Oldalképek
PDF

arctatæ diei pressura subducat; agnoscentibus quibuslibet longe manentibus præcedentibus statutis, universis usque ad diem octavum kalendarum Januarii proxime futurarum, agnitionis paudimus januam, ul integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta : quam si quisquam ingredi nequiverit pigra segnitie; sciat sibi ad omnes veniales aditus, sua voluntate viam esse subductam. Manebit enim circa eos dicta sententia, et post præstitutum diem redeuntibus fixa puenitentia (l. iv contr. Cresc. cap. 4). Data Bagai in Numidia viii kalendas Maias post consulatum Theodosii Augusti III, consulatu Augustorum Arcadii III et lIonorii iterum (l. iii contra Cresc. cap. 56, et l. iv c. 59). lnterfuerunt Episcopi 510.

ANNO DoMINI 395. VI]. SUPPLEX LIBELLUS

pEREGRINI PRESBYTERl ET SENIORUM ECCLESIAE MUSTItANAE REGIONIS PRIMlANISTARUM

Adversus Maximianistas. (Ex Augustino, lib. iv contra Cresconium cap. 4.) Post consulatum dominorum Arcadii lll et Honorii iterum Augustorum, sexto monas Martias, Carthagine in secretario prætorii Titianus dixit : ¢ Peregrinus presbyter et seniores Ecclesiae Mustitanæ regionis tale desiderium prosequunlur. Cum Ecclesiæ catho

licæ sanctitatem vir memoriæ venerabilis ab errore C

perfidiæ Donatus assereret; in ejus nomen et cultum, mundi pene totius observantia nutrita coaluit. Sed cum ejus religionis laudandum mirandumque propositum, Maximiani cujusdam venena polluerent; multorum coetus antistitum in unum Deo conspirante collectus, hominem vel potius pestem, quæ supernæ displicuit majestati, etiam puræ mentis propria coercitione damnavit. « Eos quoque, quos alienæ præsumptionis error attraxerat, portu primo proposito pœnitendi, si reverti cuperent intra tempus ad religionis tramitem præstitutum, pari vigoris admonitione compescuit. Sed suis institutis iniquitas delectatur, et semetipsam mon deserit, cum semel præcipitata corruerit.

Idem namque Maximianus coeptam nutrit audaciam,

et alios sibimet consociat ad furorem.

« Inter quos etiam Felicianus quidam, qui primo recta sectatus, depravationis hujus attaminatione fuscatus, in Mustitana positus civitate, Deo omnipotenti parietes consecratos, et Ecclesiam venerandam quasi quadam obsidione credidit relinendam.

« Hunc etiam Prætextatus in Assuritanis partibus imitatur. Sed cum æquitatis tuæ innolesceret potestati consortium sacerdotum, jussisti, ut gesta testantur, exploso omni contradictionis effectu, sacratissimis sacerdotibus a profanis mentibus Ecclesias vindicatas oportere restitui , (l. iii contr. Crescon. 56).

: Ac ne angustum redeuntibus tempus, spem salutis A

208 ANNO DoMiNi 397. WIII.

DECRETUM CARTHAGINENSIS CONCILII DE PARVULiS A D0NATISTIS BAPt1ZATIS. CAN. XLVIII.

De Donatistis placuit, ut consulamus fratres et consacerdotes nostros Siricium ( romanum Episcopum ) et Simplicianum ( Mediolanensem ), de solis infantibus qui baptizantur penes eosdem, ne quod suo non fecerunt judicio, cum ad Ecclesiam Dei salubri proposito fuerint conversi, parentum illos error impediat, ne promoveantur sacri altaris ministri.

ANNO DoMiNi 398.
IX.
IN HAERETICOS THE0D0SII MAJORIS
coNSTiTUTio,

Decernens mulctam aurariam , ad quam ipsos etiam

Donatistas cum cæteris hæreticis pertinere, Arcadii

et Honorii rescripto postea declaratum fuit (ex lib.

in contra Cresconium , n. 51 ; et epist. 185, n. 25).

Impp. Theodosius et ARCADius AA. Taliano PF. P.

In hæreticis erroribus quoscumque constiterit, vel ordinasse clericos, vel suscepisse officium cleriricorum , denis libris auri viritim mulctandos esse censemus. Locum sane in quo velita tenlantur, si conniventia domini patuerit, fisci nostri viribus aggregari. Quod si id possessorem (quippe clanculum gestuum) ignorasse constiterit, conductorem ejus fundi, si ingenuus est, decem auri libras fisco nostro inferre præcipimus; si servili fæce descendens, pauperuate sui pœnam damni ac vilitate contemnit, cæsus fustibus deportatione damnabitur. Tum illud specialiter præcavemus, ut si villa dominica fuerit, seu cujuslibet publici juris, et conductor et procurator liceutiam dederit colligendi , denis libris auri proposita condemnatione mulctentur. Werum si quos talibus repertos obsecundare mysteriis, ac sibi usurpare nomina clericorum jam nunc proditum fuerit, denas libras auri exigi singulos et inferre præcipimus. Dat. xvii kal. Jul.Constanlinop. Arcad. iii et Rufino Coss.

ANNo DoMiNi 398. X. LEX HONORII ADVERSUS IRRUENTES IN ECCLESIAS.

(Ex Cod. Theod. Lib. xvi, Tit. ii, de Episcopis, ecclesiis et clericis, l. 31.)

Impp. ARCAD. et HoNoRius AA. Theodoro PF. P.

Si quis in hoc genus sacrilegii proruperit, ut in ecclesias catholicas irruens, sacerdotibus et ministris, vel ipsi cultui locoque aliquid importet injuriæ, quod geritur, litteris ordinum, magistratuum et curatorum, et notoriis apparitorum, quos Stationarios appellant, deferatur in notitiam potestatum , ita ut vocabula eorum qui agnosci potuerint, declarentur : et, si per multitudinem commissum dicetur, si non oiunes, possunt tamen aliquamii cognosci , Atque ita provinciæ moderator, sacerdotum, et catholicæ Ecclesiæ ministrorum, loci quoque ipsius, et divini cultus injuriam, capitali in convictos, sive confessos, reos sententia noverit vindicandum. Nec exspectet ut episcopus injuriæ propriæ ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi soli gloriam dereliquit. Sitque cunctis non solum liberum, sed et laudabile, factas atroces sacerdotibus, aut ministris injurias, veluti publicum crimen, persequi, ac de talibus reis ultionem mereri. Quod si multitudo vinlenta civilis apparitionis exsecutione, et adminiculo ordinum possessorumve non potuerit præsentari, quod se armis, aut locorum difficultate tueatur, judices Africani armatæ apparitionis præsidium, datis ad virum spectabilem comitem Africae litteris, prælalo legis istius tenore, deposcant, ut rei talium cri

quorum confessione sociorum nomina publicentur. A minum non evadant. Dat. vii kal. Maii, Med. Ilono

[merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

ANNOTATIONES.

209 (1) Honorii imperatoris constitutiones ferme nunc sequuntur : namquam et lex 55 supr. ejusdem fuit. Sequuntur inquam, num. 17, puta hæc lex, et leg. 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 51, 52, 55, 54, 55, 56. Et quidem , quod observandum, potissimam partem adversus Donatistas, emissa : de quibus hæc quoque lex est : sic ut undecim in universum de Donatistis Honorii constititutiones hoc titulo liquido numerare liceat, ex quibus discimus quæ Honorii mens, quod odium in Donatistas fuerit. Nempe hæc illa Honorii tempora sunt, per quae Donatistæ potissimum desæviere : et quidem, Circumcelliones in Africa , quæ Donatistarum nutricula erat. Atque ut omittam quæ sub eodem Honorio moliti illi sunt, jam inde ab imperii ipsius inilio, atque adeo ante hanc legem , de hujus modo legis sentenlia nunc videamus.

Donatistis igitur per omnium ora traducendis, desperatæque et fucatæ eorum perfidiæ publicandæ : contra, Calholicorum confidentiæ et stabilitæ constantiæ efferendæ , Honorius imp. hac constitutione , quæ data est anno 400, Rescriptum quod a Juliano Apostata (ante 40 ferme annos) impetraverant, propósito prógrammate, celeberrimis in civitatum locis anteferri, id est proponi ab Hadriano PP., simul et Gesta, quibus hujus allegatio , seu rescriplum insertum fuerat, subnecti jubet. Hæc aperta hujusce l. est sententia, quæ nullam juris constitutionem continet, sed Donatistarum tantum odium præfert. Quæ ut melius intelligatur, de tribus videndum est : quodnam illud sit Rescriptum Juliani, simul et Gesta illa ; quæ tandem occasio fuerit hujusce legis sanciendæ. Quod primum attinet, res sic se habet:

Donatistæ ante Julianum imp. a Constante imp. repressi , pulsis eorum ducibus, principibus, et basilicis eis ereptis , Juliano Apostata ad imperium evecto, legationem seu legatos, et in his Pontium, ad eum destinarunt, restitui se sibique basilicas, a Constante ereptas reddi, precibus petituros: qui utique adulationis plenissimi Julianum adorti , dicentes : Quod apud eum solum justitia locum haberet $ hic fucata perfidia dicitur). ld quod a Juliano acile impetravere , eo , rescripto, cujus hac lege mentio fit. Cujus tum libelli, tum rescripti meminere Optatus Milevitanus lib. ii, Chrysostomus lib. i contra Gentes ; Augustinus contrâ epist. Parmeniani , lib 1, sub fin. p. 22; contra litteras Petiliani lib. ii, cap. 92 ei 97; epistola ad Vincentium 48, et epist. ad Donatistas 166. Nempe eo consilio, ut ita Christianos inter se committeret, cui pax et unitas christiana nimium displicebat ; quem Juliani animum , ut in genere Ammianus Marcellinus lib. xxii, describit :

PATRol. XI.

ita Chrysostomus lib. 1 contra Gentes, et Optatus lib. i, et Augustinus d. lib. i comtra Parmenianum et ôiî. 166, hac in re nominatim tradit. Porro hujus rescripti quædam inter cætera et ad locum refert Augustinus lib. ii contra litteras Petiliani c. 97 : Quod Jìlianus • inquit, constituit dicens : Hoc quoque supplicantibu§ Rogatiano, Pontio, Cassiano et cæteris episçopis, sed et clericis , accedit ad cumulum, ut abolitis quæ adversus eos sine rescripto perperam gesta sunt in dntiquum statum cuncta revocentur. Et hæc de rescripto Jiiliani ad preces Donatistarum. Qiiod quidem ui id ol)jior. moneam , a Juliano Sirmii datum non fuit, quod probat yir dogtus, ut, ita huc trahat rescriptüm , quod Sirmii datum dicitur et antiquatur, l. v supr. Neque enim Julianus princeps seu imperator Sirinii umquam fuit. Quid Gesta hic sint, quibus hujuscemodi allegatio inserta , videamus. Sane bifariam id accipi posse quis putet? Primum per gesta hic accipienda videantur acta a Legatis, seu allegationes Donatistarum apud Julianum , et sic supplicatio seu preces ipsæ, quibus in scripta redactis , rescriptum deinceps inserium. Quo sensu hoc codice non una lex ex parte Actorum apud principem, seu in consistorio ejus exhibetur, de quo vide Prolegom. Secundo putet quis hic accii pienda gesta judicum Africæ: ubi sane Donatista, una cum rescripto a Juliano impetrato, preces JuIiano oblatas, allegarunt, insinuarunt. 0ptatus lib. iii : Bene nosti quod vel a quo petiverint, et quam rogaverint, ut redirent et tecum venire potuissent, et nos didicimus » cum easdem preces , quas dederunt apud Africano§ judices allegarent ; in quibus infra scriptum est': Datae ab episcopis partis Donati. Augustinus pariter lil). i contra Parmenianum d. cap. 7 , in fin.: Juliano Dona.

IO tistæ, sicut judicum gesta testantur, quibus hi quod

impetraverunt, AllEGARUNT, talibus verbis supplicaverunt. Dixerunt enim, quod apud eum solum jüstitia locum haberet. Et contra litteras Petiliani, lib. ii : Pontius fecit, Pontius supplicavit , Pontius apud Apostatam solum justitiam locum habere prædicávit. His verbis sibi Pontium supplicasse in eodem rescripto suo nominatim sine ambage ipse Julianus erpressit: Exstant ALLEGATioNEs vestrae : non hæc inçerta fama, sed publica monimenta testantur. Et rursum, c. 97 : Imperatori pagano et apostatæ divistis : Quod apud eum solum justitia locum haberet. Quibus precibus et rescripto, sicut ibi scriptum est (sicut ALlEGATioNis GestA testantur), pars Donati universaliter usa est. Nempe scripta principum qui impetraverai;t, ea judicibus et judicum gestis allegábant (les faisaient enregistrer au greffe desjuges), ut docent præterea hoc codicel. ii supr. de integri restitut.; l. unic. supr,

[ocr errors]

210 ANNO DoMiNi 401. XlI.

CONCILII CARTHAGlNENSIS LEGATI0

AD CONSULENDUM ANASTASIUM ET VENER1UM DE PARVUlls APUD DONATISTAS BAPTIZATis,

Ut in catholica Ecclesia clerici ordinari valeant.

Post consulatum Flavii Stilichonis viri clarissimi xiv (vel xvi) kal. Julias, Carthagiue in secretario Basilic;e Restitutæ, cum Aurelius episcopus una cum episcopis suis consedisset, adstantibus diaconibus , Aurelius episcopus dixit: « Ecclesiarum Dei per Africana constitutarum necessitates mecum optime novit claritas vestra, sanctissimi fratres. Et quoniam præstitit Dominus, ut ex aliqua parte sancti cœtus vestri esset congregata sententia, videtur mihi, ut has easdem necessitates, quas pro sollicitudine nostra indagare potuimus, in medium proferamus : quas cum approbaverit vestra sinceritas , sit consequens, eligendum esse unum e nostro numero consacerdotem, qui auxiliante Domino, orationibus vestris, et has ipsas necessitates suscipere possit et gnaviter peragendas implere, perrecturus ad transmarinas Italiæ partes, ut tam sanctis fratribus et consacerdotibus • noslris, venerabili sancto fratri Anastasio sedis

A apostolicæ episcopo, quam etiam sancto fratri We

B

nerio sacerdoti Mediolanensis Ecclesiæ, necessitatem ipsam ac dolorem atque inopiam nostram valeat intimare (ex his enim sedibus hoc fuerat prohihitum ); quo noverint communi periculo providendum : maxime quia tanta indigentia Clericorum est, multæque Ecclesiæ ita desertæ sunt, ut ne unum quidem diaconum vel illiteratum habere reperiantur. Nam de cæteris superioribus gradibus et officiis tacendum arbitror. : quia , ut dixi , si uministerium diaconi facile non invenitur, multo haagis superiorum honorum iuveniri non posse certissimum est. Et quotidianos planctus diversarum pene emortuarum plebium jam non sustinemus: quìbus nisi fuerit aliquando subventum , gravis nobis et inexcusabilis innumerabilium animarum pereuntium causa apud Deum mansura est. v Unde quoniam superiori concilio (Conc. Afric. can. 24 Cod. can. Eccles. Afr. cam. 57) statutum esse mecum recognoscit unanimitas vestra, ut hi qui apud Donatislas parvuli baptizati sunt, nondum scire valentes erroris eorum interitum , et postea quam ad ætatem rationis capacem pervenerunt , agnita veritate falsitatem eorum abhorrentes ad Ecclesiam Dei catholicam per universum mundum diffusam ,

ANNOTATIONES.

de operibus public.; l. xxvi supr. de cohortalibus; l. xii, et 15, 20, 50 supr., de petition., l. unic. supr. si vagum mancip. l. ii supr. de incorporat. Et ita quidem rescripta' gestis allegabantur, ut simul etiam preces , ad qua§ rescriptum emanayerat, allegarentur , seu inuiìiarentur : quod et liic factum a Donatistis. Qua causa Ilonorius gestorum publicationem imperat ; nam nonnisi ex his fucata Donatistarum perfidia imnolescere potuit : vige versa Catholicae confidentio stabilila cónfidentia. Nempe quod Donatistæ , at non et Catholici, adulatione fucata et perfida Juliano obrepserant, atque omne illud quod ab eo impetraveraiìt, malis artibus impetraverant. Nunc postremo loco inquirendum est, quænam occasio lnod tempore Honorio imper. præbita fuerit, ut Juliani apostat e rescriptum hoc pro Donalistis, una cum eorum precibus, post tot demum annos ex actis proconsularibus publice proponi voluerit , atque ominibus innotescere. Putat haud absurde Barouius Donatistarum ( et quidem Petilianii Donatistæ nominatim) epistolam seu invectivam in Catholicos huic constitutiòni occasionem dedisse : qua, ut docet Augustinus pluribus locis, et inter caetera epist. 48 át contra Peliliani epistolam lib. ii, cap. 92, expro

[ocr errors]

tili imp. olim tulerant, Christiani alioquin nominis osore. Quare visum Honorio, rescriptum Juliani cum precibus Donatistarum publice omnibus proponi , ut ita sciretur, quam bonis, imo fucatis artibus id Donatist;e impelrassent, imo quam desperata et fucata perfidia eorum fuerit : quam interpretationem juvare videntur, quæ Augustinus scribit, tum passium , uum lib. 1 adv. Parmenianum, cap. 7, epist. 45, contra, $ aliis longe artibus, puta Catholica confideauia,

atholicorum constantia stabilita fuerit, quos ut a veritate, ita et sinceritate nihil dimovere umquam waluerit; quod sane ex Juliani temporum historia liquet.

Quidquid hujus sit, ut omiitam quod Augustinus testatur de actis Collationis Carthaginensis, quæ iu Ecclesiis Africanis publice Quadragesimæ tempore recitari mos fuit, lib. de gestis cum Emerito; ut omittam quod idem Ilonorius l. lv infr. voluit eadem gesta in publica inonumenta relata, etiam moruuo cognitore Marcellino perpetem habere firmitaueum : simili certe postea exemplo amno l). 412, et Marcellinus acta de sceleribus Donatistarum post Collauionem Carthaginensem publice proponi voluit in Theopropria, quo frequens, ut videtur, multitudo confluebat, velut locum Carthagine celeberriiuum , eademque

bravit Catholicis, quod a principibus adversus se D Augustinus per Ecclesiam recitari desideravit: Gesta,

s ope exp tissent auxilium: atque inter gætera hæc in oain senìentiam dixerat : Quid autem vobis est cum..., sæculi , quos numquam Ghristianitas nisi invidos sensit, etc. Alliauur et Augustini locus contra epistolam Parmeniani lib. 1, cap. 7, circu fin. ubi pariter hoc Donatistarum factum jam proscribebat anno superiore 399 (ut existimo). 11as scilicet invectivas ad aures Honorii pervenisse, per legatos africanos anno 599 superiore, vel ipsum Possidium Calamensem episcopum : Honoriuui his commotum , iu eorum Doiialistarum opprobrium, procaciam eorum efferri voluisse, qua ipsimet a Juliano iimp. Apostata rescriptum seu auxilium inpetrasse innotesceret. F3rtassis et illud putet quis i),,,, ,uistas le legibus ab ilonorio imperatore adver$u m se latis querentes, Juliani factum jactasse exprobrandi animo, quasi minus æquitatis et juris Chrisi;a , ipsi a Christiáno principe ferrent, quain a gen

inquit epist. 158 ad Marcellinum, quæ promisit præstantia tua, vehementer exspecto, et in Ecclesia Hippomensium jam recitari cupio, ac si fieri potuerit, per vnines Ecclesias etiam in nostra diaecesi constitutas : ut audiant homines pleneque agnoscant confessores iniquitatis , non Dei timore extorquente pænitentiam , -sed judiciariadiligentia crudelissimorum peclorum aperiente duritiam : sive illorum qui de homicidio et de excæcato ac debilitato Presbyteri corpore confessi. Et mox : Quod qutem scripsit Eximietas tua, dubitare te, utrum iu Theopropria debeas eadem gesta jubere proponi; fiat , si potest illuc frequens comfluere multitudo : alioquin alius locus celebrior proponendus est, non tameu ullo

modo prætermittendum. Notanla iuterium tria exempla

illa, atque adeo mos publicandoruua, recitaudorum

gestorum quondam cuiu hæreticis, in eorum, ul lo

quuntur, diffumiam eu couvicuioueum. JAc. Gotu.

ordine antiquo per manus impositionem recepti sunt, A compage corporis constitutis inspirare dignatus est.

debere talibus suscipiendum munus clericatus non inpedire nomen erroris, cum veram Ecclesiam illorum putaverint ad fidem accedendo, et ibi Christo crediderint, et Trinitatis sacramenta perceperint ; quæ omnia vera, et saneta, alque divina esse certissimum est, el in his omnem animæ spem constitutam. Quamquam et hæreticorum præsumpta audacia veritatis nomine palliata , hæc tradere audeat , quæ quoniam simplicia sunt, ut præmonet beatus apostolus dicendo, unus Deus , una fides, unum baptisma, et iterari non liceat, quod semel dari oportet, ana— thematizato nomine erroris recipiantur per manus impositionem in unam Ecclesiam, columbam, ut dictum est, et unam matrem omnium Christianorum,

ubi omnia illa sacramenta salubriter, et æterna , et B

vitaliter accipiuntur : quæ perseverantibus in hæresi magnam damnatiouis pœnam conquirunt , ut quod eis im veritate ad æternam vitam consequendam esset luminosius , hoc in errore sit tenebrosius atque damnosius. Quod fugientes nonnulli, et matris Eeclesiæ ubera cognoscentes , qui illa omnia sancta mysteria amore veritatis crediderunt, atque perceperunt, quibus Sacramentorum rebus cum vitæ bonæ probitas accesserit, sine dubio ad officium clericatus tales esse applicandos, ei maxime in tanta rerum necessitate, nullus est qui non concedat. Quamquam nonnulli ejusdem sect;e clerici cum plebibus atque honoribus suis ad nos transire desiderent, qui amore houoris aut persuadent ad vitam , aut retinent ad

Deinde pertractatis et consideratis omnibus, quæ utilitati Ecclesiæ convenire videbantur, annuente atque admonente Spiritu Dei, eligimus cum memoratis hominibus, quamvis de Dominici corporis unitate inquieta dissensione præcisis, leniter et pacifice agere (Conc. Afric. can. 35;; Cod. Can. Eccl. Afr. can. 66) : ut quantum in nobis est, omnibus qui eorum communione et societate irretiti sunt, per universas provincias Africanas penitus innotescat, quam miserabili errore devincti sunt : ne forte, sicut dicit Apostolus (II Tim. ii), nobis in mansuetudine corripientibus diversa sentientes, det illis Deus pœnitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso ad ipsius voluntatem.

Itaque placuit, ut ex concilio nostro litteræ darentur ad judices Africanos, a quibus hoc peti congruum videretur, ut in hoe adjuvent communem matrem Ecclesiam catholicam, in quo Episcopalis auctoritas communiri (al. contemni) in civitatibus potest ; id est, ut judiciaria potestate atque diligentia ex fide Christiana, quid gestum sit in omnibus locis, in quibus Maximianistæ basilicas obtinuerunt, qui ab eis schisma fecerunt, inquirant : et gestis publicis propter firmam nolitiam omnibus necessariam, faciant inhærere (Conc. Afr. cun. 54; Cod. Can. Eccl. Afr. can. 67).

Deinde placuit ut litteræ miutantur ad fratres et coepiscopos nostros, et maxime ad sedem apostolicam (Conc. Afr. cum. 55. Cod. Can. Eccl. Afr.

salutem. Sed hoc majori fratrum supradictorum con- C can. 68), in qua præsidet memoratus venerabilis fra

siderationi dimittendum eeuseo, ut prudentiori suo consilio nostræ suggestionis sermonem cum perpenderint, quid de hac re eis placeat, nos informare digneniur. Tantum de his qui infantes baptizati sunt, satagimus, ut nostræ, si placet, in iisdem ordinandis consentiant voluntati. Oui uia ergo , quæ superius comprehendimus, apud sanctos episcopos agenda esse mecum honorabilis fraternitas vestra perpendat. •

211 XIII. CARTHAGINENSE CONCILIUM AFRICAE UNIvEhSALE, DE RECONCILIANDIS D0NATiSTis.

Vincentio et Flavito viris clarissimis consulibus, idibus Septembris Carthagine in secretario Basilicæ Restitutæ, cum in concilio congregati in Ecclesia Carthaginensi consedissemus ex Africanis omnibus provinciis episcopi; id est, Aurelius ejusdein sedis episeopus cum collegis suis, quos eorum subscriptio manifestat : recitatis epistolis beatissimi fratris et consacerdotis nostri Anastasii Ecclesiæ Romanæ episcopi, quibus nos pateriæ et fraternæ charitatis sollicitudine ac sinceritate adhortatus est, ut de hæreticorum et schismaticorum Donatislarum insidiis et improbiuatibus, quibus Africanam Ecclesiam catholicam gravi;er vexant, nullo modo dissimulemus : gratias agimus Domino nostro, quod illi optimo ac sancto anlistiti suo, tam piam curam pro membris, Christi, quamvis in diversitate terrarum, sed in una

ter et collega noster Anastasius, quo noverit habere Africam magnam necessitatem, propter Ecclesiæ pacem et utilitatem, ut ex ipsis Donalistis quicumque clerici correcto consilio ad catholicam unitatem transire voluerint, secundum uniuscujusque episcopi catholici voluntatem atque consilium, qui in eodem loco gubernat Ecclesiam, si hoc paci Christianæ prodesse visum fuerit, in suis honoribus suscipiantur; sicut (V. August. Epist. 45, n. 16, et Epist. 185, m. 44 et 47) prioribus ejusdem divisionis temporibus factum esse manifestum est : quod multarum et pene omnium Africanarum Ecclesiarum, in quibus talis error exortus est, exempla testanlur. Non ut concilium (V. eamdem Epist. 185, n. 45) quod in

D transmarinis partibus de hac re factum est dissolCod. Can. Eccl. Afr. can. 69), legati etiam prædican- A ipsam plebem placuit de concilio litteras dari, ut et

vatur : sed ut illiid maneat circa eos qui sic transire ad catholicam volunt, ut nulla per eos unitatis compensatio (al. concisio) procuretur. Per quos, autem vel omnimodo perfici, vel adjuvari manifestis frateruarum animarum lucris catholica unitas in locis in quibus degunt, visa fuerit; non eis obsit quod contra honores eorum (quamvis salus nulli interclusa sit) in transmarino coiicilio statulum est, id est, ut ordinati in parte Donati, si ad catholicam correcti transire voluerint, non suscipiantur in honoribus suis secundum transmarinum concilium, sed exceptis his per quos catholicæ unitati consulitur. Deinde placuit, ut his peractis (Conc. Afr. can. 56; dæ pacis atque unitatis, sine qua salus Christiana non potest obtineri, e numero nostro ad ipsorum Donatistarum, sive quos habent episcopos, sivc ad plebes mittantur, per quos omnibus in notitiam perferatur, quam nihil habeant, quod adversus Ecclesiam catholicam juste possint dicere : maxime ut manifestum fiat omnibus per gesta etiam municipalia, propter documentorum firmitatem, quid ipsi de Maximianistis schismaticis suis egerint. Ubi eis divinitus demonstratur, si adtendere velint, tam inique tunc illos ab Ecclesiæ unitate præcisos, quam inique nunc clamant a se Maximianistas schisma fecisse : ex quorum tamen numero quos jam plenarii concilii (Bagaiensis) sui auctoritate damnaverant, in suis honoribus denuo receperunt, baptismum quem damnati ct exclusi dederant, acceptaverunt : ut videant, quam stulto corde resistant paci Ecclesiæ toto orbe diffusæ, cum ista faciant pro parte Donati ; neque se istorum, quos ita receperunt, communione propter intuitum pacis contaminari dicant, et nos contendant (al. condemnent, vel contemnant), id est, Ecclesiam catholicam etiam in extremis lerrarum partibus constitutam, per eorum communionem inquinatam, quos tunc accusantes convincere nequiverunt. 212 ANNO DoMiNi. 402. XIV. CONCILII MILEVITANI uNivERSALlS AFRICAE ARCADIO ET H0N0RI0 A A. V. C0SS. VI Kalend. Septembris habiti, Decretum de Maximiano episcopo Bagaiensi. l)c Maximiano autem Bagaiensi, et ad eum, et ad

ipse ab episcopatu discedat (1), et illi sibi alium requirant (Cod. Can. Eccl. Afr. can. 88).

ANNO DoMiNi 403. XV. CARTHAGINENSIS CONCILII Ex TOtA AFRicA HABITI THE0D0SI0 AUGUST0 Et RUM0R1D0 V. C. C0SS. VIII Kal. Septembr. Decretum de conveniendis Donatistis.

Aurelius episcopus dixit : ¢ Quod in tractatum venit charitatis vestræ, puto hoc Ecclesiasticis gestis esse firmandum. Professio enim vestrum omnium hoc deprompsit, debere unumquemque nostrum in civitate sua per se convenire Donatistarum præpositos, aut adjungere sibi vicinum collegam, ut pariter eos in singulis quibusque civitatibus vel locis, per magistratus vel seniores locorum conveniant. Hoc si omnibus placet, edicatur. » Ab universis episcopis dictum est : t Omnibus placet, et omnes hoc subscriptione nostra firmavimus. Petimus etiam, ut epistolis ad judices de concilio mittendis pro omnibus subscribat sanctitas tua. » Aurelius episcopus dixit: t Si videtur charitati vestræ, forma conventionis eorum recitetur, ut hunc tenorem prosecutionis omnes, si placuerit, teneamus. » Ab 213'universis episcopis dictum cst : Recitetur. Lætus notarius recitavit.

[blocks in formation]

ANNOTATIONES.

(1) Ut et ipse ab episcopatu discedat. Maximianus Bagaiensis episcopus (cujus etiam meminit Augustimu§ lib. iii contra Cresconium cap. 45) ex Donatistarum schismate ad Ecclesiam catholicam conversus, cum pacifice a populo haud reciperetur, bono pagis consulens, ipse episcopatu cedendum, existimavit, deque ea re- litteras ad synodum misit, quibus.annuéntes Milevitaiii Patres Spontaneam illius abdicationem admiserunt atque in ejus locum alium, Castorium fratrem ipsius subrogarunt, ad quem exstat epistola Augustiiii et Alypii 258, quæ laudes continet abdicantis §e Maximiaiii his verbis: Longe est gloriosius episcopatus sarcinam propter Ecclesiæ vitanda pericula deposuisse, quam propter regenda gubernacula suscepisse. Ille quippe se homgrem si pacis ratio pateretur, digne accipere potuisse demon$trat, qui acceptum non defeiidit indigne. Voluit, ergo Deus etiam per fratrem, tiium filium nostrum Maximianum ostendere inimicis Ecclesiæ, esse in visceribus Christi ejus, qui non sua quærant, sed quæ Jesu Christi. Neque enim illud jiini$terium dispensationis mysteriorum Dei victus aliqua saeculari cupiditate deseruit, sed pacifica permotus jietate deposuit, ne propter ejus honorem fæda et peri3ulosa, aut fortasse etiam perniciosa im membris Chrisli dissensio násceretur. Et post pauca : Te vero, fili carissime, qui nulla tali necessitate q. suscipiendg episco. patu impediris, obsecramus, ut in episcopatu Vaginen$is (legendum Bagaiensis). Ecclesiæ fratri tuo non ignominiose cadenti vel gloriose cedenti succedas. Ex§tiit spontaneæ abdicationis non absimile exemplum in Aétis Ephesimæ synodi iii œcumenicæ, de Eustathio Paniphyliæ provinciæ metropolitano, qui cu

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
« ElőzőTovább »