Oldalképek
PDF

a%otvt[a], funes. F superest ex numero, fuitque, parte incerta sunt, tamen nihil molitus sum, quod opinor, V (drachma): Chandlerus tamen E. Gogi- non lacunis explendis ad amussim conveniret; et taham etiam de Tdkt%oiv!cc, ab adiectivo Tol<r%otvog: quod in tali fragmento supplendo potissimum est, sed nunc id repudio. Nec %otvtxa libenter admise- singula ex eodem gener"e petita congruunt. rim, licet supra ejcra? sint. Ceterum etsi haec ex

10.

In insula Delo, in hasi quadrata marmorea praegrandi, prope templum Apollinis. Primus ligneo typo edidit Tournefort Itin. T.,I. epist. VII. p. 56o. quem secutus sum, minutissimis quibusdam ex Stuarto correctis; dein ex Tourneforti delineatione Montfauc. Palaeogr. Gr. II. p. 121. minus accuratc, itemque ex Tournefortianis Chishull. Antt. As. p. 16. coll. p. 43. Gebelin Monde primit. p. 176. Shuckford. de Harm. sacr. et prof. script. T. I. p. 171. ed. Germ. Noy. tract. diplom. T. I. p. 633. ubi p. 626. aeri incisa inscriptio; Dawes. Misc. crit. p. ia5. Lanzi Sagg. di ling. Etrusc. T. I. p. 102. coll. tah. 1. Stuart Antt. Att. T. III. p. 57 sq. ubi aeri incisa, D'Hancarville Recherch. sur les arts T.ll. tah. a5. R. Payne Knight in tabulis operis de Alph. Graec. I, fig. 5. coll. p. 72. Ad interpretationem cf. praeterea Reutleium Act. Traj. T. II. p. 16. Anonynnim Misc. Obss. Vol. III. p. 200. Dorvillium ibid. Vol. VII. p. 24 sqq. Diarii classici Brit. T. I. p. g5—100. Welckeri Spicil. Epigr. II, p. 11 sqq. Adde Corsin. Not. Gr. Prolegg. p.XVII. Nuperrime interpretatus est Rosius amicus noster Mus. crit. Cantabr. Fasc. VII, p. 590 sqq. In altero latere est:

In altero:

NAIIOIAPOAA&NI

Posterior inscriptio edita est ap. Wheler. p. 5j. Tournefort. p. 55q. Le Roy Mon. Gr. T. I. p. 3g. tah. XVI. (cf. p. 6.). Stuart. 1. c. p. 58. Riedesel Bemerk. auf einer Reise durch die Lev. p. 60. in qua omnes E habent praeter Stuartum, qui I: utroque composito venim I reperis. Whel. AflOAA, Le Roy APOAAONI; verum dederunt Tournefort. Stuart. nisi quod hic in littera Sl desinit, litterae N non nisi primam lineolam addens^ apposito signo fracturae lapidis. Ried. AnOAAINI. Prior titulus easdem fere elementorum formas monstrat quas Sigeensis inferior: Sigma tamen rotundum est, ut apud Latinos et in titulo Attico Archedemi Pheraei (cf. Villois. Anecd. T. II. p. 167.), si Tourneforti apographo et Knightiano fides est; Stuartus enim £ praebet: Lambda porro non U, sed h est. Ou designatur simplici O; nec ei plenum scriptum est, sed pro eo E. In altera inscriptione ductus prorsus iidem sunt qui Athenis post Euclidem: quod in tanto praesertim Atheniensium cum Delo commercio consentaneum est: haec vero recentiore tempore addita non immerito censetur. Nec dubito statuam, quae imposita ei basi erat, esse eandem, quam palma aerea a Nicia celebri, quum theoriae dux esset, Apollini dedicata strage sua deiecit. Plutarch. Nie. c. 3. 0 $e <poivtj~ eKetvog Vtto Twv TtvevfJLaTwv avax\aT$els eveireve Tw Ka^twv dvboidvTi Tw fxeyctXw Koi dveToe-^e. Nam ut in illa statua, ita in hac Naxii commemorantur: utraque magna dicitur, ea, cui haec inscriptio imposita, ab iis qui fragmenta viderunt: postremo dv&otdvTa vocat et Plutarchus et titulus, non ayaXfj.a: unde colligo non dei Apollinis statuam fuisse, sed nescio cuius: non tamen credibile mihi, fuisse hominis tum viventis, sed alius. Niciae vero archetheoria quum videatur

Olymp. 90, 3. assignanda (v. Oec. civ. Ath. T. II. p. a3o.), nisi antiquior titulus vestutatem ementitur, positus ante illam erat: sed postquam palmae a Nicia donatae ruina statuam Naxiam afflixit, haec haud dubie restituta Naxiis curantibus est et recentiore typo inscriptum Ka£ioi 'k.TvoXkwvi, si modo integer hic titulus est nec potius fragmentum hexametri heroici: certe lapidis in eo loco partem perisse, ex Stuarti delineatione colligo. Quodsi Wheleri hospiti fides habenda fuerit, colossus tribus demum ante Wheleri adventuin annis ex basi deiectus est: quod etsi a Tourneforto non confirmatur, tamen fragmina statuae duo iuxta basin repperit ipse Whelerus. Iam ut ad explicationem antiquioris inscriptionis perveniam, septimum elementum M in M dissolvendum est, ut factum video in exemplo Montfauc. sed de coniectura'. Quo facto quae sententia verborum sit, inquiro. Igitur ut Harduinum et Montfauconium mittam, qui priores voces male legerunt, Chishullus initio agnoscit verha ov aiiTov \&qv, statuitque dici: Non eiusdem lapidis esse staluam et basin. Et sunt inscriptiones, in quibus basis et opus impositum dhersae materiae esse dicantur; nam apte dicitur: Lucius Apollini staluam aheneam dicavit et basin marmoream. Sed ineptum est inscribere: Non eiusdem lapidis esl basis et statua: qua in re nihil quidquam notabile. Quod Bentleius pro sua perspicacitate intelligens legendum addito T docet: Tou O.vtov At-Sw e/jui avhaids Kai To cr^eAa?, Ex codem lapide sum slatua et basis: quo simul evitatur vitium orationis, quod in sua interpretatione Chishullus admisit duplex, ut et ov pro Ovk inferret et aurS p. Tov aurS; et id effectum est, ut apta esset sententia: magna enim laus in dvSotdvTi /j.ovoXl^w (Marini Inscr. Alb. p. 10.). Adversus hanc autem sententiam, quae etiam Dawesio, Anonymo (in Obss. Misc. Vol.IH.), Lanzio et nuper Rob. Walpolio (Mus. crit. Gantabr. T. I. p. 537.) placuit, Chishullus hoc attulit, Whelero et Sponio ac Tourneforto auctoribus basin nullo fracturae indice perfecte esse quadratam, ut continua basi statua esse non potuerit. At nec certa illa testimonia videntur, atque ut certa sint, cpium in restituendo opere statuae pars basi adhaerens, quod pedes ibi laesi essent, resecta esse possit, ex ea quae nunc est lapidis forma de pristino operis statu coniectura capi nequit. Idem Ghishullus etiam hoc aliquando excogitaverat, quum opus restitutum non iam novo\&ov esset, verborum, quae olim inscripta fuissent, Tov avTov primam litteram deletam esse, ut non eiusdem lapidis basis et statua esse diceretur: ov avTis ?u$ov: verum tum non T esset erasum, sed OY praepositum: ov Tov avTov. Igitur T potius casu perisse tot saeculorum decursu videtur; nec me movent, qui Knightio narraverunt litteras plane easdem esse, quales ipse repraesentat, OAFYTO: illi enim quod viderunt, potuerunt afiirmare, non quod non viderunt; illis igitur non credo T non perisse, credo Y post F non a recentiore manu, ut Dawesius putabat, insertum esse. Enimvero Bentleium esse verum assecutum, colligitur vel inde, quod nisi T addas, nihil ex hac inscriptione sani extricari potest. Nollem enim Raoul-Rochette Epist. ad Aberd. p. 5i. ingeniosam dixisset istam explicationem, in Diar. class. T. I. propositam, ex qua 0 avTo X&o idem esse dicitur quod 0 avrog ?JSog: Sigma enim haud raro omitti, ut r?nroT)}?j tTnroTag, vjnrora, ex Aeolismo; sicut in vitiosis aliquot versibus Sigma abiiciendum est, ut metro prospiceretur (quod apud Graecos nunquam non vitiosum habitum); sicut veteres Latini abiecerunt in quibusdam vocibus S finale. Nam si modo operae pretium est adversus talia disputare, multum interest inter formam imrora et avro Ajso; nec si in malis versibus X scriptum, ne metmm laboret, pronunciando omittendum erit, id poterit in scriptura omitti, ubi et metri et vocabuli ratio, ut pronuncietur, postulet. Arateo exemplo Diosem. 270. Kow'£)j 7roXv<pwvog jtoocJvn nemo peritus abutetur: sive enim ibi iroXvfwva cum libro scripto legendum, sive gravius latet ulcus, illud certum est vitiosum TroKvipuivog non esse ab Arato, qui, quum Aaxeou£a sibi optime cognitum scribere posset, cur scriberet iroXxxpwvog cum metri dispendio? Istiusmodi fercuhs qui delectetur, poterit etiam Dorvillii et Knightii ratiunculis frui, ex quibus ille legit 0 avTov XtS-ov eijKi dvtyidg, ut articulus 0 ad nominativum dvtyidg pertineat: hic vero, quod in Prolegg. ad Hom. §. LXXXVI. retractavit, OAFYTO censebat esse pro OhAYTOY, 0 avrov; ut 5An'oV cessit inrfAio\?: rursum autem avrov dicebat esse pro 0 av~ Tov per crasin, ut integra dictio esset haec: 0 0 auTov X&ov eifu dv&oidg, priore articulo ad avtyiag pertinente. Vehm scire quo pertineat alter. Attamen duae supersunt etiam post Bentleium difQcultates, articuli in voce av&huts omissio et digamma in voce AFYTO. Priorem ut depellas, dixeris legendum Inscr. Gr. Vol. I.

esse avtyidg, per crasin: nam spiritum fuisse littera H designandum, certa ratione dici nequit, quod nullum eius rei in hoc titulo exemplum cernitur. Sed reiicio hoc remedium; nam quum initio versus crasis rov Ovtov non scriptura (ravrov) significata sit, sed legenti relicta; debebat etiam hoc loco certe OANAPIAE scribi, non ANAPIAE. Unde simul eluditur ea cuiusdam astutia, qua 0 avtyiag crasi mistum in dvtytag dixit, deinde Aeolice omissum spiritum esse. Immo priorem articulum omissum esse concedendum; ut tragici duo nomina componunt, prius sine articulo, alterum eodem instructum: idonea exempla Welckero notante collegit Doderlinus noster Spec. ed. Sophocl. p. 5o. Nec sine ratione hoc in titulo nostro factum est: loquitur statua, quae ubi sese designat, non opus habet suo nomini addere articulum; a loquente diversa basis debet articulo instrui. Nos plane similiter dicere possumus: Von Einem Steine hin ich Bild} und das Gestell. Sed in voce AFYTO, si abesset Y» diceres digamma eius loco positum esse: nunc quum utrumque habeatur, Knightius (Prolegg. ad Hom.) et Rosio nunciante Porsonus quadratarium, utrum poneret ambigentem, posuisse utrumque iudicarunt. Quod quum probabile non sit, assentiente etiam Buttmanno coniicio in voce avrog aliisque ante T sonum AY paulo crassiorem fuisse, littera Y cum spiritu maiore proferenda, ut hodierni fere Graeci faciunt, hoc est afftas: igitur AFY scriptum esse: ut in voce 5Ao«<ttwv ante T duplicatus sibilus est, APIEZTI2N. Vide ad inscr. 25. Nempe ut ante T mediae in tenues mutantur duriores, ita ibidem X et Y (y, w) duriorem accipiunt sonum. Spiritus autem vehementia littera digamma optime exprimitur; neque ideo AFY disyllabum fit. Idem factum in hivog, Sreivog, etsi dispar exemplum, quod digamma consonae additum est. Tamen in hac, de qua dicimus, voce, AYFTO melius scripturum fuisse quadratarium, notat Buttmannus, cui haud invitus accedo: sed AFYTO pro hoc ipso scribere quadratarium potuisse mihi persuasum est.

Aeolicam hanc inscriptionem esse Dawesius (Misc. crit. p. 127. App. p.327.) pronunciavit: qui non cogitasse videtur, Iones Naxios in Delo Ionica Atticaque nulla plane ex causa Aeolicam potuisse inscriptionem ponere: nec senarios Aeolicos facere moris fuit. Neque tpiidquam inesse video, quod a formis Ionicae Atticaeque orationi communibus recedat: EMI enim non rtfxl est, sed ex Attica scriptura eifu (v. ad Inscr. Sig.). Digamma autem ex prisca ratione retentum est, quae quum apud recentiores Iones et Atticos exoleverit, mansit sane apud Dores et Aeoles: sed hoc loco ut id Aeolicum dicam, eo minus adducor, quod non peculiarem sonum efficit, sed tantum soni Y asperitatem auget: magis enim me ofFenderet FOIKOZ vel simile. Quid quod, ne de Homero dicam, ipsis Ionibus digamma tribuit Trypho? Vide ad num. 11. Postremo senarium esse Bentleius et Dawesius rectissime perspexerunt; et ille quidem nihil plane mutandum vidit,

D

quum hic temere plura tentaverit. Tov avTov crasin patitur, eifjLt autem apostrophum: sexcenties enim in titulis vooalis apostropho abiicienda scripta extat. Sic ad vulgarem normam scriptus versus hic est:

TavTOv Xt&ov etfi' dv^otdg xai To <r<peXag. Si de incisionibus quaesiveris, versus est ex illo genere, de quo Porsonus dixitPraef. Hecub. p.XXIX. ed. Lips. et plane geminum est hoc exemplum:

Kajjvw yoa<pfi 171$' ev trotfnji irdyxXetT eir/[. Hiatus in voce X/Sov a scenicis evitatus sequitur licentiam arsis trochaicae et iambicae a lyricis admissam, raram quidem illam nec tamen sine exem

plis certis. Vide nos Metr. Pind. p. 102. et imprimis nott. critt. ad Olymp. VIII, 2. p. 383. Senarium donario inscriptum, eumque simili utentem licentia v. num. 29. Denique carmine conceptum Deliacum titulum esse, potest vel To <r<ptXag, vocabulum fere poeticum, et liberior articuli omissio docere. Non tamen hanc de versvis forma sententiam persuasi Rosio; qui quae ex litteris meis Museo critico Cantabrigiensi (p. 393.) inseruit, ea opera» rum vitio commistis transpositisque integris lineis ita perturbata sunt, ut intelligi nequeant.

11.

Lamina aerea, modulo fonuaque qua infra: Olympiae effossam reportavit a. I8i3. G. Gell. Singulari charta accuratissime edidit Rich. Payne Knight: mihi, si bene memini, Creuzerus misit. Recusa est Diar. class. T. XI. p. 348 sqq. cum notis non optimis, meliore forma et commentario Knightii ipsius instructa T. XIII. p. n3. item Mus. crit. Cantabr. T. I. p. 536. cum notis Rob. Walpolii. Excerpla ex commentatione Boissonadi de eadem extant in Daunou Expose des travaux de la classe d'histoire et de litt. anc. (7. Jul. 1815.) p. 3o—33. ubi p. 113. maiusculis vulgatis expressa est. Amplior eiusdem commentarius extat Diar. class. Vol. XX. p. a85—3o6. Alia alius explicatio mihi quidem non placens excusa ibidem est Vol. XXII. p. 35a sq. Praeterea v. Gell. Diar. class. Vol. XXIV. p. 4<>i sq. Atlde quae ipse dixi Oec. civ. Ath. T. II. p. 390—392.

[graphic][graphic][ocr errors][graphic]

Titulus liic pretiosissimus, quo edendo Knightius optime meritus est, me iudice ceteris ex eo genere longe praeferendus, non stilo exaratus est, sed rectae lineae scalpro sive cuneo incisae sunt, rotundae formae typo incusae, eoque duplici, altero forma O, altero puncta: unde scripturae species singularis est. O est paulo minus, et antiquissimae et recenti aetati commune; ex antiquissimis vide num. 5. A et t> antiquo more obliqua sunt; Gamma <, unde nata rotunda forma C num. 7. Cui illa potestate par est, quod in nostra hac inscriptione rotundae formae evitantur; quapropter etiam pro <D habeturCD, quod Knightius in commentario suo perperam dixit 0 esse. Lambda paululum variat, accedit tamen ad

vulgarem formam, ut M et N: Sigma vs. 1. est i, mox £ (de illo v. ad Sig.). Pro Y antiquius obtinet V, et pro X item vetustius de quo dixi ad num. l\. Ionicarum litterarum nulla inest; contra frequens digamma in iis, quibus proprium est, vocibus. El diphthongus plene scripta: duplices consonae simplici littera signatae omnes sunt, more antiquissimo. Interpunctio \ vaga est: de ea dixi ad Sig. Vitia nulla videntur inesse; nam quod vs. 2. <rvv\i.ayj.a et vs. 6. 'oxvvtciu) scriptum reperitur, usus est antiquus (vide num. 3. et 5o.), idem tamen ille in recentiorum aetatum titulis passim obvius. Vs. 9. primum Sigma omissum erat; addidit deinde sculptor; ibidem punctum singulare

[ocr errors]

KoaTetav. Igitur in hoc titulo Eleam Arcadicamque Aeolismi speciem tenemus: quem et in aliis multis rebus, de quibus singillatim monemus, et in omisso spiritu cemere licet: ille enim non scriptura tantum omissus videtur, sed etiam oratione. Sicvs. 1. d articulus, et vs. 2. Ikotov, item vs. 1. 'Roraoiots: eodem pei^tinet eTrtdou) vs. 9. et eVrdV.vs. 10. Digamma non affero, quum Doribus et Aeolibus commune sit: attamen F^cn^a vs. 1. vix fuerit Doricum. Quae quum ita sint, ex dialecti indole tempus inscriptionis accuratius definire non licet: constat tamen satis esse antiquam, quod recentioribus temporibus Graeci omnes magis magisque ei orationis formae assueverunt, quae a communi intelligentia minus recederet: neque mihi errare videor, si monumentum inter Olymp. 4o—60. posuerim. Qua aetate quae rerum Elearum et Heraeensium condicio fuerit, paucis moneo. Etenim Elei civitatem quidem constituebant, non tamen una urbe comprehensam: post Persica demum, Olymp. 77, 2. ex pagis multis (l»c iroXXwv L%u.wv} contracta Eleorum urbs est (Strab. VHI, p. 233. Diodor. XI, 54-); puto tamen in iis pagis iam olim principem fuisse Elidem, quam moenibus munitam addendis proximis paganis auxisse iam Oxylus ferebatur (Pausan. V, l\, 1.). Sic Athenae a Theseo demum sublatis oppidorum singulorum prytaneis magnae factae sunt: fuit tamen iamdudum Gecropia Athenarum arx et locus potissimus. Idem dicendum de Heraeensibus, quorum urbs a Cleombroto vel Cleonymo ex novem vicis qondita fertur (Strab. VIII, p. 252.): cui rei non obest, quod Heraeensium conditorem heroem Heraeeum Pausanias (VIII, 26, 1.) dicit: nam etsi haec narratio fabulosa est, patet tamen inde, Heraeensium civitatem perantiquam fuisse; nec tamen de urbe illa verba capienda sunt. Recte Pausanias non Heraeae, sed 'HoatevTt, civitati, conditorem illum fabulosum assignat. Attamen inter novem Heraeensium pagos haud dubie potissimus pridem locus Heraea fuit arce instructa. Arx Heraea fuit Olymp. 101, 2. et manifesto nihil nisi arx, cum subiecto credo pago: illud satis liquet ex Diod. XV, L\o. Sed paulo post condita urbs Heraea, quae ut olim (Thucyd. V, 67.), ita tum a Lacedaemoniorum partibus stetisse videtur, quemadmodum Arcadica Orchomenus (Diod. XV, 62.); et occuparant arcem Phigalenses exules, Lacedaemoniorum socii, eo quo dixi anno. Conditor urbis Straboni dicitur Cleombrotus vel Cleonymus: intellige Cleombrotum Spartanorum regem, qui Leuctrica pugna (Olymp. 102, 2.) periit; Cleonymo autem substitue Cleomenem, qui rex factus Spartae est Olymp. 102, 5. (v. Diod. XV, 60.). Ceterum multa, quae in hoc foedere constituitur, Iovi Olympio cedit: igitur ea aetate dixeris Eleos Olympiam tenuisse. Sed hoc non necessarium: potest summo illi in ea regione deo multa pendi, etiamsi Elei tum Olympiam non tenuerint, ut nec Heraeenses tenent. Non dubito tamen Eleos tum summum Olympiae imperium habuisse. Ab Olymp. 1.

[ocr errors][ocr errors]
« ElőzőTovább »