat Augustinius epist. 50 ad Bonifacium, et Possidonius in vita Augustini cap. 12, locis quos superius consignavi. Quare et Donatistarum hæreticorum idem Ilónoriiis dixit l. 44, infr. ul)i vide adhiic

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

episcopi ad Catholicam, ipsi eas obtinere debeant: A piissimi constitutas: quo nesciente vel molente factas,

[blocks in formation]

vfòlentis tantum Donatistis et Circumcellionibus impomeretur. Werum et Crispini provocatio et cicatrices episcopi Wagitani id apiid Ilonorium effecere, ut omnibus Donatistarum clericis et ministris fatentibus vel convictis pœnam aûrariam imponeret. Quamquam hoc ipso anno ante hanc legem , septem mensibus post fegationem Patrum Africanorum, severiorem longe ab Honorio poenam Donatislis rebaptizantibus impositam, puta bonorum proscriptionis , docet d. l. 3, 5, in fine. Ne sanctum bapt. iter. J. G. (*) Poenitentibus seu conversis hæreticis per Africam, Donatistis et Manichæis et similibus, hac Honorii constitutione humana prorsus et benigna venia datur, pariter ut hoc ipso jam anno l. xl, proae. supr. vers. alioquim, circa filios tantum Manichæorum : non circa ipsos: pariter ut pœnitenlibus et conversis Donatistarum filiis l. 4 infr. ne sanctum Baptisma. Et hac quidem lege adeo pœnitentibus seu conversis venia datur , ut simplici confessione , quocumque tandem tempore, etiam exsecutionis mox faciendæ, licet vel sera confessione conversis detur, licet inveteratum malum longa et diuturna meditatione nutriverint, inter ipsa quoque pericula atque in miseriis ipsis invocato religionis subsidio. Neque';quidquam interesse vult Honórius, de quo tamen vel maxime dubitauum videtur, sive ante leges a se in hæreticos latas, sive post eas latas ad hæresim prolapsi, conversi dein fuerint. Sera nempe numquaum est hæreticorum conversio ad evitandas poenas hæreticis propositas. Ita, inquam, Honorius generaliter et quoad evitandas pœnas, et ad abolitionem, ut loquitur. Quod omne velut singulare notandum est. Alioquin quoad lucrum emergens captandum concilio Carthaginensi 8, $. habitum anno 404, ante triennium Patribus fricanis aliquod temporis discrimen placuisse video, ut patet,ex Canone 95,Cod.'Afric.: Caeterum, inquiunt, illis qui consideratione unitatis, et pacis se corrigere voluerint, absque interdiclo hujus legis, capiendæ hæreditatis aditus pateat, si adhuc in errore hæretico constitutis aliquid ante donauonis vel hæreditatis obvenit;

[merged small][ocr errors]

His sane exceptis qui lite pulsati putaverint ad catholicam transeundum, quia de talibus credibile est, non metu cælestis judicii potius, quam terreni commodi aviditate unitatem catholicam præoptasse. Certe etsi Apostatis pœnitentibus venia proposita, attamen nonnisi Catechumenis Apostatis ea data, at non etiam iis qui ex fidelibus seu competentibus, id est, post susceptum sanctum baptisma in apostasiam prolapsi, quorum flagitium pœnitentia non oblitteratur, quæ sententia est l. 4, infr., de Apostatis, quam Cujacius Paratitl. Cod. numquam intellexit. Suffragio igitur justæ pœnitentiæ quamlibet seræ hæreticos absolvi voluit Ilonorius. Neque dubium mihi id ab Honorio constitutum, occasione concilii Carthaginensis 10, quod hoc ipso anno D. 407, habitum fuit ante sex ferme inenses pariter, ut ad ejusdem postulationem legem 54, supr., de Episcopis dedit, quæ lex huic jungenda est: ut ad eaim probatum est. Quod primum hujus rei præjudicium habeo. Alterum accedit ex canone ejus quod dixi concilii , ubi hæc inter alia habentur Canone 99 Cod. Africani : Sane ut illæ plebes, quæ conversæ sunt a Donatistis, et habuerunt episcopos, sine dubio, inconsulto concilio habere mereantur: quæ autem plebes habuerunt episcopum, et eo defuncto voluerint non episcopum proprium habere, sed ad alicujus episcopi diœcesin pertinere, non eis esse denegandum. Nec non et illud suggestum est, quod plebes ante legem imperatorum de unitate latam, quicumque converterunt episcopi ad Catholicam, ipsi eas obtinere debeant: verum a lege [id est post legem] unitatis, et deinceps oporteat universas ecclesias vindicare sibi episcopos catholicos evrum locorum, ad quos loca sub hæreticis pertinebant, vel conversorum ad catholicam vel non conversorum hæreticorum, et diœceses, et si qua forte sunt instrumenta Ecclesiæ, vel ad ejus jus pertinentia. Qui vero aliqua usurpaverunt post legem usurpata conventi restituant. Vides de comversis pariter agi; vides tempora, quæ hic miscentur, distingui, puta conversionem ante legem de unitate latam, et post eam latam. JAcob. G0Tnoffa. videatur urgere, sufficiat ad abolitionem, errorem proprio damnavisse judicio, et Dei omnipotentis nomen, inter ipsa quoque pericula requisitum, fuisse complexum: Quia nusquam debet in miseriis invocatum religionis deesse subsidium. Ut igitur priores, quas statuimus leges, in excidium sacrilegarum mentium omni exsecutionis urgeri jubemus effectu, ita hos, qui simplicis fide religionis, licet sera, confessionem maluerint, censemus datis legibus non teneri. Quæ ideo sanximus, quo universi cognoscant, nec profanis hominum studiis deesse vindictam, et ad rectum redundare cultum, legum quoque adesse suffragium. Dat. xvii Kal. Dec. Rom. Honorio VII et Theod. lI. AA. Coss. XXVIII. IBID. L. XLIII. • Idem AA. Curtio PF. P.

nolumus) contrahitur, etiamsi maxime reos poena A sunt, non solum manere decernimus, verum in exse

Omnia quæ in Donatistas (qui et Montenses vocantur) Manichæos, sive Priscillianistas, vel in Gentiles, a nobis generalium legum auctoritate decreta

cutionem plenissimam effectumque deduci : ita ut ædificia quoque, vel horum, vel cœlicolarum etiam, (qu;e nescio cujus dogmatis novi conventus habent) Ecclesiis vindicentur. Pœna vero lege proposita veluti convictos tenere debebit eos, qui Donatistas se confessi fuerint, vel Catholicorum communionem refugerint sævæ religionis obtentu, quamvis Christianos esse se simulent, etc. Dat. xvii kalend. Deeemb. Romæ Basso et Philippo Coss.

222 XXIX. IBID. L. XLIV (1). Idem AA. Habe Donate K. NB. Donatistarum hæreticorum, Judæorum nova atque inusitata detexit audacia, quod catholicæ fidei velint sacramenta turbare. Quæ pestis atque contagio ne latius emanet ac profluat. In eos igitur qui aliquid quod sit Catholicæ sectæ contrarium adversumque tentaverint, supplicium justæ animadversionis ex

promi præcipimus. Dat. viii kalend. Decemb. Rav. Basso et Philippo Coss.

ANNOTATIONES.

(1) Confirmantur his legibus, ut et 1. xix infr. de Págánis (quæ his jungenda est), ab Honorio anno l). 408, post, cæsum Stilichonem, superiores a se ]atæ constitutiones in Donatistas, Manichæos, Priscillianistas, Gentiles; quin et ad Coelicolas eædem pr0pagantur; de quibiis dicam suo titulo de Judæis Cælicolis. Confirmantur, inquam, per præfecturam praetorianam Italiæ, ac nominatim Romæ (quod Montensium mentio ostendit, qui utique nonnisi Romae fuere). Donatistæ quippe Montenses Romæ dicti, ideo quod Romæ primum Ecclesiam suam in monte habuere. C Optatus Milevitanus lib. 2: Speluncam quamdam foris a civitate gradibus sepserunt, ubi ipso tempore conventiculum habere potuissent, unde Montenses appellati sunt. Augustinus libro de lueres. ad Quodvultdeum : Isti hæretici in urbe Roma Montenses vocantur, quibus hinc ex Africa solent episcopum mittere. Meminit idem et epist. 165. Ilieronymus chronico anno 556.: Quidam sectatores Donati etiam Montenses vocant, eo quod Ecclesiam Romæ primum in monte habere cœperunt. Et in Lucifer : Alarcionitas, Valentinianos, Montenses sive Campates. Et in epist. ad \larcellum : Quum Reticii Augustodunensis episcopi qui quondam a Constantino (mále legitur Constantinopolitano) imperatore sub Sylvestro episcopo ob Causam Montentium missus est Romam. Aügustinus epist. 165, de quodam episcopo Donatista loquens: Sed ex transverso, inquit, ex Africa ordinatum miserunt qui paucis præsidens Afris in urbe I{oma Montensium vel Cuzupitarum vocabulum propagavit. Ubi Balduinus pro Cuzupitarum suspicabatur

$um . nominatim per Africam ; Donatus enim cui leae 44 inscribitur, proconsul Africæ hoc tempore erat, ut doce! l. 19, supr., de pænis. Et Augustinus epist. 157 et 158. Et vero ferendarum harum legum hæc occasio fuit: Nempe Stilichone hoc ipso annô caeso, ante trimestre ferme, illico haeretici et pagani jactare coeperunt, leges adversus se latas de idolis confringendis et hac. reticis corrigendis, vivo Stiliclione missas, ac nominatim in Africam, non ex voluntate Honorii constitutas, verum eo nesciente vel nolente, quod Augustinus disertis verbis scribit epist. 129 ad Olympiüm comitem magistrum officiorum, cui superior fex inscribitur. Unde eas irritas esse putabani et intendebant, pariterque cum cæteris Stilichonis actibus rescindendas: quinino et hac occasione in Catholicos insurrexere, vimque eis intentavere. Ideo et privatim et publice eas leges recentari ac confirmari catholici illic petiere. Nempe Patres Africani hoc anno, 5 ld. Octobr., legationem ad Honorium destinavéro contra paganos et hæreticos, episcopi privatim ad comitatum profecti: Augustinus quoque privatim eo fine ad Olympium , eam quam dixi epistölam dedit, quæ hic tota reddenda '£. nisi modum horum commentariorum excederem. Ex eo nempe liquet, de illis quas dixi gentilium et hæreticorum post cæsum Stilichonem molitionibus, de privatoruiii querelis, et ad comitatum profectione, de legatis €x Africâ mittendis ad Honorium admittendis, de celeritate exhibenda. Tam gravibus igitur[querelis excitus, et, ut

íegendum Rupitarum.' Nam et idem Augustinus de D credere par est, Qlympii studio, Honorius {has leges

Unitate Ecclesiæ cap. 3: Si cnim, inquit, sanctæ Scripturæ in Africa sola designaverunt Ecclesiam et in faucis Romiæ I{upitanis vél Montensibus, et in domo vel patrimonio unius et Hispanæ mulieris, quidquid de chartis aliis aliud proferatur, non tenent Ecclesiam nisi Donatistæ. Nempe Rupitani dicti, simili allusione et ludibrio quo Monlenses et Campates: Donatistæ igitur Monteiìses dicti Romæ. Quarè allucinatur Epiphanius qui Novatianos Romæ ait vocauos Movtsaiovs. Sed mulio magis errant qui Montenses a Montano dictos autumani. Nunc ad rem. Quin et subscriptio legis 45 supr. hoc tit. et l, 9 infr. de Paganis, id evincit, hanc legem ad urbem Romam pertinere : Data Romæ, id est, reddita, proposita. Nam hoc tempore Ilonorius Ravenna consistebat (ut præter Clironologiam Cod. Theod. docet et Zosimus). Rur

promulgavit, confirmandis anterioribus suis legibüs. 0mnia, inquit Honorius, quæ a nobis generaliùm legum auctoritate decreta sunt, nedum MÄNeRe decernimus, verum in exsecutionem plenissimam effectumque deduci. Quamquam mihi mens ea, hasce leges non'ad Patrum Africanorum postulationem lata§ ( utpote quorum legatos serius ad Honorium pervenisse, Augustinus d. epist. 479 ad 01ympium testatur), verum latas ad privatas Augustini ipsius et alioruiii querelas, quæ media hyeme, ut ipse Augustiuus tesiatur, ad Honorium pervenerunt et legaios prævenerunt. Atque ipse Augustinus apud Olympium'hoc instanter egit, ut negotium hoc diligentissima acceleraretur instantia, quacumque primitus exorta occasione maturaretur: neque illud ullo modo differendum; etiam antequam episcopos qui ideo profecti erant, videret,

[ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

ANNOTATI0NES. quam primum vigilantia potuerit accelerandum. Quare B infr. tit. de Judæis et Cælicolis. JAC.Goth.

lex 46 demum, §equentis anni initio ad Patrum Africanorum postulatiouem emissa fuerit. Supplicio igitur hæreticos Donatistas affici, ac m0minaiim I. 4%, Ilonorius jubet, qui ipsi catholicis vim et mortem per h;ec tempora intentavere, nonnullis etiam episcoporum per Africam, necajs: cujus proconsul Doiiatus, cui lex illa insgribitur. Et Augusiinus tamen epistola peculiari ad hunc ipsum Donatum proconsulem Africæ, puta 127, Donatistas coerceri, `non occidi, enixe ab eo postulavit ; ubi inter alia hæc observentur: Unde ex occasione terribilium Judicum, ac legUM ne æterni judicii pœnas incidunt, corrigi eos cupimus, non necari; nec di$ciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt exerceri. Sic ergo eorum peccata compesce, ut sint quos pæniteat peccaiisse. Quæsumus igitur, ut cum Ecclesiæ çausas aüdis, quamlibet nefariis injuriis appetitam vel afflictam esse cognoveris, potestalem occidendi te haυδre obliviscaris; petitionem nostrum non obliviscaris. Et mox: Cito interim per edictum excellentiæ tuæ moverint hæretici Donatistæ MANERE LEGES contra errorem suum latas, quas jam nihil valere arbitrantur et jactant, ne vel sic nobis parcere aliqualemus possint. Plurimum autem labores et pericula nostra quo fructuosa sint adjuvabis, si eorum vanissimam et impiæ superbiæ plenissimuam sectam non ita cures, lMPERIALIbus legibüs comprimi, ut sibi vel suis videantur qualcscumque molestius pro veritate atque justitia sustinere, sed éos cum hoc abs te petitur, rerum certarum mianifestissimis documentis, apud acta vel præstantiæ tuæ, iel minorum Judicum, convinci atque, instrui patiaris, etc. Quæ gentiles spectant, ea specialius exsequetur d. l. 19 infr. de Paganis. Inter cætera autem jubentur ædificia, in quibus haereticorum, etc. conventus habentur, Ecclesiis vindicari: quod et ipsum statuitur !. 59. infr. de.: : :; t. 54, 57, 65, infr. hoc tit. At enim ut ædificia templorum ad usum; publicum viudicari dict. l. 19,

(huic conjungenda \ jussit Ilonorius, ita ei mox lege D

proae. liaereticorum. -

Notandum porro has sanctiones, imo pœnam capitalem iudici iioumiuatim l. 44. Donatisiis hæreticis, de quibus jam supra gt cœlicolis l. 44. De quibus oppörtunior erit dicendi locus ad legem. 19 ejusdem Hónorii infr. de Jud., quæ sequeuteauno409 data est.

C;eteruii, Donatistarum hæreticorum hac leg. juuciim legendum est : nempe Ilonorius Theodosii patris suiTegem generalem in hæreticos latam , extenJens, rationem hac voce reddere voluit, cur in Donatistas quoque eaiu exlendat, quia ei ipsi, hæretici sinl : qüaré el similes formulæ in aliis Honorii constitutioiiibus occurrunt, l. 39 et 41 supr. , et I. 46 infr. ; quibus omnino respondent, quæ Augustinus scribit epist. 50 ad Bonifacium, et Possidonius in vita Augustini, cap. 12, quQrum verba retuli ad legem 59. TRursum epistola 127, cujus verba paulo aiite retuli. Quare erior est viri docui Petili, qui ' reticorum voçem cum voce Judæorum hic conjungendam putavit, quasi hic indiceretur Cælicolas Judæ9rum 'liæreticos fuisse: de quo plura ad d. l. 19, w

(1) 1'oetus hæreticorum rursus ab Honorio prolaibentur anno D. 408, defensoribus Curialibus, officiisque judicum , hoc munere injuncto, prohibendorum (inquam) coetuum istorum pariter ut aliis suis legibus l. 40 supr., et l. 4 iufr. ne samctum baptisma, ubi vide quæ dixi, et l. 46 proae. ; locis in quibus coetus habiti fuerint, confiscari jussis. Hæreticos insuper fidei calholicæ contraria adserentes, id est doctores hæreticorum deportari, bonis proscriptis. Observanda interim illa, qui ab Ecclesiæ Catholicæ Sacerdote dissidet, id est qui separatos ab !Ecclesiæ Catholic;e episcopo coelus agunt, spreto unitatis studio, qn;e Ecclesiæ catholicæ nota et ad quam invitati ante trieumiuim hæretici l. 35, supr. Neque dubium ad eosdem l)onatistas hanc legem pertinere, quibus bellum agitantibus tot legibus occurrere Honorius necesse habuit. Ergo hæretici censentur qui ab Ecclesiæ Catholicæ sacerdolibus dissentiunt, et illicite coeunt: adque adeo hæretici ad sacerdotum Ecclesiæ Catholicæ communionem reducantiir : quo pertinent quoque leae 2 et 5 supr. de fide Catholica, l. 62 infr. hoc tit. leae ult. infr. de his quæ religione cont. Et recte, cum, ut hic dicitur, Ecclesiæ revera Catholicæ Sacerdotes sint : et norma hic secundaria respondet morin;e principali. Item observetur tria hominum genera, defensores, curiales, et officia omnia quibus hæc ciira imposita ut hæreticis contra irent : de quo fidem quoque facit supr. l. 40, faciet l. proae. 46. Tandem neque inaui conjectura dueor, huic legi conjungendam videri legem 59, supr. de episcopis, Üt legem 5, Cod. de Episcopali audient. Quod si iia est, tum ex his tribus legibus inter se conjunctis id eflicialur, Ilonorium in commune id modis variis egisse, ut sua constaret episcoporum Calholicorum judicio reverentia : 1° sive ipsam spectes doctrinam, .° sive conventus eorum, 5" sive cognitionem et audientiam. JAcob. Gothofr. (2) Confirmantur leges et pœnae in Donatistas, hæreticos alios, Judæos item et Gentiles, hac rursum Honorii constitutione initio anni 409. P(ena judicibus amissione dignitatis, quiw el graviore indicta pro imotu principis, qfficialibuset curiaiibus ea, ipsa quain Jam antea consuluerat. Atque hæc illa ipsa mihi Honorii constitutio videtur potius quam 45 et 44, quæ ad Patrum Africanorum postulationem et querelam data fuit. Cujus conjecturæ ratio quam etiam ad eaim legem reddidi. Nempe quod Augustinus epist. 129 ad Olympium Com. et Mag. ofliciorum iesuetur, privatorum querelas media hyeme, id est fine amni præcedentis 408, ad comitatum seu Honorium perlatas (quo utique tempore datæ l. 44, 45, supr.), etenim secutas deimum Patrum Africanorum querelas, hanc demum. At enim eodem semper fine: uempe quo liqueret, leges antea adversus li.ereticos et similes latas, non Stilichoni acceptas ferendas, et sic eo cæso antiquatas (quod hæretici Genliles jactabant), verum in vigóre suo inanere oportere, alque eo spectanlilla l. 45: t Omnia quæ a nobis generalium legum auclorilale decreta sunt non solum

« ElőzőTovább »