Oldalképek
PDF

David animam ' ad regimen vocatam modis omnibus A demum ab ipsis gentibus t Judæorum discere, ac

collaudat, edocens : * Astitit regina a dextris tuis (Psal. xliv, 9). Aliam etiam sequi hortatur : b Audi, filia, et vide, et obliviscere domus patris tui, et concupiscet rex speciem tuam (Ibid., 40). c Ut ergo est rationis, convenit cognoscere quod alii in regnum (Matth. xxv, 34), alii in paradisum (Luc. xxiii, 45), alii in vitam (Matth. xix, 17), atque remissionem peccatorum (Luc. xxiv, 47) in fuluro erunt deputandi, quod ° non negatur currentibus, ac volentibus nunc ut oportet ; ° dissimulantibus autem, et non recle currentibus, a Domino hæc non erunt conferenda, CLl.

* Est hæresis quæ putat quod Iliesus filius Nave populum Judæorum cultris lapideis circumciderit, uod nec rerum natura, nec virtus aut ratio persuaet : facilius enim Judæi periclitari poterant quam curari, etsi secundum Dei potentiam quam impossibile non est, aliquid tamen reruum natura non patitur, nec ratio persuadet. Ne ergo petriuis cultris dicant circumcisos Judæos de paganorum durissimis mentibus ac lapideis quæ antea fuerant quidem impietati deditae, postea vero credentes in Domino amissa mente lapidea meruerit, id est verbo Dei circumcidi mente, doctrinamque jam cœlestis potentes Judæos circumcidere, id est Christi eis iusinuare scientiam salutarem de lege et proplietis, eam quippe nuntiantes atque comprobantes undique. Quamvis enim et quotidie circumcidantur Jud;ei ab his qui ante erant Gentiles, id est doceantur de lege et prophetis, de fide Christi Domini scilicet Salvatoris, çui si crediderint et ipsi salutis remedium acce|)turi sunt: perseverantes autem in duritia mentis lapideæ, aeterno erunt judicio detinendi. \deoque et Dominus in eorum cohtradictione pertinaci dicebat quod filii eorum, id est pagani, ipsi erunt judiees eorum atque doctores, id est gentìum populus, qui ante in mente lapidoa versabatur, iiostea vero per Christi fidem merebatur ad scientiam salutarem pervenire. Israel autem secundum legem currens ut scriptum est, ad legis virtutem pervenire non potuit, quia non ex fide, séd ex operibuis eurrere properabat. Jaeob enim dicit quod ipse erit spes gentium, non Judaeorum. Oportet ergo Gentes credere universas primum, tunc

doctrinam Christi Domini de lege et prophetis audire, atque ita acquiescere ut compleatur, donec plenitudo gentium intret, et sic omnis Israel salvabitur, sicut scriptum est. Et alter proplieta ait : Aufer ab eis cor lapideum, Domine, et da illis cor carneum. Et Dominus, Si isti tacuerint, lapides clamabunt.

CLII. DE SPIRAMINE QUOD ADAM ACCEPIT HAERESIS.

Alia est hæresis, quæ 8 spiramen quod accepit Adam (Gen. 11, 7) putant tantum esse, juantum ést a Christo post Resurrectionem b concéssum Apostolis : cum ignoret quod * spiramen est modicæ virtutis aliqua gratia, in audienda Lege Dei multorum primum. Spiritus autem perfectionis est plenitudo. Spiramen itaque datur ab infantia et catechumenis. Spiritus autem in incremento doctrinae, Fideique, el salutaris baptismi plena Dei gratia, ut intelligere, et ad majorem jam possit scientiam pervenire. i ldeo

B que post * baptismum, Spiritum ut Apostoli jam non,

sed spiraumen accipit qui baptizatur in Trinitate. Commune est elenim omnium spiratneu. Spiritus autem paucorum est fidelium atque credeutium, et discentium; et veluti ab houore ad honorem, et a gloria ad gloriam majorem , cœlestemque scientìam el gratiam pervenientium, dicente Apostolo, quod j a fide in fidem procedimus (Rom. i, 17), et * a gloria ad gloriam prodire properamus (II Cor. mii, 18). Ideoqne ait ipse : 1 Primus homo de terra terrenus, secundus homo de cælo coelestis (l Cor. xv, 47), ut et m matnra non exsors Christi munerisinveniatur aliena peuiuus, id est uec catechumenus; et fides atque doetrina , studiumque et vita præclara , in paucorum fidelium, et eupientium voluntate dignosceretur exul»erans, dicente Domino : m Iiabenti dabitur, et plus ei adjiciefur; non habenti autem, v et quod habere rideiur auferetur ab eo (Matth. xiii, 12; xxv, 29). Quod Judæo contigit, et aliis iidem plurimis.

[merged small][ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

lem, æstimat secundum litteram ita dixisse Scriptu- A exsnltat, hoc prædicans quotidie, atque edocens,

raim : cum non Jerusalem metiri, quæ tradi debebat hostihus, sed * credentium recte, atque paucorum perfecie, electio nuntiabatur per angelum affutura; ut dictum est : b Multi vocati , pauci electi (Malth. xx, 16; xxu, 14). Jerusalem ergo in funiculo agrimensorio mensurabatur, id est et ante sub paucis, * et post fidem Christi paucorum catholicæ fidei ' gigneudo electio prædicabatur in sæculo. Quod et Apostolus ait : d 0portet hæreses esse, ut probati manifestentur (I Cor. xi, 19). Quia ergo e fuiiiculus h;creditarius triplici virtuté connexus est, id est Patris, et Filii , et Spiritus sancti; haec conjunetio cum in una , eademque accipitur Fide, atque credulitate; æqualitatis quippe, et virtutis conjungenda unitas, atque colenda potentia cum noscitur ab Ecelesia catholica, non in diversa majestatis aut qualitatis credenda substantia praedicatur, ut quidam æstimant hæretici. Quod et Dominus dicere dignatus est : f Putas Filius hominis cum venerit, inveniet Fidem super terram {Luc. xviii, 8)? Quia et ante a Propheta quod tunc erat in paucis, et post Christi praesentiam, passionem, et resurrectionem ejus, divinamque sententiam qiiod essent praevaricaturi, hoc ita nuntiatum sit , ut sint h:crelici hodie qui a Spiritu sancto, aut a Filio recedentes, diversam majestalis et potentiæ inæqualitalem quotidie prædicant aberrantes. In hoc ergo nos oportet agnoscere , quod funiculus , ut ait Salomon (Eccles. iv, 12), triplex non disrumpitur, quod et credi debet a nobis; quod et de divina substantia, et propria, Filius, et sanctus sit itidem Spiritus , Patri quippe couuexus in omnibus, qui et cognosci debet, et coli ab omnibus. In hac ergo conjunctione baptismi et Salvator nos dignatus est confirmare, imperans : 8 Euntes buptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Iii quo conjungen1es Filium Patri, et Spiritum cum Filio , et Patre, hauc salutem cognosciimur adepturi, quia non aliunde salutis remedium , nisi ex fide hac humano generi,

eademque hanc omnem impietatem Paganam, et iniquitatem Judaicam destruens , quotidie omni exsultat in gaudio. Nam etsi triplex funiculus debet accipi primum i Mandati , deinde Legis in medio tempore, deinde Gratia Salvatoris : ütilitatis non parvae est aut si de fide, spe, atque charitate, ut dixit beatus Apostolus (I Cor. xiii, 15), quis velit accipere; et in hoc non parvi est intellectus prudentioribus, ac spiritalia Q;;amulus plurimis.

* Sunt quidam hæretici qui de Helia beato opinantur quod ei corvi sero carnes ad escam, et mane panes attulerint, non attendentes quod cuncta sanctus ac beatissimus propheta non carnes edebant (sic) aliquando, qui omnem talem escam contempserat, abstinendo voluntate, cujus et causa tantæ dignitatis a Deo honorem meruit adipisci, ut in paradisum raperetur sublimis, ubi cum sanctis omnibus conlocaretur. Nam si de pane quidem aliquis dixerit, rationis interdum est quod ei corvi attulerint : dé carnibus autem incongruum reperitur; nam in hoc crudelitas beluina hominum insequentia beatissimum prophetam ostendebatur : in avibus autem, id est corvis, tantum mansuetudo et lenitas monsurabatur, ut a quibus avibus humaiia aberat ratio, qui noii erant Dei imagines rationabiles, sed aves sicut pecudes sensibiles creatæ solummodo, in eis autem avibus ad opprobrium liominum Judæorum regisque ex voluntate pessima insequentium propheta àgnitio et sensuum lenitas insita monstraretur in operâ tanti ministerii quod beato prophetæ quotidie monstrabantur, ut in eis avibus ministrabaniur, ut in eis avil)us magis inveniretur esse ratio quædam lenitatis motu quodammodo concessa velut rationabilis. Nam omnia hnjusmodi creata a Domino subjecta sunt homini ut regi ac rationabili dominoque urbium versitatis (sic) pecudum, volatilium ei serpentium quippe sicut scriptum est in libro Geneseos demonstr.ireíür.

cognoscimus affuturam; Unde et in hac conjunctione C C LV. HAERESIS DECERPTA EX ISAIA PROPIIETA

sanctæ adorandæque Trinitatis gaudemus, in qua ante Adam pater noster, Noe, Abraham , Moses, et prophetæ, sacerdotes, judices, et apostoli pariter, et evangelistæ h prædicantes meruerunt consequi ' angelicam dignitatem; in qua et Eeclesia calholica

DE CllERUBIM ET SERAPIIIM. * £st qugque haeresis, quæ cum legit in Isaia pro. pheta, quod k Cherubim, et Seraphim animalia duo sex peunis prædita, ' duabus faciem Dei, duabus pe

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

des tegebant, et duabus clamabant voce sublimi A cooperiebant ; duabus autem i clamabant, ne forte

Deum collaudantes, nimium * conturbatur ; et nunc historiam quærens, nunc rationem * intellectibilem perscrutans, diversa ambiguitate fatigatur. Cum et secundum litteram non parva sit utilitas, et secundum * intelleclibilem rationem, Chrisli resonet * cœlestis scientia. Secundum litteram eiiim primum , quod Deum invisibilem Scriptura docendo, impietatem ubique paganam damnabat in quo Scripturæ illorum impiæ visibilem et compositum prædicant. Deinde etiam Judæorum, ne et ipsi pari cæcitate obtecti, ut Gentes impiae, corrupti sensibus deperirent; hoc ita edocuit. Sed hic etiam erat Judæorum futuri temporis in Christi praesentia incredulitas, et coopertio annuntianda mysterii : quod cæcitate operti nimia, nec prophetæ, nec ipsi Domino erant postmodum credituri, cum missus ad populum praedicat manifeste : Aure audietis, et oculo videbitis, * et non intendetis (Isai. vi, 9; Matth. xiii, 14). Cooperti quippe tenebris, lucem salutis æternæ, id est Christi carnalem præsentiam non erant agnituri, sicut et factum est; quod Apostolus docens, h velamen esse usque hodie in cordibus eorumdem positum affirmavit (II Cor. iii, 15), quod non revelabitur usque quo Christum mon crediderint Salvatorem. e Ubi autem conversi fuerint, id est crediderint in Christum Dominum, auferetur velamen ab eorum corulibus. Quod autem et duo animalia nuntiata sint Cherubim, et Seraphim, Lex quippe, et prophetæ, testes Christi, et Doctores sæculi, non est ambiguum. Velabant autem d faciem, et pelles Domini ; sive quia in parabolis, et similitudinibus, et ænigmatibus docebatur mysterium, ut scriptum est : • Aperiam os meum in parabolis (Psal. Lxxvii, 2; Mauh. xii), 55). Et David : f Revêla oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua (Psal. cxviii, 18). Et Apostolus : “ Filium suum, inquit, Pater h revelavit mihi (Galat. 1, 16); id est de Lege, atque Prophetis ostendens. Sex autem pennæ erant eis, et duabus quidem faciem, et duabus pedes

faciem, et pedes cum dicit Domini coopertos. quod sursum atque deorsum est, et longitudo, et latitudo de Deo j monstraretur, quoil nec altitudo (Job. xi, 8, 9), nec profundum, nec latitudo, nec longitudo Dei potest cognosci, aut inveniri condigne ab aliqua creatura, et maxime hominum, aut humanis quorumdam sensibus comprehendi; qui etiam tantam elementorum naturam immensamque creando perfecit, quanto magis, qui talia fecisse cognoscitur, modis omnibus antecellit ! Solum autem per Fidem iioscitur; k quia virtus, inquit, in infirmate, in similitudine, et ænigmatil)us perficitur, atque invenitur (II Cor. xm, 9). Cumque tanta immensitas Dei dicitur, atque nuntiátur, duabus pennis, id est a Cherubim, et Seraphim, Lege, atque Prophetis canitur et praedicatur. Duarum etiam pennarum clamatio die, noctuque, id est et hic, et in futuro, cordis quippe credulitas hominum, atque oris confessio non desinens invenilur quotidie resonando, quae et tunc canebatur ab Angelis, atque ab hominibus praedical)atur in sæculo; ut quod videre in excelso, profundo, lato, atque longo non poterant, corde credentes, atque ore confitentes, indesinenti voce cam tantes omni tempore lætarentur. Nam, quod invisibilis et 1 incapabilis sit divinæ qualitatis natura et substantia, in Lege, et Prophetis ostenditur, Joanne dicente : Deum nemo vidit umquam (Joan. 1, 18). Non dixit, non credidit, sed, non vidit. Ergo Dominus credendi poteutiam , et confitendi solum fiduciam tribuit, ut virtus ejus in eiiarranda carnali fragilitate manifesta nosceretur : quod et Dominus ubique Fidem suam praetendit hominibus, quam et ipse ante dederat, posteaque in sua praesentia confirmaverat. Cherubium autem, et Seraphim m quadriformia , id est Leonis, Wituli, llominis, et Aquilæ, diversa sunt Sanctorum pariter, virtutumque certamina fortiora, præcellendae eorum variaeque dignitatis, m patriarcharum rjuippe, et prophetarum, sacerdotum, atque

COD. MS. SANGERM. LECTI0NES VARIANTES.

1 conturbantur... quærentes • inlelligibilem perscrutantes... fatigantur

* intelligibilem rationem * coelestis scientia

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ.

[ocr errors]

' Revelavit. Witiose priores editi. revelabit. FABRic. * Clamabant. Caveeimendes volabant. Nam licet res ipsa et locus Isaiæ hoc requirit, tamen Philastrius haud dubie scripsit clamabant, ideoque etiam infra clamationis duarum pennarum facit mentionem. FAb. i Monstraretur. Ita sensus poscit scribendum pro monstraret. FAbric. — Monstraretur. Monstraretur pro monstraret hoc loco scribendum esse monet Fabricitis ; verum addere poterat, monstraretur legi etiam in editione Basileensi. Sic Philastrius hoc modo eod. cap. 155 : Non impar fidei, ac certaminis gloria in conjunctione diversae virtutis momstraretur ; cap. 150: hoc et 1 ub Judæis seductione ejus commissum facinus monstraretur; cap. 152 : ut pænitentiam jam bona fructuositas hortamento Dei monstrarelur hominibus; cap. 138 : ut et illorum primorum virtus præpotens monstraretur; et alibi. GALEARD. * Quia virtus, inquit. 'H δύναμάς μου ἐν ἐσθενεία τελειοῦται. FAbric. ' Incapabilis. Quæ capi nullo loco, nulla comprehendi inente humana potest, άzópyro;. Fabric. — Nam quod invisibilis, et incapabilis: Frequens hujus vocis usus antiquis Ecclesiae Patribus, ejusque exempla suppetunt ex Glossario Cangii in Capabilis, quibus duo hæc addo ex veteri Ii enæi interprete i, cap. 2: Quemadmodum erat sine initio, et incapabilis, et incomprehensibilis; Irenæus : 'o; £v άναρχάς τε xxi ÉÉÉ Item iv, 20, al. 37 : Incapúbilis enim ater; et paulo post : Et propter hoc incapabilis, et incomprehensibilis, visibilem se et comprehensibilem, et capacem hominibus præstat. GAlEARd. m Quadriformia. Supra c. 139. FABRic. n Patriarcharum, próphetarum, sacerdotum, aposto•

apostolorum itidem cum màrtyribus sociata; ut in A (Isai. vn, 6) venerit missus * a Deo ad prophetam,

qùibus ante a tanta fides et dilectio Christi exuberans noscebatur, b impar autem doctrina in quibusdam postea cogente causa temporis canebatur, non impar tamen Fidei, ac certamiuis gloria in conjunctione diversæ virtutis monstraretur a Christo concessa, atque condonata, inque omni Christianorum populo nosceretur; ut quod videre non possumus, nec humanis condigne sensibus definire, corde credentes, atque ore confitentes, his duarum pennarum virtutibus `non desinamus Julaeis, et Gentibus hoc audii pr;edicare, atque his sublimes viruulibus evoare ; sperautes e cælestia, ubi Christus est Domimus, ut ait Apostolus (Coloss. iii, 1), inque hac sententia salutem perpetuam posse consequi non dubitantes, docente eodem : d Quod si credideris in corde tuo, et confessus fueris Christum Dominum Salvatorem corpore crucifixum resurrexisse, salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem (Rom. x, 9). Unde ait de Christo Domino, quod ejus qualitatis divina substantia non in visione et mensura, aut compositione consistat aliqua, sed in fide virtutis, atque confessionis nostræ exuberans consummatur ; e quæ latitudo et longitudo, altum atque profundum sit scire, im-iuit (Ephes. iii, 18, 19), f eminentissimam et incomprehensibilem Christi Dei gratiam atque non est humanæ fragilitatis potenter expromere, sed in fide atque per fidem facile posse contingere docuit, quod mens hominum non prævalet enarrare. CLVI. IIÆRESIS DE ISAIA PROPHETA : LABIA TACTA CARBONE.

Sunt quidam qui æstimant, * quod Isaias post confessionem populi peccatoris, ac precem qiiam supplex ad Deum effuderat, 8 de Cherubim unus

et acceperit de forcipe carbonem, et tetigerit labiâ ipsius, aitque ei :' Ecce jam mundatus es (Ibid., 7). ' Putant autem de angelis unum venisse ad eum, aut de animalibus, aut de forcipe ignem accepisse, et mundasse prophetam, quod iion est adeo * scientiæ salutaris; cum hic de Cherubim, aut Seraphim unum animal cum dicit, id de duobus Teslamentis dicit : unde patriarchae, prophetæ, sacerdotes 1 edixerint, et aptistoli, qui mundo omni adventuram gratiam osteudebant k quadriformi virtute fulgentia munera ad certamina cœlestia capientibus ministrantes. Nam ' Cherubim plenitudo scientiae dicitur, m Seraphim virtus ignea peragrans appellatur. Hi itaque plenitudinem habentes scientiae spiritalis, ac Christi mysterii tenentes divitias, diversas doctrinas jussu Domini nobis dimittunt et deferunt, omnique sæculo itidem sine quadam intermissione nuntiantes ; ex quibus unus missus est ad Isaiam prophetam, hanc quippe Christi doctrinam annun

B iians, Salvátorem, quod erat adventurus in carnem,

Spiritusque divini credentibus allatur us gratiam copiosam. Isaias itaque de patriarchis, et Lege, et prioribus suis prophetis acceperat gratiam forliorem, id est divini Spiritus polentiain ampliorem; a prioribus scilicet, * ut Christi mysteriuiù, id est incorporationis ipsius, si culo gratiam nuntiaret. Ideo et m Dominus ad quosdam : 0 duri corde, et imprudentes animo (Luc. xxiv, 25), cur non advertitis, quod Lex, et prophetæ de Filio hominis, quæ ante prædixerant affutura, cuncta consummari oportuerat? Decebat enim de patriarchis, et Lege heatum accipere Isaiam, ut ab eis doctus, forti animo Clirisli carnalem præsentiam prædicaret. Ignem etiam quod ait accepisse angelum, et purgasse ipsius labia, utique divini Spiritus ei gratiam ostendebat concessam

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

a Domino, ut ait : • Ignem veni mittere in mundum, A tur, Legis, et prophetarum, astantia Domino, t sicut

quam volo ut accendatur ocius (Luc. xii, 49)? De
forcipe autem, id est de ferro, de invicta natura
ejus, atque divina quippe dicebat potentia, quod
corpus Christi divino Spiritu, divinaque potentia in
utero sanctæ Virginis creatum, atque consummatum
esl, sicut scriptum est : b Spiritus sanctus superveniet
in te, et virtus Dei obumbrabit te ( Luc. i, 55). ' In
quo apparens corpore vinceret omnia, a nuilo au-
tem superaretur. Sicut enim ferro domantur ac
subjiciuntur omnia, a quo et gladius gignitur, ut
dictum est : c Verbum * Domini gladius bis acutus
( Hebr. iv, 12 ), qui domare * potest leslimonia,
domari autem ab aliquo non potest : daturusque eis
erat post passionem in resurrectione divini Spiritus
beatis apostolis invictam potentiam, ut scriptum
est : d Spiritus Domini super me, e et cætera (Isai.
lxi, 1). Et Petrus promissione accepta a Patre, f ad
Judæos dicens, effudit hanc gratiam, quam vos
videtis, atque auditis hodie. Igni etiam forcipem
sicut formari cognoscimus, ila et corpus Domini
divino Spiritu ( Luc. 1, 35) novimus consummatum.
Itaque ita suis eum dedisse in corpore illam promis-
sam gratiam, atque invictam potentiam, ut ait : 8 Dedi
vobis potestatem calcure super omnem virtutem inimici
(Luc. x, 19); et Apostolus : h Quis nos separabit a
charitate Christi ( Rom. viii, 55) ? per quæ eis cunctis
jam in hoc credenlibus sæculo, ul dicuum est, per
impositionem manus apostolorum divinus dabatur
Spiritus in Christum Dominum credentibus Salva-
1orem (Act. vi, 6; vni, 17; ix, 17; xiii, 5; xxviii, 8).
Et sicut duo animalia duo hæc Testamenla accipiuii-

viderunt in monte : postoli ; attamen j rationis erit,
quod et duo animalia intelligenda sunt * Mandatnm
primum quod datum est, i quod et spiritale potest
intelligi, ul scriptum est, quod et Salvator rn non
solvit, sed confirmavit potius. Secundum autem ami-
mal doctrinam Christi, id est fidem ejus, et gratiam
incorporationis, et Teslamenti, passionisque ejus,
et resurrectionis mysterium continebal. Unde n Lex
litteræ in medio est posita inter Mandatum, et Gra-
tiam, quæ si intelHigitur de Christo, consentanea in
multis accipitur; si autem in carnali justificatione
quis salvari putaverit, abjicienda decernitur ; cum
de Patre, et Filio, et sancto Spiritu ante Legem, id
est ° ante tria millia annorum et septingenuos annos,
justi priores illi sub Mandato viventes, ac beatam
Trinitatem colentes, et suis filiis iradentes, cogna-
Iisque et saeculi prædicabant, mysteriumque Christi
l)oinini de ipso Mandalo * antiquissimo nunliabatur.

B !' Lex ilaque admonitio Mandali est, q quæ et con-

jungitur secundum fidem colendæ Trinitalis, et iterum
separantnr quaedam ejus propter Judaicam, et carua-
lem justificationem; cum et prophelæ illa destruxerint
anlea, et Salvator abjecerit, et apostoli vetuerint
circumcidi homines (Galat. v, 2). Lex itaque de
Mandalo * causa cogente carnali descendit ad tempus.
Gratia autem Christi, id est mysterium incorpora-
tionis, et passionis, et resurrectionis, fideique ejus,
et ascensionis in cœlum ante Legem a justis omnibus
noscebatur, el * quærentibus, et capientibus uon
celabatur ; ut Enoch, Noe, et Melchisedech, et
Jacob, et aliis justis ac beatissimis Palriarchis, et

[ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Opera. Pelagius praef. ad Epistolas Pauli distinguit
Legem naturæ, Legem litteræ, et tertiam Legem
veteris novique Testam. per Spiritum sanctum no-
vissime datam perJesuin Chrislum Dominum nostruum.
per quem habemus accessum in Gratia ista ìm qua
slamus, et gloriamur. Idem Pelagius Legem litteræ
pro Mosaica saepius ponit Commentar. in Rom. u,
5. FAbric.
o Ante tria millia annorum et septingentos annos.
Tot anni ex Philastrii calculo effluxere ab Orbe con-
dito usque ad (latam Moysi Legem. Vide quæ supra
ad cap. 110 et 112. FAbhic.
P Lex admonitio Mandati est. Lex repetit denuo
et in memoriam revocat ea, quæ per lumen naturale
hominibus ante Legem observanda Deus significa-
verat. FABRic.
q Quæ et conjungitur secundum fidem. Pars Legis
Mosaicæ, quae pietatem et morum innocentiam spectat,
etiam Christianis sancte servanda. FAbric.
r Causa cogente carnali. Ilæc ita conjungenda sunt;
estque sententia, propler causam carnalem, duritiem
cordis Judæorum, qüaedam fuisse a Moyse superad:
dita Legi nalurali, iieutiquam perpetua vero ilia, sed
a Chrisio iterum abroganda. FAbric.
s Quærentibus, et capientibus. Ita legenduwm pro
cupientibus vix dubitabis, si caput {45, et 146 et
ad h;ec a me notata contuleris. FAbric. — Quæren-
tibus et capientibus. Optima Fabricii emendatio, qui
subdit: Ita legendum pro cupientibus vix dubitabis,
si caput 145, ét 146 ibique a nie notata contuleris. In
Basileensi, et Lugdun. editione legitur cupientibus,
sed in ms. Corbeiensi recte capiemtibus; ex quo sup-
plendus quoque locus cap. 150, juxta quod quisque
desiderat, ulji Corbeiensis plenius, juxta quod capit
quisquis et desiderat. Sic idem Philästrius cap. 156,
fulgentia munera ad certamina cælestia capientibus
ministrantes; quare etiam cap. 155, procul dubio pro
cupientium scribendum est çapientium, de quo dubi-
tabat Fabricius. GALEARD.

« ElőzőTovább »