Oldalképek
PDF

pellantur, et ^ Hermioritæ. Addunt etiam diversos A cium non credentes, qui i in locis Galatiæ commo

[blocks in formation]

hus appendix Tertulliani de Præscript. c. 52. Cujus mentio Procli etiam apud Eusebium vi Hist. c. 20. FABRic. a Hermioritae. Herraiæ videlicet, de quo capite superiore, discipuli, aliis dicti Hermiani, vel Hermo. geniani. Porrò Hermioritas scripsi pro Hermiotitis, ùuia observaveram Philastrium hac terminatione deJectari, ut supra in Musoritis, Puteoritis. FAbRic. l, In Ezechiele. Cap. 1, 5 seq. Philaslrui sententiam de hisce quatuor animalibus cognosces iufra hæresi 455, 148, 149. FAbric. c Regem Parthorum. Ita scribendum esse existimo pro Pastorum, quol prae se ferebant superiores ediiiones, et merito obscurum visum est doctissimo viro Jacobo '1'homasio, qui in pr;vfationibus suis p. 385, seq. copiose super hoc Phiiasurii logo disseruit. N. imen vero Parihorum positum hoc loco vel pro Persis, ut a Tertulliano et aliis factum notavit Salmasius ad librum de pallio p. 119 (et Persarum pro Parthis. Wales. ad Ammiani xxxi, 2, p. 620; Ez. Spanheim p. 149 b, ad orat. 1 Juliani), vel quod malim (quia Ægyptiis preiuiituntur) pro Assyriis, nam ita èu Ammianus M arcellinus i'aruhos pro Assyriis posuit xxviii, 4: Palpantesque advenam deformitute magna blanditiarum ita extollunt, ut Seniramin Parthi, vel Cleopatras Ægyptus, aut Arthenisiam Cares, rel Zenobiam Palmyreni. (Zenobiam Palmyreni. Sic Assyrios pro Persis poni, qui debellatis Babyloniis Assyriam $ibi subjeceie, molavit Ilerm. Witsiiis tom. I Miscell. s:ier., dissert. 8.) Fuit etiam regum dynaslia in Ægypto, numero decima septuma, quæ dicta est Paslorum. Sed de illa exponi Philastrium, quæ sequitur distincta Ægyptiorum meutio, haud permittit. FABRic. d Vitulum Ægyptiorum. Ut Assyriis leonem tribuerunt propter potentiam, ita Ægyptiis vitnlum, quod ab eo viluli specie Apis cultus fuit, itemque Mnevis. Vide Herodotum iu, 28, Strabonem lib. xvii, p. 555, Ammianum xxii, 13, et Pliniuin viii, 46 Hist. aliosque. FABRic. e Aquilam Romanorum, Propter insigne aquilæ quo jam pridem ßomani (a C. Marii maxime tempore teste flinio x IIist. 4) usi sunt. Aquilam in hoc viso £zechielis etiam de Romanoruii imperio accepit Nicolaus Lyra, et e Judæis Rabbi Eliezer. Wide laudatas Jac. Thomasii præfationes p. 389, 599. FAbRic. f Piissimorum. ld esl Cliristianorum. Ilanc porro animalium Ezechielis interpretationem quam h;ere. sibus Pnilastrius præsenti loco ascribit, vix usquam alibi reperias. FAbric. £ Librum unum Sapientiæ. Constat Ecclesiastici Volumen a veteribus p;issimum appellari jam Xoyizv τοῦ Σειραz vel του Ίασου, jam πανάρετον Σοyizv. júm laud., i i iiomine S uloimonis, jaiu simpliciler, niullo auctoris nomine ascripto , Σopizw. Non immerito itaque mireris a P.uilastria iuier hæreses Proclianitarum referri quod Sirachudis Sapieutia veluti S uloimofve , usi suiit : quainqiia.n enium verissimum est mutuo illam tempore post Salom »nein scriplam esse, tamen non debebat Philastriuin fugere multos hoc

[ocr errors]

fecisse alios itidem bonos et ealholicos scriptores, quorum magnum numerum allegant Serarius ad epistolam M S. Bonifacii , et Cotelerius ad epist. Clementis Romani p. 478 seq. Vide etiam S. Ambrosiiim in Psal. xxxvi, tom. I Benedictinor. p. 807. FAbhic. h In carne venisse negantes. Hoc unum iisdem verbis de Proclianitarum erroribus e Pliilastrio excerpsit Augustinus hæresi 60. At auctor Prædesuinati : Dicunt isti, Dei Filium sic paruisse (hoc est apparuisse) in terris, sicut Raphaelem angelum, aut Gabrielem , non carne assumpta, sed visa, id est za** δόκησιν dumtaxat, uon in vero corpore humano. Quoniam vero adulit eos nullum alium errorem pati, hinc colligo scriptori huie, quod ex aliis etiam arguuueutis suspicor, Philastrium, qui * plures meumorat, haud inspectum , sed solum Augu-tini librum , queim zz=à πῦδα perpetuo sequitur, ad inauus fuisse. FABRic. 1 In locis Galatia'. Vide, si placet, quæ dicta sunt capite superiore. FABRic. ] Ut vulpes latitantes. Auctor Prælestinati : Sic se miscent populo Dei , ut non intelligantur. Denique quia nullum alium errorem patiuntur, communicant nobiscum, et hoc est quod pejus est, quia quoscum, qu;e simplices invenerint, ita eos [aciunt seutire et credere. FAbric. k Salomon. Werus nempe ille, non Proclianiuarum, Cantic. ii, 15, qui locus frequentissiine apud veteres hæreticis Ecclesiam lacerantibus applicari solet. Cæterum uvis maxime insidiari vulpes, noluiu ex Nicandro, Theocrito et aliis, quorum loca adduxit Bocharius Ilierozoici iii, 13. FAbric. 1 Floriani. A Florino dicendi potius Floriniani, tamen Florianos vocal etiam Augustinus et auctor Prædesiinati c. 66, licet hic Florianum appellet, qui aliis est Florinus presbyter Walenuiuiaiius Rom;e Commodi Imp. temporibus (circa A. C. 182) cui librum de ogdoade opposuit S. Irenæus, et libruuu le monarchia, sivé meum non esse malorum auctorem. Vide Eusebium v Hist. 1 c. 20, Theodoretum lib. i de IIæret. fab. c. 25. Fuit et Flora quædam ad quam scripsit Plolemæus hæreticus apud Epiphan. xxxiii, 3. FAbric. m Curpocratiani. Mirum est Carpocratianos hoc loco ingeri a Philastrio, qui de Carpocrate jam dixerat supra c. 55. Neque de Carpocratianismo Floriauorum Augustinus vel auctor Prædesiinali verbulum addidit; atque num idoneo auctore hoc tradideru Philastrius, merito dubitat Dodwellus diss. 6 ad Irenaeum p. 452. FAbiaic. — Floriani, sive Carpocratiuni. Locus hic Pnilastrii profertur in Collectaneis ad Clein Alex. iu Strom. p. 514 ed. Potueri; de Florino antem et Blastro ejus $ocio Eusebeius v, 15, ed. Wa. lesii, cujus loci versio merito castig tur a Massueuo, dissert. 2 in S. Iren., art. 5, § 59. Florinum iterum carpit Philaslrius infra c. 79. GAlEARD. m Milites. Apud Epiphanium xxvi, 5, atque inde Damascenum h;eresi 26, inter Gnosticorum appel!ationes occurrit nomen στρατιωτικόν. Certe quæ deinceps de hæreticis hisce et eorum dogmatibus PhilaChristum b natum de Wirgine non credentes; omnemque Resurrectionem in (ìliorum procreatione, nefandi coelus æstimantes* cunsistere, ul in Ecclesia sua post occasum solis e lucernis exstinciis misceri cum mulierculis non dubiiaverint, Legis præceptum implere putantes : d Nascimini et multiplicamini (Gen. i, 28). Judaismo potius et paganilati parere nefandæ, quam Christianæ veritati acquiescere properantes; pecudumque potius vitam et amentiam detinentes, quos et Scriptura vitae pecudum comparavit (ll Pet. ii, 12). LVIll. DE PASCHATIS FESTO HAERESIS. cum non intelligunt virtutem Scripturæ, nec desiderant discere, in haeresi permanent pereuntes, ut etiam a Cerinthi illius hæretici esse, audeant * dicere et Apocalypsin b itidem, non beati Joannis evangelistæ et apostoli, sed Cerinthi hæretici, qui tunc c ab apostolis beatis hæreticus manifestatus, abjectus est ab Ecclesia.

runt, negantes Judicium atque ^ Resurrectionem, A orbi terrarum statutam, et confirmatam a Domino

Sunt * et qui de die Paschae saluberrima ambigunt, asserentes e quarta decima luna celebrandum esse Pascha, f non sicut Ecclesia catholica celebrat, et

[blocks in formation]

* cursu numerali lunae, mensibus, et embolimsis, et cum hæc non computant, ignorant quid celebrant. LlX. CIIILl0NETITÆ. Alia est hæresis * 1 Chilionetitarum, id est mille annorum, quæ docet ita : m cmia venerit Christus de cœlo, mille anni illi erunt iterum nobis carnaliter ad vivendum, generandum, et manducandum, sicut fit nunc in hoc sæculo quotidie; ignorantes m escam cœlestem, id est immortalitatis illud præmium affliturum, non hoc caducum et transiens; * cum Domimus in Evangelio Judaeis quibusdam hoc suspicantibus : Nescitis, inquit, Scripturas, o et virtutem earum ignoratis : nam in die judicii non nubent, neque * nubentur, sed erunt P sicut angeli (Matth. xxii, 29). Et iterum Apostolus dicit : Non est Regnum Dei esca

et potus, sed justitia, pax, et gaudium ' in spiritu Do

mini sempiternum (Rom.xiv, 17).
LX. HAERESIS EVANGELIUM J0ANNIS ET
AP0(XALYPSIN IPSIUS REJICIENS.
Post hos sunt hæretiei, qui r Evangelium secundum

COD. MS. SANGERM. LECTIONES WARIANTES.

* consistere in... post occasum lucernis * Alii sunl qui de die * Chilouitarum... de coelo inquit mille

* cum et Dominus... et virtutes earum b nubenlur sicut

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ.

strius refert, Gnosticis illis Epiphanii potius quam Florino conveniunt. FABRic. a Resurrectionem. C;»rnem nostram, mali causam docuit Florimus, ut notavit Gennadius c. 126 de Dogmat. Eccles. FAbric. b Natum de Virgine. Vere natum negarunt, qui cum Walentino propriae qualitatis carnem ex coelesti materia Christum habuisse, nihilque accepisse de sancta Virgine docuerunt. Supra c. 58. e Lucernis exstinctis. Ab ista haereticorum quorumdam foeditate ansa data calumni;e Ethnicorum in universos Christianos ac si libidinibus ejusmodi et promiscuo concubitu delectarentur. Vide'b. I). Chrisiiani Κortholti obtrectatorem paganum p. 99 et p. 546 seq., et Joannem Bomam lib. 1 Iterum liturgiearum cap. 4. Carpocratianorum libidines perstringi a Juda ad Epistol:i. v. 7, notavit Grotius. FAbric. d Nascimini et multiplicamini. Graec. : AJ£*veafis zzi π)y,0)v£g0e. FABRic. e Quarta decima luna. Die mensis decimo quarto, in quamcumque feriam hebdomad;e ille incideret. Dieti inde Quartadecimani , sive Tessarescædecatitæ, de quibus infra c. 87. De Blasto auctor appendicis ad Tertullianum de Praescript. c. 53. Lauenter Judaismum vult introducere, Pascha enim dicit non aliter custodiendum esse, nisi secundum Legem Moysi deeima quarta mensis. Quis autem nesciat. quoniam Evangelica gratia evacuatur, si ad Legem Christum redigit? FAbRic. t Non sicut Ecclesia catholica. Quæ post plenilunium

Pascha celebrat die Dominico, quod proprium Chris

tian;e religionis esse ait Augustinus epist. 119 (nov. edit. 55) cap. 9. Fabric. g Mense Martio semper. Qui Hebraeorum Nisam responderel. Conferendus ad hunc Philastri locum Pelavius libro seeundo de doclrina temporum c. 58. h Horas et dies. A Christi sepultura ad ejus resurrectionem. Fabric. i Secunda, tertia, quarta. quinta, aut seacta die. Prout nempe dies decimus quartus lunæ in feriam secundam, tertiam, quartaii, quiutam, vel sextam hebdomadis inciderit. Consule Bochartum libro ii

[ocr errors]

Joannem, et Apocalypsin ipsius non accipiunt, et A prædicantes;vet hominis quidem animam de Deo esse

Lxi. MANICHAEI.

Manichæi post hos de Perside a Mane homine, sive d Turbone ita dicto surrexerunt, fomenta * e de illis perniciosa sumentes prioribus, f qui duos Deos, unum bonum, et unum malum esse asserentes, et pugnam 8 inter Deum, et Dominum esse

proprie putantes, corpus autem a diabolo factum arbitrantur. h Resurrectionem negantes, i judicium non sperantes, * d;emonia colentes, j elementa adorantes, deorum dearumque nomina, ut pagani, invocantes, et * masculofeminas quasdam esse dicentes, et utriusque naturæ participes, et nefandae turpitudini servientes; qui ab l Archelao sancto Episcopo in disputatione superati, aljecti, atque notati, manifestati sunt universis in illo tempore, et ut latrones jam m sub figura confessionis Christianæ multorum animas mendacio, ac n pecudiali iurpitudine non desinunt captivare (II Tim. iii, 6); qui et ° in Hispania, et quinque Provinciis latere dicuntur, multosque hac quotidie fallacia captivare.

COD. MS. SANGERM. LECTI0NES VARIANTES.

1 dicere, Apocalypsin ipsius itidem • de illis perniciosis

* dæmones colentes... esse docenles... ac pecudali

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ. arguit Epiphanius et Damascenus, quos vide liæresi B sitione annotat. FABRic.

51, Evaiigelium Joannis rejecerunt Ebionaei, Cerinthiani, Cerdoniani, et Theodotiis Byzantinus atque Marcion. Quartadecim •nis etiam hoc tribuere videtur Theodorus Scutariota in scholio ad Nicetam iv Thesauri orthodox;e fidei c. 22, quod de omnibus certe verum non est. FABRic. a Cerinthi illius hæretici. Evangelium Joannis qui ad Cerinthum auctorem retulerit, nullus omnino fuit, itaque ad solam Apocalypsin haec restringenda Philaslrii verba, quam Cerintho tribuerunt Alogi

teste Epiphanio li, 5, el alii nonnulli de quibus .

Dionysius Alex. apud Eusebium vii. 25 Hist. Qnam vero procul a verisimilitudine remota sit hæc sententia, idem Dionysius atque Epiphanius docent.

FAbRic. — Ut etiam . . . . Apocalypsin itidem. Sic

Hamburg. editio, cui Basileensis consentit, et Lugdun.; ex quo loco conjecit Fabricius dubitari posse, non solum Apocalypsim, sed Evangelium quoque Joannis fuisse ab his hæreticis Cerintho auctori attributum : quare monuit Philastrii verba ad solam Apocalypsin restinguenda esse. Verum commodius omninó in ms. Corb., ut etiam Cerinthi illius, hæretici esse audeant dicere Apocalypsin ipsius itidem ; hinc sublata copula, nulla de Evangelio remanet suspicio. GAlEARD. b Iuidem. Cotelerius I Monument. p. 775, ibidem. c Ab Apostolis beatis. Supra c. 36. FABRic. d Turbone. Vocabulum Manis Persica lingua motare hominem lingua contentiosum άμιλητήν et τρός 3,3)t£iv δραστήριον notant Cyrillus illerysol. Cätechesi vi, 15, ei Photius lib. i contra , Manich;eos, licet significationis illius vestigium hodie in lingua Persicâ exstare neget Tho. Ilyde ii, Ilistoria religionis veterum Persarum p. 284. Ex Augustini c. 46 de Hæres. suspicetur aliquis pro Turbone legendum Urbico, quod nomen apud alios est Cubricus, vel Curbitius. Sed beue se habet lectio vulgata, nam fuit sane Turbo quidam Manetis discipulus T%p6ov cujus meminit Epiphanius tom. I, p. 625, 642. e De illis prioribus. Ut Walentini schola eu Marcionis, de quibus supra c. 58 et 45. FABRic. f Qui duos Deos, unum bonum . . . . Vid. supra cap. 47, not. l. GAleARD. 3 Inter Deum, et Dominum. Inter, Deum bonum,

[blocks in formation]
[ocr errors]

D tum clam et intra privatos parietes latentibus. Fa

BRIC. " Pecudiali turpitudine. Sive pecudali ut in Martiani Capellæ codicibus legitur. Cato et alii veteres dixere pecuinum. Wenantius, Sedulius, et alii pecuale. FAbRic. - °. In Hispania, et quinque Provinciis. Ii, quinque Provincias tunc Hispaniam divisam constat, éx l)reviario Sexii Rufi c. 5, ubi illarum nomina sunt Tarraconensis, Carthaginensis, Lusitania, Gallæcia, B ctica. Sexta Ilispaniarum . Provincia non in HisI);)nia sgd. in solo terræ Africæ , Tingitanica Mauria iänia. FABRic.

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

FABRICII ET GALEARDI NOTÆ. • A Patricio. Hunc cum Marcionitis et Manichaeis B cisionem habent Judæorum et baptismum ChristianoA 1, 26). Non tamen est homo, aut angelus, de Deo

memorat auctor Commentarii , qui legitur inter S. Ambrosii opera ad l Timoth. iv, 1. Et S. Augustinus coiitra adversarium Legis et Prophetarum lib. ui, c. ult., cum memorasset Basilidem , Carpocratem , Cerdonem , Marcionem , et Apellem Manichaeorum præcursores, adjungit : Fuerunt etiam a quodam Patricio nonnulli Patriciami (in mss. quibusdam Patricini) vel sunt similiter adversantes divinis veteribus libris. Caeteroqui rarior horum Parricianorum in veferum scriptis memoria, nam quæ Augustinus de llæres. cap. 61. de illis tradit, ex Philastrio descripla sunt. sicut ex Augustiuo ea repetuut Isidorus, et alii juniores. FABRic. b Non a Deo, sed a diabolo. Ut Manichaei de quibus capite superiore : Corpus a diabolo factum arbitrantur. FABRic. e Sibi mortem imferre. De Patricianis auctor Pr:e destinati, c. 61 : Hi substantiam carnis humanæ non a Deo , sed a diabolo conditamn dicunt, eamque sic detestantur ut hunc dicant esse p*rfectun: , qui se potuerit constanter occidere. Ex his sunt aliquanti, qui etiam rogant eos, quos invenerint ignotos, ut ab eis occidantur. IIæc insania in partibus Numidiæ superioris et 31auritaniæ ctepit olim. Ilvs miseri Donatistæ postea secuti , etc. FABRic. ° d Symmachiani discipuli istius. Istius , puta Patricii. Dé his Symmachianis nihil Augustinus neque Prædestinati auctor, neque alii qui de hæresibus scripsere. Atque assentior Petavio, qui Symmachianos ' Philastrii ab alio quam Symmachio Ebionita , Græco librorum W. T. interprete dictos putat in notis ad Epiphan. p. 400. Sed vicissim Symmacho Ehionit;e nomen del)ere recle Walesiiis p. 119, ad Eusebii vi, 17, notavit Symmachianos alios de quibus auctor Commentarii, qui legitur inter S. Ainbrosii opera , prologo in Epislol:m ad Galatas : Sicut et Symmachiani, qui eae Pharisæis originem trahunt, qui servata omni lege Christianos se dicunt, more Photini Chrislum mon Deum et liominem , sed hominem tantummodo definientes. Faustus Manichæus apud Augustin. xix operis adversus eum scripti cap. 4 : Hoc si mihi Nazaræorum objiceret quisquam , quos alii Symmachianos appellant', quod Jesus direrit se non venisse solvere Legém , etc. Augustinus ipse xiv , 17, cum dixisset de credentibus ex circumcisione , qui in ea perversitate manserui,t ut et gentes cogerent judaizare, Ii sunt, inquit, quos Faustus Symmachianorum vel Nazaræorum nomine commemoravit, qui usque ad nostra tempora jam quidem in eariqua , sed adhuc tamen vel in ipsa paucitate perdnramt. ldem contra. Cresconium D,,matistam lib. 1, c. 31 : Et nunc sunt: quidam hœretici , qui se Nazarenos vocant, a nonnullis autem Sjmhachiani appellantur, et circum.

[ocr errors]

D ptiSinaiis noii tenuisse colligit ex eo, quod in canone

[ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small][merged small]

proprie ac naturaliter, id est de divina illa substantia Patris inenarranda , et sempiterna genitus, ut f unicus Filius, qui geiiivus est * de Patre proprie sempiternus; sed homo et angelus facti sunt ex nihilo. h Filius autem cum sit verus, * oportet de divina illa substantia Patris genitus cognoscatur : verus enim Deus alio modo esse non potest Filius unicus, nisi sit de Patris illa divina substantia proprie genitus. i Sempiterna similitudo itaque * Filii et secundum opera, quia sicut facit Pater; et Filius similiter facit * omnia (Joan. v, 19), et 1 Dei ipsius est qualitatis divina substantia genitus, quia de ipso natus est proprie sempiternus, non factus ex nihilo ut homo, et angelus, " aut creatura aliqua est.

[merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« ElőzőTovább »